Posts

Er worden posts getoond met het label postmodern

Is de verrijzenis een soort kick-ervaring? (4/5) - Wauthier de Mahieu sj (+)

Afbeelding
Ik publiceer graag deze teksten van mijn dierbare medebroeder Wauthier de Mahieu sj, overleden op 6 maart 2026.  Liefde sterker dan de dood (4/5) Die persoonlijk doorleefde doodservaring is op een ander vlak fundamenteel. Zij doet ons inzien dat wij het niet zijn die ons terug tot leven roepen. Het herleven wordt ons geschonken. "Vanavond nog ben je met Mij...", zei Jezus tot zijn medegekruisigde. Het wordt ons geschonken met die zekerheid : 'ik ben niet meer alleen om verder te sukkelen...'  Hierin juist verschilt zij van de kick-ervaring. Deze grensoverschrijdende ervaring waaraan de postmoderne mens verslaafd geraakt, orchestreert hijzelf, om zichzelf het bewijs te geven dat hij niet ondergaat in de stroom van de gebeurtenissen. Het is een momentane bevestiging van het onverzekerde 'ik', een individuele en voor mezelf geldende identiteitsaffirmatie (zie L. Boeve, Onderbroken traditie, pp. 70-73). Dat herleven wordt ons geschonken, zeiden we, en wel...

Traditionalisme in de katholieke Kerk: zo heerlijk (post)modern, tegen wil en dank

Afbeelding
Bij Lethielleux en DDB verscheen enkele jaren gelden een boeiend boek: “De Mgr Lefebre à Mgr Williamson. Anatomie d’un schisme”. Florian Michel, historicus, en Bernard Sesboüé sj, theoloog, denken erin na over de historische achtergrond en de theologische en ecclesiologische uitdagingen die het schisma van Lefebre stelt. Beide geleerden geven serene en goed leesbare analyses ten beste van een heel complex dossier. Interessant is te zien hoe Michel aantoont dat Lefebre en zijn volgelingen, tegen wil en dank, heel postmodern zijn: grote argwaan tov het (pauselijke) gezag. Hij spreekt van een “mei 68” van rechts. Eigen aan de traditionalisten is dat ze hun ongehoorzaamheid ten aaanzien van het hoogste gezag in de Kerk rechtvaardigen door beroep te doen op een nog hogere gehoorzaamheid aan de aloude Traditie. Met dien verstande dat ze zélf beslissen welke de inhoud is van die Traditie waaraan ze willen gehoorzamen. Maar het eigene van de christelijke gehoorzaamheid is net dat je gehoorzaa...

Waarom de moderne mens zo moeilijk kan geloven - Piet van Breemen sj (+)

Afbeelding
Een reiziger in de woestijn raakt verdwaald. Uitgedroogd door de onbarmhar­tige zon, ziet hij in de verte een oase. O, een fata morgana, denkt hij, een luchtspiegeling. Hij na­dert de oase, maar ze verdwijnt niet. Duidelijk ziet hij de dadelpalmen, het gras en vooral de bron. Natuurlijk een hon­ger-fantasie, een dorst-illusie, denkt hij, die mijn half-waanzinnige hersenen mij voortoveren. Zulke fantasieën krijg je gemakkelijk in mijn toestand. Projectie! Nu hoor ik zowaar het water kabbelen. Ook nog een gehoor-hallucinatie! Wat is de natuur toch wreed. Korte tijd later vinden twee bedoeïenen hem dood. Zegt de een tot de ander: 'Begrijp jij dat nou: dadels groeien hem bijna in de mond en hij is verhon­gerd; hij ligt vlak bij de bron en is van dorst omgekomen. Hoe is het mogelijk?' Antwoordt de andere: 'Het was een moderne mens, gestorven van vrees voor projectie'. Piet Van Breemen sj

Mag de waarheid gaten vertonen? - Waarheid in tijden van internet (13/15)

Afbeelding
Een tijd geleden  gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (13/15) Waarheid als onaffe, interactieve dynamiek  De gedigitaliseerde mens verlangt dat zijn stem wordt gehoord. Meer nog dat hij zelf zijn bijdrage kan leveren tot deze dynamiek. De postmoderne mens gelooft niet langer in een definitief, alomvattend antwoord. Het besef groeit dat het mysterie wel degelijk bestaat en dat de waarheid zich niet laat opsluiten in menselijke waarheidsuitspraken. Vandaar dat het mensendiscours gaten mag en dient te vertonen. Een mensendiscours kan niet pretenderen de volmaakte en definitieve uitdrukking te zijn van die waarheid. Het kan wel een aanbod zijn waarmee je in dialoog kan treden. Een aanbod dat bewust lege ruimtes bevat die je zelf mag invullen om je zo die waarheid eigen te kunnen maken. Dit derde criterium nodigt uit tot nederigheid. Het gaat over vragen stellen, elementen va...

Is Jezus levensvatbaar in onze samenleving?

