"In alle dingen"

Een sociaal werkster deed haar beklag bij de meester. Ze zou toch zoveel meer goed kunnen doen voor de armen, mocht ze niet steeds weer tijd en energie moeten besteden om zichzelf en haar werk te verdedigen tegen laster en misverstanden. De meester luisterde aandachtig. Vervolgens antwoordde hij met één zin: “Niemand gooit stenen naar een afgestorven boom.” Antony de Mello sj Anthony de Mello sj (1931 – 1987) was een  Indisch jezuïet en psychotherapeut. Hij had veel aandacht voor de dialoog tussen de ignatiaanse spiritualiteit en de Indische wijsheidstraditie.  De Mello is bekend om zijn korte verhaaltjes.

Ik moet echter zelf goed beseffen dat ik, met al mijn eigen verklaringen, de lijdende mens nooit tegemoet kom. En ook niet goed met eigen leed zal kunnen omgaan. Iemand die verzinkt in het lijden heeft aan geen enkele verklaring een boodschap. Omgekeerd dreigen de verklaringen van de ander mijzelf te vervreemden van hem, of van mezelf, omdat ik mij, met mijn rationele benadering, riskeer niet meer op de juiste manier te laten raken door zijn lijden. Het komt er niet zozeer op aan wat we over het lijden denken, of hoe wij het kwaad verklaren, maar hoe wij, bij het lijden of het verdriet dat wijzelf en anderen doorstaan, onze medemenselijkheid beleven, onze 'menswording'. Het komt erop aan de zachte weg te vinden om met eigen lijden om te gaan, zodat wij ook heel dicht bij het lijden van anderen komen staan. ('stabat mater'). … Ik denk aan de priester, de leviet en de barmhartige Samaritaan. Ik denk ook aan Jezus, die perfect doorziet hoe het kwaad zijn weg gaa...

Zoek ik verder naar algemene verklaringen voor het kwaad, of naar inzichten in wat het in wezen is, dan levert me dat hoogstens een intellectuele bevrediging op. Misschien ook een stukje berusting. Maar, kan ik als mens wel 'zin' geven ? Wij kunnen misschien zinvolle systemen uitdenken en uitbouwen, systemen met een interne logica, als een schaakspel, of een roman (denk aan 'Het geheim van de kaarten' van Jostein Gaarter). De zin die wij trachten te geven is als een grote stelling die wij rond de toren van de werkelijkheid optrekken, om die toren 'aan te kunnen'. Maar plots komt er dan een stuk van die stelling los, en heel onze stelling stort in elkaar. De diepere zin die al deze zinsystemen opneemt en transcendeert in een soort verticale beweging moet ons van buitenaf aangereikt worden. Alleen God geeft zin aan het zinloze, en een heel andere zin dan wij zouden geven : 'zalig de armen, de treurenden, zij die onrecht, die vervolging lijden....

Ik kan ook bedenken dat het kwaad, in zijn diepste wortels, het zich afsluiten is voor de enige relatie die me ten volle kan doen bestaan, de relatie die mij uit mijn zelfbeslotenheid haalt en in de liefde vestigt. Liefde als een wisselwerking tussen aangeboden en ontvangen zelfgave, zowel naar God als naar mensen toe.   In plaats daarvan maakt de mens zichzelf tot middelpunt en bekijkt alles enkel vanuit zijn gezichtshoek en in verhouding tot zichzelf. Dat is die moeilijke copernicaanse revolutie. Afstappen van de houding waarbij ik mezelf als centrum stel. Maak ik mezelf tot zon, dan beschouw ik al de rest en al de anderen als planeten die rond mij (moeten) draaien en gebruik ik al mijn energie om te bekomen dat heel de schepping zich naar mij schikt. Of nog, blijf ik niet gericht naar de zon, dan zit ik te werken in mijn eigen schaduw, en werp ik mijn schaduw op alles en op allen met wie ik bezig ben. Wauthier de Mahieu sj

Ingetreden in de Karmel als 15-jarige en gestorven op 24-jarige leeftijd, is Thérèse van Lisieux een van de grote heiligen. Haar autobiografie ( Geschiedenis van een ziel ) is een parel.  Graag bied ik u enkele uittreksels aan. Moeder, ik heb het u al gezegd, mijn laatste middel om in de strijd niet overwonnen te worden, was weg te lopen. Dat middel gebruikte ik vaak tijdens mijn noviciaat en het heeft me altijd erg geholpen. …  Dat was nou niet bepaald het toonbeeld van dapperheid, maar ik denk toch dat het beter is je niet aan een strijd bloot te stellen waarvan de nederlaag al vaststaat.

