"Jezuïeten zijn oppertjeven"



In "De Standaard" van vandaag publiceert Mark Reynebeau een artikel met als titel: “Jezuïeten zijn oppertjeven”. Ondertitel is “”Jezuïtisme”: de hardnekkigheid van een vooroordeel”. In het artikel worden die vooroordelen uitvoerig beschreven. Toen ik ze las voelde ik ergernis omdat ze vrij ongenuanceerd worden weergegeven. De correctie komt evenwel in de laatste twee paragrafen. Ze is nogal massief. Ze stemt wel tot nadenken.

In zekere zin was de jezuïetenorde hiermee het eerste slachtoffer van wat in de letterlijke zin populisme kan worden genoemd: afkeer voor en wantrouwen in de elite, hier een culturele elite. Veel van haar critici voelden zich intellectueel niet tegen haar opgewassen, vreesden haar daarom en verdachten haar van slinkse trucs.

Zo kreeg slim zijn een negatieve betekenis als sluwheid, werd discretie gezien als achterbaksheid, kreeg goed georganiseerd zijn de aanblik van een complot en werd een ingenieuze vondst een jezuïetenstreek. En vooroordelen leiden vaak een lang leven. 

Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

De reis van de Drie Koningen, T.S. Eliot - het mooiste gedicht ooit over de Drie Koningen

Afbeelding
Vandaag vieren we het feest van de Drie Koningen. Het mooiste gedicht dat ik ken over deze mysterieuze heren is van T.S. Eliot. Hieronder kunt u Elliot zelf zijn gedicht horen voorlezen. De oorspronkelijke tekst in het Engels wordt gevolgd door de virtuoze vertaling van Martinus Nijhoff. Klik hier of op onderstaande afbeelding om TS Eliot te beluisteren. Journey of the Magi ( Nederlandse vertaling hieronder) "A cold coming we had of it, Just the worst time of the year For a journey, and such a long journey: The way was deep and the weather sharp, the very dead of winter." And the camels galled, sore-footed, refractory, lying down in the melting snow. There were times we regretted the summer palaces on slopes, the terraces, And the silken girls bringing sherbet. Then the camel men cursing and grumbling and running away, and wanting their liquor and women, And the night-fires gong out, and the lack of shelters, And the cities hostile and the towns unfriendly ...
Meer lezen

Amerikaanse kardinalen zeggen Trump de wacht aan - Lees hier de tekst (in het Nederlands)

Afbeelding
  Op maandag 19 januari 2026 hebben drie Amerikaanse kardinalen een verklaring gepubliceerd omtrent de buitenlandse politiek van Donald Trump. In deze hoogst uitzonderlijke verklaring stellen zij de buitenlandse politiek van de Amerikaanse president aan de kaak en roepen ze hem op terug te keren naar het "morele kompas". Ze verwijzen daarbij uitvoerig naar paus Leo. Ik vertaalde voor u de oorspronkelijke tekst. Het uitstippelen van een morele visie op het Amerikaanse buitenlands beleid In 2026 is de Verenigde Staten verwikkeld geraakt in het meest diepgaande en aangrijpende debat over de morele grondslag van Amerika’s handelen in de wereld sinds het einde van de Koude Oorlog. De gebeurtenissen in Venezuela, Oekraïne en Groenland hebben fundamentele vragen opgeroepen over het gebruik van militaire macht en over de betekenis van vrede. De soevereine rechten van naties op zelfbeschikking blijken uiterst kwetsbaar in een wereld van steeds grotere vuurhaarden. Het afwegen van het ...
Meer lezen

Allereerste verklaring waarom je je niet lekker voelt - Help, het gaat niet goed met mij (6/11)