Afbeelding
De voorbije weken heb ik met stijgende verbazing de Jezus-trilogie van John Coetzee gelezen. Hoe breng je het voor elkaar: een fundamentele reflectie over "Jezus, hier en nu" zonder ook maar éénmaal zijn naam te noemen. Ik schreef een recensie van deze intrigerende romans van nobelprijswinnaar Coetzee voor Ignis.   Je kan ze hier lezen. Hier heb je het eerste stukje: Nooit hebben romans mij zo geïntrigeerd als deze Jezus-boeken van Coetzee. Ze vertellen het verhaal van een jongetje, David. David is een blijkbaar ouderloze kleuter. Hij wordt toevallig opgevangen door Simon, een wat oudere man, tijdens de bootreis naar hun nieuwe thuisland. Na verloop van tijd vindt Simon een soort moeder voor het kind, Ines. Alle drie zijn ze vluchtelingen. Het is niet duidelijk waarvoor ze op de vlucht zijn. Het vluchten lijkt een structureel gegeven dat als een rode draad door het hele verhaal is geweven. De relatie tussen de surrogaat-ouders en David verloopt moeizaam. Er is...

103 postmoderne jezuïeten: een ervaringsbericht

Afbeelding
De komende twee weken zijn ruim 100 jezuïeten tussen 30 jaar en 65 jaar uit Groot-Brittannië, Ierland, Nederland en Vlaanderen samen op weg. Letterlijk én figuurlijk.  De eerste etappe voert ons naar Heverlee (bij Leuven). Samen leven, vieren, uitwisselen, werken, bidden en ook plezier maken. Inzet: de toekomst van onze engagementen. Meer in het bijzonder, of en in welke mate we meer kunnen samenwerken. Gemeenschappelijke apostolische onderscheiding noemen wij dat, in ons jargon. Centraal staan een 25-tal experimenten die we zullen doen. In groepjes van 4 worden we naar 25 plaatsen gezonden. Het groepje waar ik deel van uitmaak, gaat naar Belfast: een dertiger, een veertiger, een vijftiger en een zestiger. Kennis maken met de complexe context van Noord-Ierland, doorheen het aanbieden van een ignatiaans programma van één week: liturgie, ontmoeting, vorming, miniretraites … Ik kijk er naar uit. Tot slot gaan we naar een SJ-college in de buurt van Dublin. Met die 100...

Euthanasie voor kinderen en vertrouwen in de rechtsstaat

Afbeelding
Foto Eric Riobé In mijn levensverhaal heeft “de wet” steeds een voorname rol gespeeld. Ik kom uit een familie met veel juristen. Zelf heb ik me 9 jaar met de studie en de toepassing van het recht onledig gehouden. Komt daarbij een katholieke opvoeding waar het respect voor de regels van de christelijke moraal met de paplepel werd aangereikt. Niet zo vreemd dat ik de reflex heb om de wet hoog te achten. Gisteren was ik de preek aan het voorbereiden voor het WE. Twee van de drie schriftlezingen gingen over de naleving van de Wet. De Wet van God, wel te verstaan. Ik merkte duidelijk een malaise mbt het thema van het respect van de wet. Een malaise die niet dateert van gisteren. Reeds tientallen jaren trekt de wetgever in het Westen zich terug uit de morele sfeer. Personen- en familierecht, om maar één voorbeeld te noemen, wordt   steeds meer waardenvrij. De traditionele christelijke waarden die een belangrijke inspiratiebron waren van deze rechtstak, zijn er in belang...

Een jaar geleden: "de progressieve" beslissing van een "conservatieve" paus

Afbeelding
Één jaar geleden maakte paus Benedictus zijn beslissing bekend om terug te treden. Een gewichtige stap in de voortschrijdende modernisering van het pausambt - en van de Kerk, in het kielzog van Vaticanum II. Proficiat. Met dank.

Tante Nonnneke en Martini

Afbeelding
Ik ben even binnengesprongen in het klooster waar mijn laatste tante Nonneke vorig jaar overleden is. De hele congregatie telt nog 21 leden en de gemiddelde leeftijd is 82 jaar. De sfeer was hartelijk en er werd meteen een bordje met pannenkoek bijgezet. Na afloop heb ik de zusters een rondleiding gegeven op de website van de Vlaamse jezuïeten : 10 oude dametjes keken geboeid en goedlachs. Een wereld die voorbijgaat. En wat brengt de nieuwe? Zonet heb ik een “troostend” element van antwoord gelezen uit de pen van kardinaal Carlo Martini sj die in “ America ” uitvoerig nadenkt over de postmoderne Kerk. De tekst zelf vond ik in “ Whispers in the loggia ” (dd 8 mei), de beste blog die ik ken met nieuws uit de Katholieke Kerk. Martini heeft het over wat nodig is om vandaag het geloof in Jezus Christus te verkondigen in een postmoderne cultuur. Het vooronderstelt een houding die gekenmerkt wordt door 4 aspecten: ð Wees niet bang voor diversiteit. ð Neem risico’s. ð Word vriend van armen. ð ...

Eucharistie

Afbeelding
Candle light, mooie life jazz muziek, gregoriaanse gezangen, uitgepuurde architectuur, wierook, strikte liturgie .... mix dat alles samen en je krijgt een postmoderne eucharistie. Gisteren heb ik dat voor het eerst meegemaakt, in de seminariekapel van Sankt Georgen. Het was heel biddend, rustgevend en stil. Creativiteit en goede liturgie vormen een uitstekend paar. De muzikanten zijn geen christen. Maar eigenlijk houden ze best wel van die vieringen.