"In alle dingen"

 Graag deel ik met u onderstaand fragment uit het dagboek van een van de meest indrukwekkende en hoopgevende vrouwen die ik ooit heb mogen lezen. « Wanneer de inzichten die ik achter mijn bureau, in de omgang met de edelste geesten, verover, niet doordringen tot in de kleinste dingen van het dagelijkse leven, wanneer niet iets van het grote besef over menselijke waarden, tot in de verst verwijderde ademtocht doordringt, dan heeft dat « geestelijke leven », het leven in de geest, of hoe ik het nog eens noemen zal in een verlichter ogenblik, geen betekenis. Zo voel ik het tenminste. En men hoeft hier geen doordravende of wereldvreemde idealist voor te zijn. » Etty Hillesum

Onlangs schreef paus Franciscus een persoonlijke brief aan een vooraanstaand, ongelovig Italiaans journalist. John L Allen Jr, een Amerikaans vaticanoloog, vatte deze brief samen in drie zinnen die ik graag voor u vertaalde. 1. God heeft het Verbond met het Joodse volk nooit opgezegd, en de Kerk "kan nooit voldoende dankbaar zijn" tav de Joden omdat zij trouw gebleven zijn aan hun geloof, ondanks de verschrikkingen van de geschiedenis, in het bijzonder de Shoah, het Hebreeuwse woord voor de Holocaust. 2. Gods genade "heeft geen grenzen" en omarmt ook de ongelovigen, voor wie zonde niet zozeer gaat over een tekort aan geloof in God dan wel over een falende gehoorzaamheid aan het eigen geweten. 3. Waarheid is "niet variabel of subjectief", maar Franciscus zegt dat hij vermijdt om haar "absoluut" te noemen - de waarheid bezit ons, zo zegt hij, en niet omgekeerd, en haar uitdrukkingsvorm is steeds afhankelijk van iemands "geschiedenis e...

Yad Vashem is de grote gedenkplaats van de Holocaust. Het ligt net buiten de oude stad van Jeruzalem. We hebben er vandaag de voormiddag doorgebracht. De hoofdbrok is een uitzonderlijk gedocumenteerde tentoonstelling over de Holocaust, wat er aan is voorafgegaan en ook de nasleep. Voor mij was dit niet meteen nieuw. Ik had er reeds veel over gelezen. Aangrijpend vond ik vooral twee bijzondere ruimtes. Niet alleen de mooie, sobere architectuur. Maar ook en vooral hun suggestieve kracht. Een ronde kamer die op het eerste zicht doet denken aan een bibliotheek. Daarin, langs de muur, vele duizenden mappen met de biografische gegevens van 3,2 miljoen joden die zijn omgekomen in de Holocaust. Dit werk is nog niet ten einde … Een andere ruimte, binnen in het monument voor de meer dan één miljoen kinderen die vermoord zijn. Een tiental mooie foto’s met authentieke joodse kindergezichten die je aankijken. Door een spel van spiegels krijgen die afbeeldingen een diepte als gingen ze verder tot in...