Is Jezus dan niet goed in marketing? Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor deze eerste zondag van de 40-dagentijd
1ste zondag van de 40-dagentijd (A)
Gen. 2,7-9.3,1-7. Ps. 51 Rom. 5,12-19 Matteüs 4,1-11
’s Morgens drink ik graag een kopje Ricoré, een soort ersatz-koffie.
Onlangs las ik op de verpakking van de doos: “Laat de verleiding niet aan je
voorbijgaan”. Anders gezegd, zo adviseren de reclamelui, de beste wijze van
omgaan met de verleiding is er snel aan toegeven. De evangelielezing van
vandaag maakt duidelijk dat Jezus hier anders over denkt. Drie maal zegt hij
resoluut nee aan de bekoring.
Wat is dat eigenlijk, een bekoring? Ignatius omschrijft dit als de
boze geest die de vorm aanneemt van de engel van het licht. Onder het mom
van iets goeds word je in de verkeerde richting gelokt. Vaak besef je dit niet.
Althans niet bij het begin. Toegeven aan de bekoring geeft immers meteen een
aangenaam gevoel. De spanning verdwijnt. In de plaats komt bevrediging en rust.
Maar, zo leert ons de wijsheid, de
duivel herken je aan zijn staart. De nasmaak van het verhaal is bitter en
ranzig.
Bekoringen plaatsen voor een dubbele uitdaging. Niet alleen moet je
voldoende sterk zijn om er niet aan toe te geven. Maar vooraf moet je de
bekoring ontmaskeren. Dit kan moeilijk zijn.
Neem de eerste bekoring van Jezus die we zonet hoorden: stenen in
brood veranderen. Dat is toch goed. Mocht er plots voedsel zijn in overvloed zou
dit een zegen zijn. Stel dat het voortaan zwart op wit zou vaststaan dat Jezus
dit kan doen, dan zouden de kerken meteen vol zitten. Toch weigert Jezus. De
verbondenheid met zijn Vader maakt dat Hij de valstrik van de duivel kan
ontmaskeren, hoe goed die ook ingepakt was. Jezus is als geen ander bedreven in
de onderscheiding van de geesten. Daardoor kan Hij de valse goede suggesties
van de boze aan het licht brengen.
Paus Franciscus heeft ons hiervan ook een sterk staaltje gegeven
in zijn apostolische exhortatie “Querida Amazonia”. De verwachtingen waren hoog
gespannen. Het einddocument van de voorafgaande synode had aanbevolen viri
probati ttz oudere, vaak gehuwde, mannen, tot priester te wijden. Toch besliste
de paus om, althans op dit ogenblik, niet in te gaan op de vraag om de
celibaatsverplichting te versoepelen.
Zelf had ik gehoopt dat de paus dit wel zou doen. Een beetje zoals
het veranderen van stenen in brood. Dat kan toch alleen maar goed zijn, niet?
Aan Franciscus werd meteen verweten dat hij niet de moed had betoond
om de knoop door te hakken en dat hij laffelijk had toegegeven aan de druk van
tegenstanders. Het volstaat de exhortatie te lezen om te merken dat de
werkwijze van de paus heel anders was.
In zijn exhortatie stelt de paus vast dat omtrent de wijding van gehuwde
mannen op dit ogenblik erg verschillende, vaak conflictuele visies bestaan.
Voor Franciscus is dit een aanwijzing dat de vraag vanuit nieuwe, nog uit te
vinden perspectieven dient benaderd te worden. Een goede oplossing van een
conflict, zo stelt hij doet recht aan de verschillende standpunten en brengt
rust en verzoening. Die oplossing is er nog niet. Bijgevolg kan de knoop niet
worden doorgehakt.
Kort daarna zei de paus het volgende aan een groep bisschoppen: De
synode gaat niet over de moed of het gebrek aan moed van de paus. De synode
gaat over de werking van de Heilige Geest en de onderscheiding. Anders
gezegd, voor Franciscus ging het uiteindelijk over gehoorzaamheid aan Gods
Geest. Het is de Geest die onze Kerk aanstuurt. Onze paus, hoofd van de
katholieke Kerk, meende vanuit zijn biddende onderscheiding, dat er op dit
ogenblik onvoldoende aanwijzingen waren dat Gods Geest wees in de richting van
een versoepeling van het priestercelibaat. Vandaar zijn besluit dat de tijd
niet rijp is. Anders gezegd, de paus heeft gewoon zijn job gedaan. Het kan
vreemd klinken, maar ik meen dat Franciscus hier een tot hem gerichte bekoring
heeft weten te doorprikken.
De komende 40 dagen zijn voor elk van ons een oefentijd om scherper te
krijgen welke de bekoringen zijn in óns leven. Voor de meesten zal dit niet
gaan over het veranderen van stenen in broden of over het priestercelibaat. Wel
over wat er zich in ons leven concreet aandient: in het gezin, op het werk,
onze relatie tot onszelf, ons gebed enz. Wat betekent daar, voor elk van ons,
die gehoorzaamheid aan Gods Geest; hoe probeert de bekoorder ons daarvan af te
houden en welk antwoord geven wij?
Ik wens elk van ons een boeiende 40-dagentijd toe.
Nikolaas Sintobin sj
Reacties