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat.  (6/13)  Drie mogelijke verklaringen waarom je je droef voelt (1/3) Eerste mogelijke oorzaak . Het kan zijn dat we te weinig op het scherp van de snee leven. We geven onszelf niet de middelen om door te stoten tot de kern, tot datgene waarin we nochtans geloven en waarvoor we verlangen te kiezen. We leven te zeer in oppervlakkigheid (luiheid, gemakzucht, niet consequent zijn, drukte, mondaniteit, materialisme, …).  Niet echt verwonderlijk dat we hierin weinig voldoening vinden. Ten slotte kan je maar oogsten wat je zaait. Deze eerste oorzaak gaat dus over zaken die we zelf in de hand hebben. Hier gaat het over onze eigen vrijheid en verantwoordelijkheid.
Meer lezen

Als denken belangrijker wordt dan voelen - Help, het gaat niet goed met mij (5/13)

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat. (5/13) Geduld en vertrouwen Het is eigen aan de persoon die zich slecht voelt, dat hij ongeduldig wordt. Droefheid is van nature onverenigbaar met geduld. Vandaar dat Ignatius uitnodigt om je bewust te oefenen in geduld. Het is evenwel niet alleen typisch voor de droefheid om ongeduldig te maken. Het is ook eigen aan gevoelens van droefheid en leegte dat ze je doen denken dat ze gaan blijven duren. De hele toekomst wordt zwart. En nochtans mag je er op vertrouwen dat het niet zal blijven duren. Na regen komt zonneschijn. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat dit voor jou niet zou gelden. Ook dit maakt deel uit van het vertrouwen in de werking van de Goede Geest van God die uiteindelijk, als de mens dit toelaat, steeds het la...
Meer lezen

Een weigering die plezier doet - Citaat van Theresia van Lisieux

Afbeelding
Na Ignatius van Loyola is Theresia van Lisieux mijn favoriete heilige. Onderstaand citaat uit haar autobiografie vind ik heel bijzonder. Het is in de karmel niet altijd mogelijk de woorden van het Evangelie naar de letter in de praktijk te brengen. Soms moet je vanwege je bezigheden wel eens een kleine dienst aan iemand weigeren. Maar als de liefde tot de naaste in de ziel diep wortel geschoten heeft, is dat ook uiterlijk te zien.  Je kunt op een zo minzame manier iets weigeren wat je niet geven kunt, dat die weigering net zoveel plezier doet als de gave.
Meer lezen

Hoe zaai je best windmolens? - Tekenfilm

Afbeelding
Deze man heeft een uitstekend idee. Hij doet al wat hij kan om het te realiseren. Het wordt een volledige mislukking. Noodgedwongen moet hij het uit handen geven. Uiteindelijk blijkt het toch te lukken. Nog veel beter dan hij zelf had kunnen doen. Wat de windzaaier zelf niet kon, wordt hem zomaar gegeven.   Roept dit bij jou herinneringen op? Zijn er zaken in jouw leven die onmogelijk leken en die op een goede dag toch werkelijkheid zijn geworden? Klik hier of op onderstaande afbeelding om te kijken naar deze mooie tekenfilm
Meer lezen

Wat is het belangrijkst: Jezus of het Heilig Sacrament - Anthony de Mello sj

Afbeelding
Anthony de Mello sj vertelde de volgende anekdote: Het gevaar van wat religie kan aanrichten komt heel mooi naar voren in een verhaal verteld door kardinaal Martini, aartsbisschop van Milaan. Het verhaal gaat over een Italiaans koppel dat gaat trouwen. Zij hadden een afspraak met de pastoor om een kleine receptie te houden op de binnenplaats vlak naast de parochiekerk. Maar het begon te regenen en ze konden de receptie niet buiten houden. Toen zeiden ze tegen de priester: "Is het goed wanneer we de receptie in de kerk houden?"   Het idee van een receptie in de kerk beviel meneer pastoor niet, maar het jonge stel zei: "We eten een stukje taart, zingen een liedje, drinken een beetje wijn en gaan dan naar huis." Zo werd de pastoor overgehaald. Maar, levenslustige Italianen als ze waren, dronken ze een beetje wijn, zongen een liedje, dronken toen nog wat meer wijn en zongen nog meer liedjes en binnen een half uur was er een groot feest in de kerk. Iedereen had het naar ...
Meer lezen