Paul Vanderghote sj (4): spelenderwijs


Begin juli 2011 overleed pater Paul Vanderghote sj. Hij was 89 jaar oud. Paul was zijn leven lang een leraar, een gevierd leraar in onze colleges. Enkele jaren geleden vroeg ik hem om, terugblikkend op zijn onderwijspraktijk, wat goede raad kon geven aan opvoeders van vandaag. Onderstaande “wensen” zijn daar het resultaat van.



Niets zo stimulerend als een klaslokaal waar een prettige sfeer hangt. « Zo vrolijk hoeft dat nu ook niet, hoor ik een goedmenenende schoolfrik brommen, een school is geen speeltuin, maar een instelling waar men kennis opdoet, zonder fiorituurkes ». Mooi gezegd. Dat bedoel ik juist : spelenderwijs kennis opdoen. De lesgever hoeft zijn leerstof niet zozeer op te leggen en tegen heug en meug erin  te pompen. Laat hij de leerling de kans gunnen de voor hem nieuwe werkelijkheid te ontdekken.
Daarvoor is belangstelling nodig. Deze benieuwdheid, noem het weetgierigheid, kan de lesgever aardig in de hand werken. Om te beginnen, door te doceren met een zeker enthousiasme, zelf geboeid door wat hij anderen aanleert. En verder door een simpele methode : vragen stellen. Niet alleen achteraf (de overigens nuttige lesoverhoring, alsof het om een politieverhoor ging) om te controleren of de leerling zijn les heeft geleerd, maar reeds onder de les, terwijl hij aan het woord is.
Een beetje zoals Socrates : die stelde maar vragen, zo langs zijn neus weg. Zo bracht hij zijn toehoorders aan het denken en gissen, zodat ze ten slotte gretig uitzagen naar het antwoord, waarmee hij het onderhoud glansrijk afsloot.
Strookt dat niet volkomen met de methode die Ignatius bij het geven van de Geestelijke Oefeningen aanbeveelt, meer bepaald bij het inwijden in de mysteries van het evangelie ? Niet teveel uitleggen, wel de retraitant op weg zetten, zodat deze zelf achterhaalt wat God in deze passage bedoelt en mij vandaag te zeggen heeft.

Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

Een verrijzenis die naar de keel grijpt, ook al is ze gevouwen en geknipt - animatiefilm

Afbeelding
De Verrijzenis komt niet zomaar uit de lucht vallen. Er gaat een lange, bewogen geschiedenis aan vooraf. Ook nadien, tot op vandaag, blijft er werk aan de winkel. Het kwaad is weliswaar overwonnen. Het is nog niet uitgeschakeld. Negen maanden heeft Garri Bardin gewerkt (lees gevouwen en geknipt) aan deze stop-motion. Het resultaat grijpt naar de keel.  Klik hier of op onderstaande afbeelding om deze schitterende animatiefilm te bekijken.
Meer lezen

31 dagen lang leren danken - een nieuw boek van Nikolaas Sintobin sj, geschreven samen met Romy Kersten

Afbeelding
Ik heb een nieuw boek klaar: een dankretraite. Ik heb het geschreven samen met Romy Kersten, een jonge influencer. Het is een origineel dankboek: het leert je danken voor alle mogelijke aspecten en ervaringen uit je leven: in vreugde en verdriet, als het je voor de wind gaat en ook als je op je tanden moet bijten. In dit retraiteboek krijg je 31 dagen lang impulsen om al biddend met een verrassende Bijbeltekst  je te oefenen in dankbaarheid.  Nikolaas Sintobin & Romy Kersten, Dankretraite, 31 dagen danken , Kokboekencentrum, 2026; 22,99€.  Bestel hier het boek  en krijg een gesigneerd exemplaar met wat extraatjes erbij, de dag zelf dat het in de boekhandel ligt (begin juni 2026)
Meer lezen

