"Ik wou dat ik dood was"



Vandaag begint de Advent. Graag deel ik met u deze openingsmeditatie uit Gewijde Ruimte. Behoorlijk confronterend ...

Het Mariabeeldje in het kerststalletje van mijn jeugd was een bijna grappig uit hout gesneden figuurtje van een mooi blond meisje. Ze zag er meer Scandinavisch dan Semitisch uit.  Ook de twee schaapherders waren van het noordelijke type.  Zelfs de ezel leek op een veulen uit verre tijden. Uiteindelijk verhuisden ze, met hooi en stal, naar een afdeling van het ziekenhuis waar mijn vader chirurg was. Maar na een paar jaar verdwenen ze uit de ziekenzaal. Een gezagsdrager die leed aan een overdosis politieke correctheid had de indruk dat de moslims zich beledigd zouden kunnen voelen. Maar ook de moslims vereren de Maagd, en wel met haar echte naam: Mariam.

Bedenk wel dat, zo mijn kribbetje een bron van ergernis was,  de originele stal ook aanstootgevend is, of zou moeten zijn. Franciscus van Assisi had nooit de bedoeling dat zijn afbeelding van de geboorte te Bethlehem zou uitgroeien tot iets schilderachtigs en charmants. Maar de al te  grote  vertrouwdheid met het verhaal heeft in ons een soort van genoegzaamheid teweeg gebracht, en zo heeft het evangelieverhaal zijn kracht verloren om onze knusse voorstellingen open te breken. Het stalletje is geïdealiseerd geworden. In werkelijkheid moet de zwangerschap voor Maria een kruisweg geweest zijn. Misschien moeten we even de verhalen van Lucas en Matteüs loslaten, om Maria te horen huilen in haar pijnlijke beproeving, zoals dit in de versie  van de  Koran staat opgetekend. In dat heilige boek staat  zij er volkomen alleen voor en is zij van angst vervuld. “En toen zij de barensweeën voelde, ging ze liggen tegen de stam van een palmboom en schreeuwde uit: ik wou  dat ik dood was en mijn geheugen uitgewist”

“Ik wou dat ik dood was”. En dat had zij echt wel kunnen zijn.  Noch de Hebreeuwse wet, noch die van de Islam of van de Katholieke Kerk zijn ooit vriendelijk geweest voor een ongehuwde moeder. Zulke vrouwen leiden altijd en overal het meest onzekere leven van de  hele samenleving. In vele culturen zijn zij nog steeds uitermate kwetsbaar. Het kan hun een troost zijn dat Maria aan hun zijde staat.  Want, zoals zij het in het Magnificat belooft, God verheft  de vernederden.

Reacties

Anoniem zei…
Bedankt voor deze inderdaad nogal confronterende kant van het geromantiseerde kerstverhaal. Het is een heel andere manier van kijken, die een wat vastgeroeste beeldvorming radicaal doorprikt en me zo helpt om tot een beter begrip en een rijker en meer gebalanceerd beeld te komen van Jezus' geboorte. Een mooi voorbeeld van wat de dialoog tussen levensbeschouwingen aan rijkdom te bieden kan hebben!