  Een “leugentje om best wil”. Herken je dat? Hoever vind je dat je daarin kan gaan? Wanneer wordt een “leugentje om best wil” gewoon een leugen? Klik hier of op onderstaande afbeelding om dit videootje te bekijken.

Medebroeder Leo De Weerdt sj gaf  een tijd geleden  een interview aan Kerknet.be. Hij reflecteerde er over hoe zijn werk als gevangenisaalmoezenier hem de barmhartigheid langs de binnenkant heeft doen ontdekken en verdiepen. Enkele citaten.     Als christen geloof ik echter dat de mens niet bepaald wordt door of samenvalt met het kwaad dat hij/zij heeft aangericht. Het christelijk geloof laat juist toe te zeggen dat wij mensen niet “onderworpen” zijn aan het kwaad maar er ons te allen tijde kunnen van bevrijden. Daarom zeggen we tegen een jongere in de gevangenis die een diefstal pleegde ja je hebt gestolen maar je bent géén dief, of je hebt wel drugs genomen maar je bent géén verslaafde, enz… We mogen de gevangene, de verslaafde, enz… nooit herleiden tot zijn/haar misdaad, verslaving.

Leo Fijen stelde me voor om in gesprek te gaan over hoe omgaan met kwaad en lijden. Een onmogelijke vraag waar enkel maar aarzelende en stamelende antwoorden kunnen op gegeven worden. Het werd een mooi gesprek. Klik hier om naar deze video te luisteren/kijken of klik op onderstaande afbeelding.  

J aloersheid bestaat. Niet enkel bij peuters en kleuters. Die blikken spreken boekdelen. Het kan onverwacht lijken. Toch is het zo.   Wanneer ben jij jaloers? Misschien wel tot je eigen ontzetting.   Wat zegt dat over je diepere verlangens én frustraties?   Hoe ga je daarmee om? Wat helpt jou om hier constructief mee om te gaan? Klik hier om te kijken naar dit videootje of op onderstaande foto.

Om te vermijden dat we een goede daad zouden stellen, suggereert de duivel ons vaak om een nog betere daad te stellen. Meteen daarna noemt hij onvoorziene moeilijkheden en hindernissen om te beletten dat we die effectief zouden doen.  Ignatius van Loyola 

  Wat is goed en wat is kwaad? Op deze onmogelijke vraag geeft Ignatius van Loyola een heel eigen en wel heel praktisch antwoord, vertrekkend vanuit zijn onderscheidingwijsheid. In deze podcast van 8 minuten geef ik er de essentie van weer, met bovendien een praktische tip en een oefening. Dit is de vijfde aflevering in de serie  Op het kompas van de vreugde.  In deze serie bespreek ik de kernthema's van mijn nieuwe boek:  Op het kompas van de vreugde. Ignatius van Loyola als levensgids . Klik hier of op de afbeelding hieronder om deze vijfde podcast te beluisteren Klik hier om mijn boek "Op het kompas van de vreugde" te bestellen . Klik hier om deze vierde podcast te herbeluisteren. Klik hier om deze derde podcast te herbeluisteren. Klik hier om de tweede podcast te herbeluisteren . Klik hier om de eerste podcast te herbeluisteren .

Opvoeden heeft iets heel eenvoudigs.   Kinderen volgen het voorbeeld van hun ouders! Ten kwade. Gelukkig ook ten goede.   Wiens voorbeeld volg jij? Klik op onderstaande foto om dit videootje te bekijken of klik  op deze link .

  Aan de oorsprong    van het kwaad in de wereld, ligt angst. Dat schrijft William Barry sj, een Amerikaans specialist van ignatiaanse spiritualiteit.    Als dit zo is, moet echte godsdienst een echt antwoord kunnen bieden op de angst. Hij citeert dit intrigerend aforisme van de theoloog John Macmurray: De stelregel van de bedrieglijke godsdienst luidt als volgt: “Wees niet bang; vertrouw op God en Hij zal ervoor zorgen dat waar je bang voor bent niet zal gebeuren.” De stelregel van de ware godsdienst is het tegenovergestelde: “Wees niet bang; het is best waarschijnlijk dat datgene waar je schrik voor hebt ook echt zal gebeuren; maar je hoeft er gewoon geen angst voor te hebben."

