"In alle dingen"

Een tip over hoe omgaan met geheimen . "Als je iets zegt in het geheim, spreek alsof je sprak tot de hele wereld." Ignatius van Loyola

"Indien je iets wordt gevraagd waarvan je denkt dat het beter is het niet te geven, let er dan toch op dat, hoewel je weigert wat je gevraagd wordt, je toch de vriendschap behoudt van de vrager." Ignatius van Loyola

Tijdens een wandeling met jonge gezinnen, stapte ik een tijdje met enkele jongetjes tussen 6 en 10 jaar. Na een tijdje begon ik hen anekdotes te vertellen, “straffe verhalen”, over belevenissen in “verre landen”: een cobra-gevecht, een bedelaar met een olifantsvoet, stelende apen, een arm meisje met een niet verzorgde hazenlip, een ervaring van gastvrijheid bij straatarme mensen enz. De jongetjes vonden het heerlijk. Ik eigenlijk ook. Na afloop liepen ze meteen naar hun ouders om de verhalen door te vertellen, woordelijk. ’s Anderendaags aan tafel kreeg ook ik tot in het detail die verhalen opnieuw uit hun mond te horen. Desgevraagd vertelden ze me dat ze het veel leuker vonden om verhalen viva voce te horen, dan om ze te lezen in boeken. Het geschreven woord is uitzonderlijk handig en krachtig voor de communicatie. Maar het gesproken woord, in het bijzonder in verhaalvorm, heeft nog een heel andere kwaliteit van aantrekkingskracht. Storytelling heet dat vandaag. Jezu...

In onderstaande brief van het voorjaar van 1546 geeft Ignatius precieze instructies aan drie jezuïeten die op weg gaan naar het Concilie van Trente. Ze gingen er deelnemen aan moeilijke en delicate onderhandelingen.  Ik heb een vermoeden dat Donald Trump hier niet meteen wakker van zal liggen. Maar misschien heb jij, lezer, er wel iets aan. Verander de wereld, begin bij jezelf! Hoe communiceren? 1/ Ik zou langzaam in het spreken zijn, bedachtzaam en minzaam, vooral bij de bekrachtiging van dingen die op het concilie onderhandeld worden of zouden kunnen besproken worden. 2/ Ik zou langzaam in het spreken zijn zodat het luisteren voor mij nuttig wordt, vooral rustig om opvattingen, gevoelens en wil van de anderen die aan het woord zijn, te vernemen en te leren kennen, om zo dan beter te kunnen antwoorden of te zwijgen. 3/ Wanneer over het één of ander gesproken wordt, dan geef je redenen aan beide kanten (partijen), zodat je niet toont door het eigen vooroordeel verhinde...

Dit geheel van acht regels werd geformuleerd door de heilige Petrus Canisius sj , de eerste Nederlandse jezuïet. Met noemt het de "Codex canisiana". Ze beogen een aantal praktische tips aan te bieden over de wijze waarop een jezuïet dagdagelijks in het leven dient te staan, in het bijzonder in de omgang met andere mensen. Bij uitbreiding kan dit opengetrokken worden naar alle mensen van goede wil. Referentie is, uiteraard, het voorbeeld en de raadgevingen van Ignatius van Loyola himself. Sommige van deze regels kunnen, uit hun context getrokken, schokken. De individuele regels kan je maar ten volle naar waarde schatten als je ze leest samen met de andere (vb regel nr 1 en nr 5, regel nr 3 en nr 6). Zoals steeds in de ignatiaanse spiritualiteit, gaat het bij deze regels niet over alles of niets, over wit of zwart. Wel over het vinden van een steeds veranderend evenwicht tussen uiteenlopende spanningsvelden. Complex dus, en niet makkelijk. Net zoals onze hele mensenwerkel...

In deze video wijdt internetpastor Nikolaas Sintobin sj je in in de geheimen van digitale commicatie en wat die betekent voor de geloofscommunicatie. De wetmatigheden van het internet zijn namelijk ook voor de kerken toonaangevend geworden.  Hij legt je bijvoorbeeld uit waarom het beresterke preekstoel- en catechismusmodel niet langer van toepassing zijn.

