Dwingend

Deze morgen zat ik aan het ontbijt met Johannes, een Oostenrijkse medebroeder. Hij vertelde over het Oostenrijkse systeem van financiering van de Katholieke Kerk: de Kirchenbeitrag.

Het dateert uit de jaren dertig van de vorige eeuw. De katholieken moeten van rechtswege, willen ze lid blijven van de Kerk en gebruik kunnen maken van haar “diensten”, zelf jaarlijks het initiatief nemen om met een wettelijk voorgeschreven deel van hun inkomen “bij te dragen” in de kosten van de Kerk. Doen zij dit niet dan wordt na verloop van tijd een officiële procedure in gang gezet die ertoe kan leiden dat zij voortaan niet meer als lid van de Katholieke Kerk worden beschouwd. Concreet betekent dit dat zij dan niet meer kunnen huwen voor de Kerk, geen recht meer hebben op een uitvaart in de Kerk …

In het traditionele Oostenrijk heeft dit systeem lange tijd goed gewerkt. Maar om voor de hand liggende redenen wordt het thans meer en meer als problematisch en contraproductief ervaren.

Geen wonder. Het is overigens ingevoerd door niemand minder dan Hitler precies in de hoop hiermee de Katholieke Kerk een hak te zetten.

In de Westerse culturen wordt de vrije keuze, met reden, als een van de hoogste waarden beschouwd. Het komt de overheid niet toe toe om dwingende systemen uit te denken of in stand te houden aangaande de levensbeschouwelijke dimensie van het leven van haar burgers.