Posts

Wat is nu typisch voor jezuïeten? (1)

Afbeelding
Er zijn vele pogingen gedaan om een samenvatting te maken van  de karakteristieken van de Sociëteit van Jezus. Onderstaande lijst van 10 punten, uit de pen van wijlen kardinaal Avery Dulles sj (1918-2008), kan beschouwd worden als een samenvatting van wat meer specifiek is voor de geest van de heilige Ignatius.


1. Toewijding aan de heerlijkheid van God,

van “de steeds grotere God”, die we nooit voldoende kunnen eren en dienen. Dit maakt dat de jezuïet iets heeft van een heilige onrust, een onophoudelijke zoektocht om het beter te doen, om vérder te gaan; in het Latijn spreken we hier van het magis. Je zou kunnen stellen dat Ignatius helemaal doordrongen was van God, in die zin dat hij van “de grotere eer van God” de hoogste norm maakte van alle handelen, ongeacht of het ging over belangrijke of over kleine aangelegenheden.

2. Persoonlijke liefde voor Jezus Christus en het verlangen om deel uit te maken van zijn naaste gezellen.

In de Geestelijke Oefeningen bidden de jezuïeten herhaaldel…

Hopen, tot drie maal toe

Afbeelding
De drijfkracht van de Advent is de hoop. Als er niets zou zijn om hoopvol naar uit te kijken, dan zou die periode geen bestaansrecht hebben. Vanaf het allereerste begin was er de levende hoop die uitkeek naar de geboorte van een kind dat de wereld rechtvaardigheid en vrede zou brengen en de kloof tussen God en mensen zou dichten. Maar die gedurfde, grootse hoop wordt ingevuld door bescheidener belevingen van hoop, onze dagdagelijkse hoop. En die hoop kan ons als mensen vormen.
Een bepaalde beleving van hoop zal onze relaties een eigen vorm en inhoud geven. De jonge Jezus groeide op tot een man die barmhartigheid en edelmoedigheid belichaamde. Een leven, door hoop gedragen, ziet het goede in de anderen, verdraagt hun tekortkomingen, en blijft hen hardnekkig zien zoals zij op hun best zijn.
Een andere beleving van hoop zal ons werk vorm en inhoud geven. De beloofde Messias verkondigde Gods koninkrijk van rechtvaardigheiden genade. Het heeft geen belang wat onze job of sociale positie is.…

Liefde ... een verhaal van hoge snelheid

Afbeelding
Liefde is … elk op zijn beurt. En ja hoor, het gaat allemaal heel snel.

Waarom je soms beter zwijgt over de waarheid

Afbeelding
Soms is het beter te zwijgen dan te spreken. Als de Waarheid zichzelf verdedigt, dan heeft ze geen nood aan mooie stijl. 

Ignatius van Loyola


Een professionele vrijgezel over het geheim van Sinterklaas

Afbeelding
Als professionele vrijgezel heb ik zelf geen kinderen. Daar staat dan weer tegenover dat ik de fiere oom ben van maar liefst 15 neefjes en nichtjes, tussen 8 en 21 jaar. God zij dank, zijn er nog net enkelen bij die geloven in Sinterklaas.  Zelf ben ik intussen ruimschoots oud genoeg om mij te verwonderen over het feit dat “het geheim van Sinterklaas” zo goed bewaard wordt. Vreemd toch. Honderden kinderen op een lagere school. De ene helft “gelooft” en de andere helft“ gelooft” niet meer. Hoe komt het dat die oudere kinderen, uitzonderingen niet te na gesproken, zo schroomvol omgaan met die ontluisterende waarheid die zij zelf vaak nog maar net ontdekt hebben?
Ik besloot om mijn neefjes en nichtjes de vraag te stellen en hen zelf het antwoord te laten geven. De antwoorden kwamen meteen en waren bovendien behoorlijk gelijkluidend bij de ingewijden, ongeacht hun leeftijd.
Het waren telkens de zelfde twee redenen die werden genoemd.
De eerste en blijkbaar meest doorslaggevende verklar…

Besef je wel hoe vér advent gaat

Afbeelding
Met de advent is het verhaal van Jezus begonnen. 
Het hele verhaal. 
Voor iedereen. 
Ook voor jou. Ook voor mij.

Over het belang van het gesprek bij het maken van een keuze (4/4)

Afbeelding
Michael Sparough sj en Tim Hipskind sj hebben samen met Jim Manney een boek geschreven over het maken van keuzes: “What’s your decision?” Ze geven twaalf tips van Ignatius om te komen tot een goede keuze. Hier heb je ze, drie per drie. (4/4)
10. Wat centraal staat is je relatie met God. Iedereen maakt fouten. Op zich is dat geen probleem. Wie beslissingen neemt, komt makkelijker tot andere beslissingen. Maar je zal ook jezelf beter leren kennen en makkelijker de ware God op het spoor komen.
11. Het werk van “de vijand” is doorgaans subtiel. Het is uitzonderlijk dat je ertoe bekoord wordt om iets te doen wat objectief verkeerd is. Daarentegen kan het nogal eens gebeuren dat het verkeerde pad de vorm aanneemt van iets dat goed lijkt.
12. Ga in gesprek met iemand die wijs is. We hebben hulp nodig om wijs te raken uit de subtiele bewegingen van de goede en de kwade geest.

