Paul Vanderghote sj (4): spelenderwijs


Begin juli 2011 overleed pater Paul Vanderghote sj. Hij was 89 jaar oud. Paul was zijn leven lang een leraar, een gevierd leraar in onze colleges. Enkele jaren geleden vroeg ik hem om, terugblikkend op zijn onderwijspraktijk, wat goede raad kon geven aan opvoeders van vandaag. Onderstaande “wensen” zijn daar het resultaat van.



Niets zo stimulerend als een klaslokaal waar een prettige sfeer hangt. « Zo vrolijk hoeft dat nu ook niet, hoor ik een goedmenenende schoolfrik brommen, een school is geen speeltuin, maar een instelling waar men kennis opdoet, zonder fiorituurkes ». Mooi gezegd. Dat bedoel ik juist : spelenderwijs kennis opdoen. De lesgever hoeft zijn leerstof niet zozeer op te leggen en tegen heug en meug erin  te pompen. Laat hij de leerling de kans gunnen de voor hem nieuwe werkelijkheid te ontdekken.
Daarvoor is belangstelling nodig. Deze benieuwdheid, noem het weetgierigheid, kan de lesgever aardig in de hand werken. Om te beginnen, door te doceren met een zeker enthousiasme, zelf geboeid door wat hij anderen aanleert. En verder door een simpele methode : vragen stellen. Niet alleen achteraf (de overigens nuttige lesoverhoring, alsof het om een politieverhoor ging) om te controleren of de leerling zijn les heeft geleerd, maar reeds onder de les, terwijl hij aan het woord is.
Een beetje zoals Socrates : die stelde maar vragen, zo langs zijn neus weg. Zo bracht hij zijn toehoorders aan het denken en gissen, zodat ze ten slotte gretig uitzagen naar het antwoord, waarmee hij het onderhoud glansrijk afsloot.
Strookt dat niet volkomen met de methode die Ignatius bij het geven van de Geestelijke Oefeningen aanbeveelt, meer bepaald bij het inwijden in de mysteries van het evangelie ? Niet teveel uitleggen, wel de retraitant op weg zetten, zodat deze zelf achterhaalt wat God in deze passage bedoelt en mij vandaag te zeggen heeft.

Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

De vasten: ramadan van de christenen? - Verschil tussen christelijk vasten en de ramadan - Een antwoord van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Voor de christenen is de 40-dagentijd begonnen. Deze liturgische periode, ook wel vasten genoemd, wint snel opnieuw aan belang bij de christenen, in het bijzonder bij jongeren. Ook in de media. De zichtbare aanwezigheid van de islam in onze landen, en dus ook van de ramadan, is hier zeker niet vreemd aan. Vaak worden vasten en ramadan als min of meer identiek voorgesteld. Toch zijn hun inhoud en betekenis erg verschillend. Ze hebben punten gemeen: het is een periode van vasten, gebed, solidariteit en, ten gronde, van bekering en terugkeer tot God. Toch is hun betekenis én inhoud anders. De veertigdagentijd is een voorbereiding van het Paasfeest en herdenking van de 40 jaar die de Hebreeën in de woestijn hebben doorgebracht en de veertig dagen van Jezus in de woestijn. De ramadan is noch de voorbereiding van een feest, noch de herdenking van een gebeurtenis. De ramadan is in de eerste plaats een maand van vasten. Komt daarbij dat de inhoud en vorm van het vasten heel verschil...
Meer lezen

Wat maakt vasten tot christelijk vasten? Nikolaas Sintobin sj legt het kort en bondig uit - video

Afbeelding
Waarom zou je vasten in de 40-dagentijd? Wat kan helpen om er zeker van te zijn dat het vasten ook daadwerkelijk zijn doel bereikt.  In deze video geeft Nikolaas Sintobin sj je enkele tips om van deze 40-dagentijd een boeiende en verrijkende ervaring te maken. Klik hier om dit videootje te bekijken of klik op de afbeelding hieronder. Wat het bidden betreft beveel ik je graag onze digitale 40-dagenretraite aan: Licht dat leven geeft.  Ben je nog niet ingeschreven, dan volstaat het je mailadres op te geven via  www.ignatiaansbidden.org . 
Meer lezen

Creativiteit als remedie tegen angst - Serie van Nikolaas Sintobin sj over "Creëren, teken van hoop" (3/8)