Een tijd geleden  gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (15/15) Conclusie: waarheid als voortdurende, eisende dynamiek De digitale omgeving heeft de communicatie veel makkelijker gemaakt. Ook veel complexer. De waarheidsproductie is eisender geworden, zowel naar vorm als naar inhoud. Van enkel maar inhoud is het meer een dynamiek geworden.  Waarheid was vroeger eerder een objectief, unilateraal, eenmalig   gegeven. De digitale cultuur doet het evolueren in de richting van een permanent, dialogaal, interactief en intersubjectief gebeuren waar verticaliteit en horizontaliteit in voortdurende spanning staan met elkaar.  Waarheid is kwetsbaarder geworden. Meer vatbaar voor manipulatie en bedrog. Waarheid is ook rijker en subtieler geworden.

Een tijd geleden  gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (14/15) Waarheid is opbouwend  Waarheid is geen waarde op zich. Ook Lucifer, de lichtdrager, reikt (het licht van) de waarheid aan. Als duivel doet hij dit op doortastende wijze,   met hardheid en meedogenloosheid. Om de mens te vernietigen. Waarheid en geweld kunnen hand in hand gaan. Het is maar als waarheid gepaard gaat met respect en mildheid, dat zij een springplank kan   worden naar meer leven en menselijkheid. Dit betekent niet dat waarheid niet confronterend kan zijn en moeilijk om aan te horen. Maar in de mate dat de bestemmeling van de waarheidsuitspraken voelt dat zij gedragen worden door een constructieve ingesteldheid, zal hij of zij er zich ook meer voor kunnen openstellen en bereid zijn om de dialoog aan te gaan. Het is wenselijk om te zeggen wat je te zeggen hebt. Maar als het even kan, op zo...

Een tijd geleden gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (10/15) De zelf-relativering van paus Franciscus Het vierde kenmerk van de communicatie van paus Franciscus is misschien het meest typisch. Hij deinst er niet voor terug om zichzelf en de hele katholieke traditie tot op zekere hoogte te relativeren. In zijn talrijke ontmoetingen met journalisten durft hij vlakaf te zeggen dat hij, hoewel paus, sommige zaken niet of niet goed weet. Bekend is zijn uitspraak   in een interview met La Repubblica in 2013 dat hij gelooft in God , niet in een katholieke God . Ook sprak hij reeds meerdere malen over zijn persoonlijke ervaring met geloofstwijfel . Dit wordt hem niet door iedereen in dank afgenomen.   Zelf denk ik dat het de geloofwaardigheid van zijn discours enkel maar versterkt. Deze zelfrelativering lijkt me niets anders dan een erkennen dat alles wat gebeurt binnen de Katholiek...

Een tijd geleden  gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (9/15) Van Franciscus kan je niet zeggen dat hij progressief is. Ook niet dat hij mensen naar de mond wil praten. Wat hij zegt is vaak zoet noch zacht. Toch luisteren mensen graag naar hem. Ook de willekeurige surfer, welke ook zijn achtergrond is, kan zich aangesproken weten door Franciscus. Hoe kan je dit duiden? Ik wil vier elementen noemen die de aantrekkingskracht van Franciscus kunnen verklaren. ·       Mensen verstaan Franciscus. Ook Jan met de pet. Ook gewone journalisten. Hij gebruikt geen dure woorden. Zijn zinnen zijn kort. Ervaringsgericht. Hij gebruikt beelden, grappen en voorbeelden. Mogelijks missen zijn uitspraken, door hun eenvoud, soms wat nuance. Maar de toehoorders weten zich persoonlijk aangesproken en dus ook gerespecteerd. Dit maakt dat de uitspraken van Franciscus helemaal gesc...

Een tijd geleden  gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (8/15) Woord en daad vallen samen  (Communicatietechniek van paus Franciscus) De boodschap van Franciscus heeft veel te maken met eenvoud, nederigheid, innerlijkheid, nabijheid, soberheid, zorg voor de minsten, enz. De paus spreekt en schrijft erover. Maar, en vooral, hij doet het ook. ð De eerste woorden die hij zei op het balkon op het Sint-Pietersplein waren Buonasera . Meteen daarna boog hij, de nieuwe paus, zich langdurig om de zegen van het volk te vragen. Hij verkoos om te blijven wonen in het eenvoudige Santa Marta, eerder dan in het mooie apostolische paleis. ð Zijn eerste bezoek buiten Rome was aan vluchtelingen in Lampedusa. Hij schrikt er niet voor terug verminkte mensen te omhelzen en aan te raken op de plaats zelf van hun verminking. ð Of nog, paus Franciscus schrijft niet alleen over de vreugde v...

