"In alle dingen"

Voor Kerknet beantwoordde ik 15, soms best moeilijke en persoonlijke, vragen. De antwoorden vind je hier . Hieronder alvast een voorsmaakje. Op welk talent van jezelf ben je trots? ‘Al mijn talenten heb ik gekregen. Ze zijn geen persoonlijke verdienste. Daarom ben ik er eerder dankbaar voor dan trots. Het meest dankbaar ben ik voor een soort van basisvertrouwen dat ik van jongsaf heb meegekregen: vertrouwen dat het goed is of wordt, wat er ook gebeurt.’

Op 5 augustus overleed Toni Morrison (1931-2019), een Afro-Amerikaanse schrijfster die in 1993 de nobelprijs voor litteratuur ontving. Haar meest bekende boek heet Beloved. Morrison beschrijft er het leven van drie generaties zwarte vrouwen in de USA, beginnend in 1873 in Cincinatti, enkele jaren na de afschaffing van de slavernij.   De wijze waarop Morrison in dit boek de ervaring van de slavernij schetst doet denken aan hoe Primo Levi de concentratiekamp-ervaring beschrijft in Is dit een mens ? Haar objectiverende afstandelijkheid en niet moraliserende of emotionele schrijfstijl maken dat de lezer beetje bij beetje de vervreemdende logica van de slavernij op het spoor komt. Wat mij betreft werpt het een verhelderend licht op de Amerikaanse samenleving.   Meer in het bijzonder helpt het me om sommige recente ontwikkelingen in de USA beter te kunnen plaatsen, net zo goed als sommige duurzame structurele gegevens aangaande de plaats van de afstammeli...

De voorbije weken had ik de tijd om enkele romans te lezen. Mocht u zelf op zoek zijn naar wat goede (zomer)lectuur, hier alvast enkele tips. Le monde commence aujourd’hui, Jacques Lusseyran, Silène, Paris, 2012, 160p Vorig jaar reeds publiceerde ik in deze blog een aantal citaten uit het belangrijkste boek van deze merkwaardige man, “Et la lumière fut”. Lusseyran werd geboren aan het einde het eerste kwart van de vorige eeuw. Hij werd blind op jonge leeftijd. Dit belette hem niet om als jonge man aan het hoofd te komen van een van de grote verzetsbewegingen in Frankrijk. Uiteindelijk kwam hij terecht in Buchenwald. In deze korte novelle geeft Lusseyran enkele mooie beschouwingen ten beste over stilte, onderwijs, poëzie, innerlijke vrijheid … Kort en krachtig. Het meest beklijvend zijn evenwel de korte portretten die hij schetst van medegevangenen in het concentratiekamp van Buchenwald. Meestal eenvoudige mensen. Sommigen misdadigers van gemeen recht. Het bijzonder...

De voorbije weken had ik de tijd om enkele romans te lezen. Mocht u zelf op zoek zijn naar wat goede (zomer)lectuur, hier alvast enkele tips. Hans Fallada, Alleen in  Berlijn, Cossee, Amsterdam, 2010, 495p Deze indrukwekkende historische roman is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Het beschrijft het verzet tegen het naziregime, in Duitsland zelf. Niet van hoge officieren. Wel van heel eenvoudige mensen, op de meest nederige wijze. Het resultaat is verbluffend. Fallada slaagt erin om de ervaring van het Derde Rijk op een heel existentiële en geloofwaardige wijze weer te geven. De stilmakende lafheid en kuddegeest van mensen. Maar ook de moed, de grootsheid, vaak onopvallend en discreet, van “banale” mensen. Indrukwekkend om te mogen ervaren hoe in het dieptepunt van het menszijn, iets kan openbloeien van de zuivere schoonheid van de mens. Alleen, en samen met anderen. Merkwaardig is ook hoe in deze nochtans a-confessionele roman, de spirituele/christelijke dim...

De voorbije weken had ik de tijd om enkele romans te lezen. Mocht u zelf op zoek zijn naar wat goede (zomer)lectuur, hier alvast enkele tips. Irvin D. Yalom, Nietzsches tranen. Roman van een obsessie, Balans, Zutphen, 2012, 329p. Deze roman is een historische fictie. Hoofdpersonnages zijn de alom bekende Friedrich Nietzsche, en de minder bekende Josef Breuer, een van de voorlopers van de psychoanalyse. Beide heren worden op geloofwaardige wijze in beeld gebracht doorheen een relatie die uitloopt op een vriendschap. De roman biedt een historische schets van het leven in Wenen in het laatste kwart van de negentiende eeuw. Daardoorheen krijg je een smaakgevende voorproever van het denken van een van de meest intrigerende filosofen van die tijd. De schrijver, zelf psychiater, heeft zich behoorlijk verdiept in het denken van Nietzsche. Via citaten maar vooral doorheen de dialogen met Breuer wordt de lezer op spontane wijze geïntroduceerd in het denken van deze nochtans niet...