Waarom wilde Jezus dat de leerlingen van Emmaüs Hem niet herkenden? - Homilie van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Hieronder vind je mijn homilie voor deze zondag. 3e zondag van Pasen, jaar A Hand. 2,14.22-28 - Ps. 16/15 -1 Petr. 1,17-21 - Lc. 24,13-35 H et verhaal van de leerlingen van Emmaüs klinkt vertrouwd in de oren. Zó vertrouwd dat het moeilijk kan zijn om het bijzondere van wat er beschreven wordt tot ons door te laten dringen. Ik wil het verhaal opnieuw met jullie doornemen en inzoomen op drie aspecten die wezenlijk zijn, maar waar me misschien over heen lezen. 1.      Beide mannen zijn zijn niet op zoek naar Jezus. Ze zijn zwaar ontgoocheld. Kleopas en zijn gezel hopen of verwachten niets. Voor hen is het verhaal over. Zoals in de andere verschijningsverhalen neemt de verrezen Heer zélf het initiatief om naar hen toe te komen. Het minste dat je kan zeggen is dat Jezus dit niet doet op een opdringerige wijze. Lucas zegt letterlijk: Hun ogen werden verhinderd Hem te herkennen . Jezus wil niet dat ze Hem al te vlot herkennen. “Zo maar” geloven in de verrijz...
Meer lezen

Mini-cursus bidden met de Bijbel (4/4): hoe beëindig ik mijn gebedstijd ? Webinar met Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
  In het vierde deel van deze minicursus over het ignatiaanse bijbelgebed bespreek ik, Nikolaas Sintobin sj,  het slot van het bidden met een Bijbeltekst. Ik behandel hierbij de volgende punten:   * Je gebed met een Bijbeltekst "afwerken", heeft dat zin?   * Waarom de laatste vijf minuten van je gebed zo belangrijk zijn.   * Wat is de samenspraak en hoe kan je je gebed zo afsluiten dat je terug in verbinding staat met de ruimere Kerk?   * Terugblikken op je gebed met een Bijbeltekst, hoe doe je dat? Klik hier om deze video te bekijken of klik op onderstaande afbeelding.   Wil je meer te weten komen over de ignatiaanse wijze van bidden met de Bijbel, lees dan mijn boek: Bidden met de Bijbel. In de leer bij Ignatius van Loyola. Bestellen kan hier: https://platform-ignatiaanse-spiritualiteit.org/nieuws/bidden-met-de-bijbel-in-de-leer-bij-ignatius-van-loyola/. De prijs is 29,99€
Meer lezen

Brief van Ignatius van Loyola naar aanleiding van het overlijden van paus Franciscus - Bekendgemaakt via de goede zorgen van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Hemel 21 april 2025, aardse tijd   Vertrouwelijk   Van: Ignatius van Loyola Aan: de jezuïeten Betreft: pater Jorge Bergoglio   Dierbare medebroeders,   Ik heb met grote vreugde en dankbaarheid medebroeder J. Bergoglio verwelkomd in de hemel. Ik merk dat er een tsunami van reacties is losgekomen. Opvallend is dat zoveel leiders van andere godsdiensten hun waardering voor hem uitspreken. Blijkbaar heeft Jorge veel gedaan voor verzoening in jullie zo verdeelde wereld. Je weet hoeveel belang ik daaraan hecht.   Jullie snappen dat ik geschokt, veeleer dan opgetogen was bij zijn pausverkiezing. Ik verlang van jezuïeten immers dat zij onze kerk dienen in nederige functies, niet van bovenuit. Ik heb, net als jullie, echter snel gemerkt dat onze Franciscus vanuit zijn toppositie resoluut koos voor nederigheid. Natuurlijk was daar de mij dierbare eenvoud van kledij, zijn sobere leefwijze en zijn barmhartigheid. Hij heeft jullie echter bovenal de spiegel voorgehouden van d...
Meer lezen

Ego flos - Zalig Pasen met Guido Gezelle

Afbeelding
EGO FLOS Ik ben een blomme  en bloeie vóór uwe oogen,                 geweldig zonnelicht,                 dat, eeuwig onontaard,                 mij, nietig schepselken,  in ’t leven wilt gedoogen                 en, na dit leven, mij                 het eeuwig leven spaart.                                       Ik ben een blomme  en doe des morgens open,            ...
Meer lezen