Afbeelding
Voor LFK schreef ik een essay over “creëren”. Hier vind je enkele uittreksels (3/8)   Creativiteit vertrekt vaak vanuit onvoldaanheid en kan leiden tot een onverwachte overdaad aan vervulling. Soms vraagt creëren harde arbeid. Het komt niet zomaar. Tegelijk is er ook bijna steeds iets bij van ontvangen. Je beslist het niet. Creativiteit overkomt je. Uiteindelijk wordt het je gegeven. Dit verklaart wellicht waarom de ervaring van creativiteit zo dankbaar kan maken.   Creativiteit slaat een brug tussen het verleden en de toekomst. Creativiteit maakt verandering, vernieuwing en groei mogelijk. Creëren opent nieuwe perspectieven en behoedt er zodoende voor dat op zich waardevolle traditie s vastroest en . Niet iedereen is daar blij mee. Sommige mensen willen vooral dat alles bij het oude, veilig vertrouwde blijft. Verandering boezemt hen angst in.  Creativiteit is echter wars van angst. Ze getuigt van hoop, en vertrouwen dat de toekomst beter kan zijn; en dat de mens daarto...
Meer lezen

Wat is de kern van het christelijk bidden - Nikolaas Sintobin sj getuigt - video en podcast

Afbeelding
Onlangs werd ik geïnterviewd door Maarten van Stee en Marije Brandwijk voor hun podcast Tussen Stenen en Mensen . De aanleiding was het verschijnen van mijn nieuwe boek "God zelf ontmoeten. Retraite met het leven van Jezus. Kokboekencentrum, 2025 . Heel diverse onderwerpen kwamen aan bod. ·       Hoe word je jezuïet ·       Betekenis van ignatiaanse spiritualiteit voor mensen van vandaag ·       Waarom is stilte zo belangrijk, en hoe kan je stilte leren? ·       Bestaan er slechte gevoelens? ·       Wat is echte vrijheid? ·       Verlangen, wat is dat en waarom is het zo belangrijk? ·       Waarom smeekgebed even belangrijk als moeilijk is ·       Waarom het zo belangrijk is voor christenen om te durven twijfelen ·       Hoe het komt dat het buitengewone vooral geb...
Meer lezen

Nikolaas Sintobin sj over schuld en boete, de taal die God spreekt, wat hij leerde van een Brusselse bedelaar ... - Videogesprek met Leo Fijen

Afbeelding
In deze video gaat Nikolaas Sintobin sj in gesprek met Leo Fijen. Tal van verrassende onderwerpen komen aan de orde. Hoe kan de 40-dagentijd je helpen om een vrijer mens te worden? Schept God ook vandaag nog? Is het geweten welke taal God spreekt? In één land weet men dit heel goed... Wat hij leerde van een bedelaar op een kille winteravond in een Brussels station. Hoe kan je keuzes maken en waarom dat zo belangrijk is? Wat er gebeurt als je geen keuzes maakt. Waarom je beter twee alternatieven hebt bij het maken van keuzes. ... Klik hier om dit gesprek te beluisteren of op de afbeelding hieronder. Wil je hier meer over weten, dan beveel ik je graag twee van mijn boeken aan. Klik op onderstaande links voor meer info of om ze te bestellen. 1. Vertrouw op je gevoel. Keuzes leren maken met Ignatius van Loyola 2. Op het kompas van de vreugde. Ignatius van Loyola als levensgids.
Meer lezen

Bidden met de Bijbel: mini-videocursus - deel 1: De voorbereiding en de opstart

Afbeelding
  In de eerste deel van de mini-cursus over het ignatiaanse bijbelgebed behandel ik de voorbereiding en de opstart van het bijbelgebed. In ga in op vragen als: 1. De keuze van de tekst + tekst even verkennen 2. De duur van het gebed 3. De plaats van het gebed 4. Het belang van het lichaam bij het bidden 5. Begin van het gebed: a. Stil worden - in aanwezigheid komen - maken van een gebaar b. Bijbeltekst (her)lezen + je het verhaal voorstellen c. De genadevraag: uitspreken wat je verlangt, zoals het is Klik hier of op onderstaande afbeelding om deze video te bekijken. Wil je meer leren over de ignatiaanse wijze van bidden met de Bijbel, lees dan mijn boek: Bidden met de Bijbel. In de leer bij Ignatius van Loyola. Bestellen kan hier:  https://platform-ignatiaanse-spiritualiteit.org/nieuws/bidden-met-de-bijbel-in-de-leer-bij-ignatius-van-loyola/ .  De prijs is 29,99€.
Meer lezen