Franciscus Xaverius getuigt over wat hem als een uitzinnige tekeer doet gaan

Afbeelding
Vandaag, 3 december, vieren de Kerk en de Sociëteit van Jezus in het bijzonder het feest van de heilige Franciscus Xaverius (1506-1552). De medebroeder waarover Ignatius getuigde dat hij gemaakt was uit “de meest ruwe grondstof waarmee hij ooit gewerkt had”. Misschien net daarom een man met een uitzonderlijk charisma en gedrevenheid.

Getuige hiervan onderstaand uittreksel uit een brief die Xaverius schreef, vanuit India, aan de studenten van Parijs. Hij heeft een vernieuwde actualiteit gekregen.

"Hele volksstammen komen hier niet in contact met Christus om de eenvoudige reden dat er niemand klaar staat voor de heilige taak om hen erover te vertellen. Vaak heb ik gepopeld van verlangen om de Europese universiteiten binnen te rennen, en daar als een uitzinnige te keer te gaan tegen degenen die meer geleerdheid bezitten dan de bereidwilligheid om er goed gebruik van te maken.

Ik zou hun aan het verstand willen brengen hoeveel mensen van de hemel niet weten en ongelukkig blijven d…

Waarom advent en grote kuis hand in hand gaan

Afbeelding
De grote kuis van elk hoekje en spleetje is begonnen. We zijn bezig aan het uitdelen van speelgoed, kleren die niet meer passen, overtollige zaken. We geven die dingen uit handen die we nog hielden ‘voor het geval dat’ en andere dingen die ons leven in wanorde brachten omdat we de tijd niet hadden dingen regelmatig op te ruimen.
De ruimte die wij in ons huis herwinnen is bevrijdend. Er is meer ruimte om te bewegen en meer plaats om te leven. Er is meer ruimte om te focussen op de dingen die de moeite waard zijn – en die dingen zijn geen dingen.
Het opruimen van de rommel in ons huis, herinnert mij eraan dat Advent een uitgelezen tijd is om de geestelijke rommel op te ruimen. Ik stel mij de vraag: zal er als Jezus komt, plaats voor Hem zijn of zal Hij mijn hart en ziel volgepropt vinden?Zit ik vast aan dingen die ik niet nodig heb wegens de vrees ‘voor het geval dat’. Of vertrouw ik Hem voldoende om alles los te laten? Heb ik de nodige tijd genomenruimte vrij te maken voor Hem? Is mijn …

Kan jij hiervan meespreken?

Afbeelding
Een mens komt alleen op de wereld. Ook het verlaten van deze wereld gebeurt alleen.

Voor sommigen verloopt de aankomst niet in eenzaamheid. Het is het begin van een heel eigen wijze van in het leven staan.
Ik kan er van meespreken. Vandaag in het bijzonder.

Een abdijkerk zonder tabernakel, kan dat?

Afbeelding
Een abdijkerk zonder tabernakel, kan dat? Ja dus. In de prachtige kerk van de Sint-Benedictusberg in Vaals is geen tabernakel.  De krypte onder de kerk is ingericht als één groot tabernakel. Maar in de eigenlijke kerkruimte (zie foto hierboven) is het Heilig Sacrament niet aanwezig.

Desgevraagd legde de abt me uit dat dit een bewuste keuze is, geïnspireerd door de liturgische vernieuwing van het Tweede Vaticaans Concilie. De aanwezigheid van Christus wordt gesymboliseerd door het altaar. Ook, uiteraard, door het gelovige volk, en dus in casu in het bijzonder de monniken die er dag in dag uit in samenkomen om te vieren en te bidden.

Weer iets bijgeleerd.

Waarom je beter lijkt op een woestijn

Afbeelding
Willen we dat de Geest de leiding overneemt in ons gebed, dan moeten wij ervoor zorgen dat wij gelijken op iets als een woestijn, waar niets meer gebeurt. In Hosea 2,14 zegt Jahweh over zijn volk Israël, zijn bruid: “Weldra lok ik haar weer naar Mij toe, zorg ik dat ze naar de woestijn gaat, en spreek Ik tot haar hart.”
De tijd die je aan gebed wilt besteden, kan wel eens, zodra je je GSM, je Ipad, je radio of TV hebt uitgeschakeld, op een woestijn lijken. Je hebt je teruggetrokken uit het lawaai en gepraat dat je in je oppervlakkig zelf gevangen houdt, en dadelijk vraag je je af of er nu iets kan gebeuren dat de moeite waard is. Maar God verlangt  je te brengen tot in de diepste kern van je hart, en je daar te ontmoeten. Het is dus een goede zaak die woestijnsituatie in het leven te roepen, een voorwaarde om je gevoeligheid voor Gods woord te verhogen.  Je zult door Gods aantrekkelijkheid geboeid worden, en God zal spreken tot je hart.  Gods belofte uit Hosea wordt mooi uitgebeeld i…