Tijdens mijn vakantie heb ik verschillende romans gelezen. Graag deel ik enkele indrukken met u. “Het feest van de bok”,   door Mario Vargas Llosa, nobelprijswinnaar (3/4) In deze meeslepende historische roman (2000) beschrijft Llosa de dictatuur die enkele tientallen jaren bestaan heeft in de Dominicaanse Republiek. In het bijzonder biedt hij een geloofwaardige inkijk aan in de persoonlijkheid en psychologie van een dictator en zijn naaste medewerkers. Hoe het hele boeltje aan mekaar hangt met angst, machtswellust, jaloersheid en infantiliserende personencultus waaraan alles, maar dan ook alles, wordt ondergeschikt. Geloofwaardig en indrukwekkend is ook de beschrijving van het brutale einde van het regime en de geleidelijke en subtiele overgang naar een min of meer democratisch regime. Een overtuigend boek van een groot nobelprijswinnaar. Toch kan ik niet zeggen dat ik het graag gelezen heb. Het toont bijna uitsluitend de schaduwzijden van de mens, donkerder dan j...

Tijdens mijn vakantie heb ik verschillende romans gelezen. Graag deel ik enkele indrukken met u. “Waiting for the barbarians” door J.M. Coetzee, nobelprijswinnaar (3/4). Deze roman (1980) speelt zich af in Zuid-Afrika, ik vermoed in het begin van de 19 de eeuw. Een klein, vooruitgeschoven garnizoenstadje wordt geobsedeerd door de angst voor “de barbaren”, ttz de indigeense bevolking die er omheen woont. De schrijver toont haarfijn aan hoe deze angst zichzelf in stand houdt en voedt. Het brengt de soldaten en de burgers tot onwaarschijnlijk gedrag tav de inheemse bevolking, maar ook tov de eigen mensen die deze onmenselijkheid aanklagen. Hoofdpersonage is een oudere rechter die tegen de beestachtige behandeling van de Afrikanen wil ingaan. Niet alleen in woord. Ook in daad. Hoewel er niet naar hem wordt geluisterd, is hij toch de enige lichtstraal in deze historische roman. En wel een die een prachtig, zij het tragisch, licht verspreidt. Weliswaar kan de aanklacht van é...

Tijdens mijn vakantie heb ik verschillende romans gelezen. Graag deel ik enkele indrukken met u. “De zwarte met het witte hart” door Arthur Japin, 1997 (2/4) Deze roman is gebaseerd op historische feiten uit de eerste helft van de 19 de eeuw. Hij doet het verhaal van twee zwarte prinsjes die uit Ivoorkust naar Nederland worden gezonden om daar “de beschaving” te leren om die vervolgens op hun beurt door te geven aan hun volk. Ze komen terecht in een kostschool in Delft en worden tegelijkertijd geïntroduceerd aan het koninklijke hof in Den Haag waar ze hechte vriendschapsbanden ontwikkelen met enkele Nederlandse adellijke jongeren. Japin beschrijft haarfijn hoe beide jongens eigenlijk in niets verschillen van hun Nederlandse leeftijdsgenoten. Tegelijkertijd voel je hoe de onoverbrugbare afstand tussen de “superieure” blanken en die Afrikaanse bezienswaardigheden geleidelijk aan duidelijker wordt. Over en weer. Ook al wordt het geheel min of meer fijntjes omzwachteld doo...

Tijdens mijn voorbije vakantie heb ik verschillelende romans gelezen. Graag deel ik enkele indrukken met u. “ L’élégance du hérisson ”, geschreven door Muriel Barbery (1/4) In deze tamelijk recente roman (2006) beschrijft de schrijfster het leven in een chique appartementsgebouw in Parijs. Hoofdpersonages zijn de Portugese concierge en een jong meisje dat in een van de mooie appartementen woont. De concierge lijkt de geïncarneerde karikatuur van de kleurloze concierge te zijn. Maar eigenlijk is het een heel ontwikkelde en verfijnde vrouw. Haarscherp analyseert ze wat ze hoort en ziet van het dagelijkse leven van haar werkgevers. Tussen haar en het meisje ontstaat onverwacht een mooie vriendschap die nog versterkt gaat worden als er een nieuwe bewoner komt in het gebouw. Een heerlijke roman. Hij legt de kleinheid en bekrompenheid bloot die kan schuilgaan achter preutse façades. Maar, vooral, hij toont de schoonheid, de verfijning en de kracht van de (naasten)liefde en het ...