In deze miniserie licht ik kort drie regels van Ignatius van Loyola toe over hoe "de vijand van de menselijke natuur" tewerk gaat toelichten. Inzicht in diens tactiek helpt om zijn listen te ontmaskeren en om je ertegen te wapenen in je innerlijk leven. (4/4) “ De vijand gedraagt zich als een legeraanvoerder die erop uit is te overwinnen en te roven wat hij verlangt. Wanneer een hoofdman of aanvoerder zijn kamp opslaat en de ligging en sterkte van een kasteel heeft onderzocht, valt hij het immers aan de zwakste kant aan. Op dezelfde wijze gaat de vijand van de menselijke natuur rond en bekijkt van alle kanten al onze goddelijke, kardinale en zedelijke deugden. En als hij de plek ontdekt waar wij het zwakst zijn en meer hulp nodig hebben voor ons eeuwig heil, dan valt hij ons daar aan en probeert ons te pakken. ( Geestelijke Oefeningen nr. 327 )” Het is “logisch” dat je belaagd gaat worden daar waar je kwetsbaar bent. Dit hoeft niet te verontrusten of te verbazen....

In deze miniserie licht ik kort drie regels van Ignatius van Loyola toe over hoe "de vijand van de menselijke natuur" tewerk gaat. Inzicht in diens tactiek helpt om zijn listen te ontmaskeren en om je ertegen te wapenen in je innerlijk leven. Op dezelfde wijze wil en verlangt de vijand van de menselijke natuur dat de listen en de overredingskunst waarmee hij een rechtvaardige ziel benadert, in het verborgene aanvaard en gehouden worden. Maar wanneer deze ze bekend maakt aan haar goede biechtvader of aan een ander geestelijk iemand die zijn listen en gemeenheden kent, valt hem dat zeer zwaar. Want hij komt tot de conclusie dat hij met de gemeenheid waaraan hij begonnen is niet verder kan gaan, nu zijn onmiskenbare listen bekend zijn gemaakt. ( Geestelijke Oefeningen, nr. 326 ) Een bijzonder aspect van de aantrekkingskracht van de listen van de vijand is dat deze verkiest dat ze verborgen blijven voor de buitenwereld. Moeilijke, storende gedachten, redenering...

In deze miniserie licht ik kort drie regels van Ignatius van Loyola toe over hoe "de vijand van de menselijke natuur" tewerk gaat toelichten. Inzicht in diens tactiek helpt om zijn listen te ontmaskeren en om je ertegen te wapenen in je innerlijk leven. Het is de vijand eigen om zwakker te worden, de moed te verliezen en met zijn bekoringen op de vlucht te gaan, wanneer wie zich in het geestelijke oefent resoluut het hoofd biedt aan de bekoringen van de vijand door er lijnrecht tegen in te gaan. Als daarentegen wie zich oefent, bij het ondergaan van bekoringen bang begint te worden en de moed begint te verliezen, dan is er op het aardoppervlak geen beest zo wild als de vijand van de menselijke natuur, wanneer die met een even grote slechtheid zijn verdorven bedoeling wil verwerkelijken. ( Geestelijke Oefeningen, nr. 325 ) Het is niet wenselijk om te onderhandelen met de bekoring of verleiding als die zich aandienen. De listen van de verleider zijn nu eenmaal onweerst...

Veel mensen luisteren graag naar paus Franciscus. Zijn beeldtaal, de herkenbaarheid en de toepasbaarheid van zijn voorbeelden maken dat ongeveer iedereen hem begrijpen kan. Tegelijkertijd zijn nogal wat mensen verwonderd door zijn regelmatige verwijzing naar de duivel. In het bijzonder als het gaat over innerlijk geestelijk leven. Kan je het daar redelijkerwijze nog over hebben, aan het begin van het derde millennium? Ik meen te weten dat Franciscus, als hij het heeft over de duivel, niet meteen denkt aan een akelig mannetje met hoorntjes en bokkepoten. Als jezuïet is hij doordrongen van de spiritualiteit van Ignatius van Loyola , de stichter van de jezuïeten. In die spiritualiteit staat de “ onderscheiding van de geesten ” centraal: het leren onderscheid maken tussen wat komt van de goede geest van God en wat komt van de boze geest, de duivel. Het eigene van de goede geest is dat hij mensen dichter bij God brengt en dus bij meer leven en liefde. Het meest betrouwbare teken dat...

Als het je ooit zou overkomen dat onwetende of boosaardige mensen kwaad spreken over jou, bid dan tot God opdat de dingen die zij zeggen nooit waarheid worden. Ignatius van Loyola

“ Het zijn zo’n schatjes .” Ongetwijfeld. Maar die schatjes kunnen op een schattige manier als duiveltjes uit de hoek komen. Je wordt als mens geboren. Tegelijk is het een levenslange opdracht om meer mens te worden.    

  Deze week is het in Vlaanderen de week tegen pesten De makers van dit filmpje hebben wat gepeste kinderen meemaken geprojecteerd op volwassenen. Zo wordt helemaal duidelijk, mocht je er nog aan twijfelen, hoe absoluut onaanvaardbaar pesten is.   Opgelet: het kan erop lijken dat het videootje hieronder niet werkt. Toch op klikken!