Waarom de wijze nooit driftig wordt - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj

In 2014 werd bij Athenaeum  een nieuwe vertaling gepubliceerd van een boek van Baltasar Gracián (1601-1658) , genaamd “Handorakel en kunst van de voorzichtigheid” in een vertaling van Theo Kars. Baltasar Gracián was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer  deze verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken.

Nooit driftig worden

Een elementair voorschrift voor wijs gedrag. Het is kenmerkend voor een man met een koningshart dat hij zich nooit laat gaan, want alles wat groot is, wordt moeilijk in beweging gebracht. De emoties zijn de sappen van de ziel; bij elke buitensporige gemoedsaandoening wordt het verstand ziek. Stijgt het kwade sap zo hoog dat het de mond uitloopt, dan brengt het ons aanzien in gevaar. 

Beheers uzelf dus, en wel in die mate dat niemand kan bespeuren wat in u omgaat, of u nu in een gemoedstoestand van opperst geluk of van diepe verslagenheid verkeert. Laat de buitenwereld u liever bewonderen om het feit dat u boven dit alles verheven lijkt. (52)

Baltasar Gracián sj