Catechismus



Gisteren vierde de Kerk het feest van de heilige Petrus Canisius sj (1521-1597). Hij was de eerste Nederlandse jezuïet. En wat voor een!

Canisius was de uitvinder van de catechismus: een litterair genre dat bijna 400 jaar dienst heeft bewezen. In de loop van de jaren 60 van de vorige eeuw is het snel in onbruik geraakt. Blijkbaar was het tot op de draad versleten.

Toch stel ik me de vraag of we het kind niet met het badwater hebben weggegooid. Persoonlijke geloofservaring en –keuze zijn heel belangrijk. Ze hebben zelf iets constitutiefs binnen de christelijke geloofservaring.

Maar er is ook een objectieve component die zich onder meer uit in objectieve kennisinhouden. Bij de jongere generaties is die objectieve kennis bijna helemaal verdwenen.

Misschien kan de traditie ons ook hier opnieuw inspiratie aanreiken.

Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

Hoe sluit ik vrede met mijn donkere kanten? - Overweging van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
  Christenen geloven iets ongelofelijks: dat de mens geschapen is naar beeld en gelijkenis van God. Van Jezus geloven christenen zelfs dat Hij zo’n hoogstaand mens is dat Hij tegelijk God is. Tezelfdertijd geloven en weten we dat er een levensgroot verschil is tussen God en alle andere mensen. Wij mensen zijn beperkt en eindig. Bij elk van ons zit er wel iets scheef en verwrongen. Om de haverklap worden we hiermee geconfronteerd. Bij onszelf net zo goed als bij anderen. Daar komt nog bij dat die donkere kanten zich vaak bevinden op plekken waar we het net niet willen. Doorgaans zijn ze ook behoorlijk hardnekkig. Het kan gaan over de eigen zondigheid, moeilijke karaktertrekken, de pijnlijke gevolgen van traumatische ervaringen en nog veel meer. Soms liggen ze aan de bovenkant van ons bewustzijn. Het kan ook dat ze diep weggeborgen lijken maar plots naar omhoog kunnen schieten. Uiteraard steeds op het verkeerde moment. Wat doe je hiermee? Is het mogelijk voor een mens om die donkere ...
Meer lezen

Nikolaas Sintobin sj: hoe een bekende atheïstische vriend me uitdaagde om christen te worden

Afbeelding
Een tijd geleden werd ik geïnterviewd voor "Visie", het ledenblad van de EO. Hieronder enkele uittreksels. "Destijds was ik kind aan huis bij een studiegenoot van me, Johan Vande Lanotte,” vervolgt Nikolaas. “Een briljante kerel, tegenwoordig een van de bekendste Vlaamse politici. Op een dag zei hij tegen me: ‘Nikolaas, over een jaar sta jij aan onze kant.’ Daarmee bedoelde hij dat ik, net als hij, atheïst zou worden. Het was niet uitdagend bedoeld. Eigenlijk gaf hij mij deze boodschap: ‘Het geloof is helemaal niet stevig bij je; jouw wortels gaan niet diep.’” Had hij dit goed gezien? “Ja, en dat voelde ik terdege. Voor mij was geloven vooral het aanhangen van christelijke waarden en normen. Ik beschouwde mezelf als goed katholiek, ging elke week naar de kerk, vond de liturgie belangrijk, bad voor het slapengaan, enzovoort. Maar een persoonlijke Godsrelatie? Een echte band met Jezus? Ik wist niet wat dat was.” Wat deden zijn woorden met je? ...
Meer lezen

Karl Rahner sj over de toekomst van Katholieke Kerk - citaat

Afbeelding
In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay van enkele tientallen bladzijden kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius en levert hij mijmeringen over wat het kan betekenen om vandaag jezuïet te zijn. In onderstaand uittreksel denkt Rahner na over de toekomst. Je kunt ook in de toekomst over God spreken, als je werkelijk begrijpt wat met dat woord bedoeld wordt, en er zal altijd een mystiek bestaan en een inwijden in het geheim van de onzegbare nabijheid van onze God, die andere wezens buiten zichzelf heeft geschapen om zichzelf daaraan in liefde als eeuwig leven te schenken. Het zal altijd mogelijk zijn aan mensen over te dragen, dat ze de eindige afgodsbeelden die langs hun wegen staan, omverwerpen of er onverschillig aan voorbij gaan; dat ze niets absoluut maken wat ze aan afzonderlijke en bepaalde machten en autoriteiten, ideologieën, doelstellingen en toekomsten tegenkomen; dat ze “indifferent, onverschillig” worden en dat z...
Meer lezen