Nikolaas Sintobin sj openhartig over zijn reactie op verkiezing paus Benedictus

Afbeelding
In onderstaande regels vertel ik, openhartig, hoe ik reageerde op de verkiezing van paus Benedictus XVI. En over het vervolg ... Het is het begin van een voordracht over hoe je meer van de Kerk kan houden. Deze tekst staat op de website vanCardoner, ons spiritualiteitstijdschrift.
"Wie van jullie herinnert zich nog wat je aan het doen was op 19 april 2005, omstreeks kwart voor zeven in de avond? Ik weet het nog als was het gisteren. Ik zat, samen met mijn medebroeders, gespannen voor de televisie. Er was net witte rook uit de schoorsteen van de Sixtijnse kapel gekomen. Kardinaal Medina kwam het balkon van de Sint-Pietersbasiliek op en sprak de rituele woorden: “Habemus papam.” Vervolgens kwam de naam van de opvolger van Johannes Paulus II: “Josephus Ratzinger.” Ik herinner met dit zo goed omdat er toen een ijskoude rilling over mijn rug liep: “Het is toch niet waar…” De pantserkardinaal, de rottweiler van God en andere bijnamen van de prefect van de Congregatie voor de geloofsleer…

Latijnse liturgie in de eenentwintigste eeuw, kan dit eigenlijk nog?

Afbeelding
Deze week geef ik de jaarlijkse retraite aan de monniken van de Benedictusberg in Vaals. Een bijzondere ervaring vind ik het. Hun liturgie is zo goed als volledig in het latijn. Hun leefomgeving is dan weer, naar monastieke normen, hypermodern. Een onwaarschijnlijke combinatie. Of moet ik zeggen, heel katholiek? Tegengestelden die geen tegengestelden blijken te zijn. Wel wederzijdse verrijking.

Ik stel vast dat ik het niet alleen heel mooi vind. Het helpt mij ook om zelf tot stilte en innerlijkheid te komen. De combinatie van uitgepuurde liturgie én uitgepuurde architectuur doet zijn werk.

Laus Deo


Over een zo gewone Vlaamse heilige jezuïet

Afbeelding
Vandaag vieren we het feest van de heilige Jan Berchmans sj. Jan werd geboren in 1599 in Diest en trad op 17-jarige leeftijd in de Sociëteit van Jezus. Na twee jaar werd hij naar Rome gestuurd om daar te gaan studeren. Hij stierf er op 13 augustus 1621, na een korte ziekte.

Het bijzondere aan Berchmans is dat hij .. heel gewoon was. Geen grootse heldendaden of in het oog springende verdiensten. Toch werd hij heel graag gezien. Toen hij opgebaard lag in Rome namen de mensen zowat alles mee wat niet te zwaar was om als aandenken te dienen. Naar verluid stelden de medebroeders bij het kisten van het lichaam vast dat ook een van de tenen van Jan was verdwenen.

Hij werd heilig verklaard in 1888.

Twee eenvoudige slagzinnen waren hem dierbaar. Ze zeggen iets over de bijzondere aantrekkingskracht die van hem uitging en verklaren waarom hij werd uitgeroepen tot patroonheilige van de jeugd.

Het gewone buitengewoon

Non multa sed multum : Niet veel maar zeer

Om beter te snappen waarom Paus Franciscus zo houdt van de heilige Pierre Favre sj

Afbeelding
Onderstaand gebed schreef de heilige Pierre Favre sj neer in zijn dagboek. Het is van een verrassende aktualiteit.

Over het gevaar van spiritueel woordgebruik bij het maken van een keuze (3/4)

Afbeelding
Michael Sparough sj en Tim Hipskind sj hebben samen met Jim Manney een boek geschreven over het maken van keuzes: “What’s your decision?” Ze geven twaalf tips van Ignatius om te komen tot een goede keuze. Hier heb je ze, drie per drie. (3/4)

7. Hoed je ervoor om je persoonlijke verlangens te omhullen met spiritueel woordgebruik. Het is niet erg moeilijk om je ervan te overtuigen dat wat jijzelf wil dat is wat God van jou vraagt.
8. Hoe voelen de gevoelens aan? De Heilige Geest is zacht en bevestigend. De boze geest is luidruchtig en haalt je uit je evenwicht.
9. Analyseer doorlopend je gedachten, handelingen en motieven. Wil je je bekwaamheid om goede beslissingen te nemen aanscherpen, dan vraagt dit tijd . Het vraagt denkwerk en zelfonderzoek. Het is maar in de mate dat je bereid bent om daar echt tijd voor uit te trekken dat je uiteindelijk in staat wordt om het kwalitatieve onderscheid te maken tussen wat je ingegeven wordt door de goede geest, en wat komt van de slechte geest.