Verrijzen, wat wil dat nú eigenlijk zeggen? (1/5) - Wauthier de Mahieu sj over het ultieme mysterie van het christelijk geloof

Afbeelding
Ik publiceer graag deze teksten van mijn dierbare medebroeder Wauthier de Mahieu sj, overleden op 6 maart 2026.  liefde sterker dan de dood (1/5) Wij staan nu voor de vraag : en als ik nu tot het uiterste gegaan ben, en ik lig daar, leeg, uitgeput, opgeteerd, opgebrand, of als ik het gewoon niet meer zie zitten, wat dan ? Ofwel geef ik me, in wanhoop, aan de dood over, aan haar werk in mij, in mijn leven (de keuze van Judas). Ofwel, kijkend naar Jezus, bedenk ik dit. Alles wat uit liefde gedaan werd, alles wat ooit met liefde gedaan werd, heeft eeuwigheidswaarde. Mensen hebben dat altijd op een of andere manier aangevoeld, en ook uitgezegd, uitgebeeld, uitgezongen. Het is niet om niets dat men ‘amour’ zo dikwijls met ‘toujours’ laat rijmen. Liefde berust immers in God. Zij is zijn diepste eigenheid en eeuwigheid.  Daarom kan Hij onmogelijk iemand die geleefd heeft vanuit de liefde, en naar de liefde toe, in de dood achterlaten, Hij de God van het Leven. Zo zagen he...
Meer lezen

Hoe de verrijzenis nú reeds ervaren? (3/5) - Wauthier de Mahieu sj (+)

Afbeelding
Ik publiceer graag deze teksten van mijn dierbare medebroeder Wauthier de Mahieu sj, overleden op 6 maart 2026.  Verrijzenis (3/5) Om tot nieuw leven te komen moet men eerst groeien doorheen een rouwproces, een proces van aanvaarding en verwerking van het verlies, van de illusie, de eigenlijke doodservaring. Bepaalde affectieve banden die men had met wie of wat men verloren heeft (een persoon, een ideaal betreffende een of meer personen, een levensdroom, een zelfbeeld) moeten losgelaten worden, zodat men die persoon, dat ideaal, zichzelf, in een ander 'licht' kan zien, en er een ander soort relatie mee kan aangaan, een relatie opgebouwd vanuit de situatie waarin ik/wij nu sta(an). De eerste personen aan wie Jezus verschijnt als de herlevende, de verder levende, de anders levende, zijn juist die mensen met wie Hij heel nauwe affectieve banden had (zijn moeder, sommige vrouwen) en die dus ook diep persoonlijk geraakt werden door dat verlies, en het elk op zijn/haar manier...
Meer lezen

Wat zijn tegenwoordig de gebruikelijke vastenpraktijken voor christenen ? - Een antwoord van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
“ Kunt u mij laten weten welke de gebruikelijke vastenpraktijken tegenwoordig zijn voor christenen  ?” Deze vraag kreeg ik gisteren toegestuurd. Ziehier wat ik geantwoord heb. De vasten – veertigdagentijd is de voorbereidingstijd op Pasen. Het zijn veertig dagen tussen Aswoensdag en Paasdag (de zondagen zijn geen vastendagen!) waarin de Kerk de christenen aanmoedigt om door bepaalde praktijken – inwendige en uitwendige – zich voor te bereiden op het herdenken van de Passie van de Heer, het hoogtepunt van de openbaring. De vasten is dus een voorbereiding op een feest. Het is een tijd van – stille – vreugde. Het aantal vaste praktijken waartoe de Kerk de gelovigen oproept is beperkt: vasten op Aswoensdag en op Goede Vrijdag, het zich onthouden van vlees op de vrijdagen. Op zich kunnen die vormen van onthouding reeds een bijdrage zijn. Het komt er evenwel op aan om de vasten persoonlijk te kunnen beleven als een tijd van groeiende verbondenheid met God en de mensen. Vandaar d...
Meer lezen