Kan je vandaag nog in Jezus geloven zoals 2000 jaar geleden? - Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor beloken Pasen

Afbeelding
Homilie van Beloken Pasen Een tijd geleden bracht ik het WE door met een jong koppeltje. Ze zijn 25 jaar oud en kennen elkaar reeds 8 jaar. Ze wonen beiden in Parijs. Beide jonge mensen willen trouwen met elkaar en gedurende dat weekeinde hebben we hun huwelijk voorbereid. Ik vroeg hen me uit te leggen wat het christelijk geloof voor hen precies betekent.   Hoewel ze dit niet afgesproken hadden, vatten ze elk hun geloof in drie punten samen: 1)     een aantal waarden; 2)     een relatie tot een liefhebbende God; 3)     en een houding van verantwoordelijkheid naar de andere mensen. Ik zei hen vervolgens   dat christenen deze drie punten gemeenschappelijk hebben met Joden en moslims. Dat, bijgevolg, deze drie elementen, hoe belangrijk ook, niet typisch christelijk zijn. Beiden waren verbouwereerd. Ik denk nochtans dat vele christenen desgevraagd een gelijkaardig antwoord zouden geven. Het Evangelie van ...
Meer lezen

Waarom we stille zaterdag graag overslaan - de uitleg van Karl Rahner sj

Afbeelding
In de lezingendienst van het brevier vinden we op Stille Zaterdag een boeiende uitleg van Karl Rahner sj over Stille Zaterdag. Enkele uittreksels. “Als we denken aan Stille Zaterdag, valt iets merkwaardigs op: in ons godsdienstig leven slaan we deze dag over. We vieren Goede Vrijdag en Pasen, … Wat er tussen deze twee dagen ligt, namelijk Stille Zaterdag, slaan we over. … Toch belijden we, telkens als we de apostolische geloofsbelijdenis … uitspreken: Hij is nedergedaald ter helle . En dit is de tekst die bij Stille Zaterdag hoort. … Het betekent op de eerste plaats: Jezus is waarlijk gestorven. … De dood heeft Jezus vastgehouden als in banden. Hij was in de dood. … Omdat wij uit hetzelfde hout gesneden zijn en ook midden in het leven reeds onze dood sterven, kunnen wij zijn lot niet enkel van buiten af begrijpen, maar wij kunnen het delen. Gelovend ervaren wij dat zijn nederdaling in de machteloosheid van  ons mens-zijn alle paaszaterdag-uren van ons leven geheiligd ...
Meer lezen

Dé twee uitspraken van paus Franciscus die ik meeneem voor mijn persoonlijk leven - Waarom ik paus Franciscus zo dankbaar ben en blijf

Afbeelding
Dit zijn dé twee uitspraken van paus Franciscus die ik meeneem. Ik vermoed dat ze me nog lange jaren zullen inspireren en zowel mijn werk als jezuïet als mijn geestelijk leven zullen bepalen. 1.      Met aandrang smeken om vreugde In het najaar van 2016 hielden de jezuïeten hun 36 ste Algemene Congregatie in Rome. Hoogtepunt van zo’n Congregatie is de audiëntie met de Paus. De verwachtingen waren gespannen. Wat zou de eerste Paus-jezuïet zeggen aan de Sociëteit van Jezus? Zijn toespraak was gewijd aan ignatiaanse spiritualiteit. Ze was behoorlijk verrassend. In het bijzonder dit citaat trok mijn aandacht: We kunnen altijd een stap voorwaarts doen door nadrukkelijk te vragen om vreugde. In de twee apostolische exhortaties en in Laudato Si’ heb ik consequent het belang onderstreept van de vreugde. … Het gaat om de vreugde van het evangeliseren, de vreugde van de familie, de vreugde van de Kerk, de vreugde van de schepping. …. (Ignatius) moedigt onszelf en an...
Meer lezen