Word je geboren als christen? - Het antwoord van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Onderstaande vraag en antwoord komen uit het boek "Wat deed God voor Hij de wereld schiep? En 51 andere vragen over het christelijke geloof", geschreven door Nikolaas Sintobin sj, uitgegeven bij Lannoo - KokBoekencentrum, 2020, derde druk, 14,99€ Word je geboren als christen?   Christen zijn is niet aangeboren of erfelijk. Maar van je ouders krijg je natuurlijk wel veel mee. Jouw gezin heeft een grote invloed op wie je bent en wordt. Dat geldt ook voor wat je gelooft. Toch wordt het christelijk geloof niet zomaar doorgegeven van ouder op kind. Zeker niet in onze westerse cultuur.   Je kiest je moedertaal niet, die ontvang je. Dat wil niet zeggen dat je later geen andere talen kunt leren. Maar de taal waarmee je opgroeit, behoudt altijd iets unieks en definitiefs. Je kunt die niet achter je laten. Voor het geloof ligt dat wat anders. Als je opgroeit in een christelijk gezin kun je ongelovig worden. Omgekeerd kan ook: je bent geboren in een ongelovige o...
Meer lezen

Geloven christenen in Maria? Een antwoord van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
    Wat christenen over Maria   zeggen, verwijst uiteindelijk altijd naar Jezus. Christenen geloven in God en in Jezus, niet in Maria. Daarom bidden christenen tot God en tot Jezus, niet tot Maria. Toch kun je stellen dat Maria de belangrijkste vrouw in het christendom is. Wat is er zo bijzonder aan haar?   Maria is de moeder van Jezus, van wie christenen geloven dat Hij de Zoon van God is. Daarom zeggen katholieke, orthodoxe en sommige protestantste christenen over haar dat zij de moeder van God is. Maar Maria is geen godin. Ze is een mens. Een uniek mens. Daarom eren veel christenen haar op een bijzondere wijze. Je kunt zeggen dat Maria zo’n uitzonderlijk iemand was doordat zij zich honderd procent kon openen voor God. Zozeer dat zij Hem als moeder in haar schoot kon ontvangen. Katholieke christenen geloven daarom dat Maria nooit zonden heeft begaan. Anders gezegd, dat zij zich nooit, op welke manier dan ook, van God heeft verwijderd. In die zin is zij een voorbee...
Meer lezen

Waarom de bij gelukkiger is dan de adder - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj

Afbeelding
 Baltasar Gracián was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer    een verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken. In alles meteen het goede opmerken, het voorrecht van de juiste instelling. De bij vliegt rechtstreeks naar het zoete om de honingraat te vullen, zoals de adder afgaat op het bittere  voor het gif. Zo is het ook met de instelling van mensen: sommigen worden aangetrokken tot het slechte, anderen tot het goede. Er bestaat niets, waarin niet iets goeds is aan te treffen, vooral als het om een boek gaat, dat het resultaat van nadenken is. Sommige mensen hebben zo'n onhebbelijke instelling dat zij onder duizend volkomenheden meteen het enige gebrek vinden, dat zij veroordelen en aandikken: zij zijn vuilnisverzamelaars, ...
Meer lezen

Over trots die dankbaar maakt - Een nieuwe serie van Nikolaas Sintobin sj (1/8)

Afbeelding
Voor het tijdschrift “Liefke” schreef ik een overweging over “Trots die dankbaar maakt”. Hier vind je uittreksels (1/8) Het was warm op dat strandje. Ik was er samen met een vriendin aan het zonnen. We konden het goed met elkaar vinden. Helemaal onverwacht wees ze naar mijn borstkas en zei dat ik eigenlijk best stevig gebouwd was. Ik wist niet wat ik hoorde. Ik deed alsof mijn neus bloedde. Maar ik had het drommels goed gehoord. Nu nog kan ik me die scène perfect goed voorstellen. Geloof het of niet. Die op zich volstrekt banale opmerking was een keerpunt in mijn puberbestaan. Ik was een opgeschoten knaap en wist me geen raad met dat lange lijf van mij. Ik meende oprecht dat ik een hanenborst had. Op dat eigenste ogenblik veranderde de onzekerheid en de schaamte die ik tot dan toe voelde over mijn lichaam in trots. Ik was lucide genoeg om te weten dat ik niet plotsklaps een atletische hercules was geworden. Maar toch, dat lichaam van mij dat mocht blijkbaar gezien worden...
Meer lezen