Een tijd geleden  gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (7/15) Franciscus is een mensenmens   (Communicatietechniek van paus Franciscus) Paus Franciscus houdt van mensen en steekt dit niet onder stoelen of banken. ð Als hij rondrijdt op het St-Pietersplein, staart hij niet naar een onpersoonlijke massa. Hij maakt oogcontact met individuele mensen. Regelmatig stopt hij, stapt uit en gaat het gesprek aan. ð In het vliegtuig beantwoordt hij niet alleen de vragen van de journalisten. Hij groet hen ook een voor een en toont zich geïnteresseerd in hen. Het resultaat is dat veel mensen, journalisten incluis, op hun beurt van hem gaan houden. Als je van iemand houdt,   dan veeg je daar niet graag de straat mee aan. Dan krijgt wat die persoon zegt bijzondere betekenis. Dan ga je de neiging hebben het op zo’n wijze te interpreteren dat het een opbouwende betekenis krijgt....

  Deze zeeolifanten hebben mekaar eigenlijk niets te verwijten. Toch maken ze ruzie. Het gaat over een misverstand. Er is een gebrek aan communicatie. Herken je daar iets van? Hoe ga jij hiermee om als dit jou overkomt?

Op 17 mei ll ging ik in gesprek met de Luc Van Maercke over geloof en communicatie met David Godecharle als moderator. Aanleiding was het boek van bisschop Johan Bonny "Overeind komen met Petrus".  Hieronder kan je het gesprek volgen.

"Ruzie vermijden heeft niet alleen te maken met  goede inborst en met de vrede waar een christen dient naar te streven. Dit wordt ook bevestigd door de resultaten die het voortbrengt."   Ignatius

 Het internet heeft een grote impact op hoe we communiceren en wat we al of niet als waar beschouwen.  In deze voordracht bespreekt internetpastor Nikolaas Sintobin sj wat is eigen aan communiceren via het internet en wat we kunnen leren van communicatiegenie paus Franciscus.

Onderstaande tips schreef Ignatius aan drie gezellen die als expert naar het Concilie van Trente waren gestuurd. Het zijn aanwijzingen inzake "hoe communiceren?" 1/ Zoals je bij de omgang met veel mensen met het oog op heil en de geestelijke groei van de zielen met goddelijke gunst veel wint, zo gaat in die omgang hetzij door ons hetzij door hen veel verloren als we niet waakzaam zijn en met de gunst van de Heer begenadigd zijn. En daar we, overeenkomstig onze roeping / beroep, niet om die betrokkenheid heen kunnen, zo zullen we bij de Heer des te meer rust vinden als we vooruitkijken (plannen) en goed geordend te werk gaan. 2/ Ik zou langzaam in het spreken zijn, bedachtzaam en minzaam, vooral bij de bekrachtiging bij die dingen die op het concilie onderhandeld worden of zouden kunnen besproken worden. 3/ Ik zou langzaam in het spreken zijn zodat het luisteren voor mij nuttig wordt, vooral rustig om opvattingen, gevoelens en wil van de anderen die aan het woord...

Op 12 oktober was ik in Brussel te gast op de micro-synode van jonge christenen over de digitale wereld. Ik gaf er vorming over communicatie in tijden van internet. Na afloop werd ik geïnterviewd. Hieronder vind je de podcast. Ik kom aan het woord vanaf 9:45 tot 26:35. Ik spreek er uitvoerig over de communicatie van paus Franciscus, hoe je betrouwbare informatie kan vinden op internet, wat voor de mij de meest indrukwekkende ervaringen zijn geweest en over vele andere dingen. Het interview is in het Frans.

Monoloog, dialoog   Spreken, luisteren   Uitzenden, ontvangen   Eenzaamheid, verbondenheid   Je ziet het niet steeds meteen. Het verschil is wel groot. Heel groot. De inzet is de menselijkheid.   Hoe sta jij hierin?