"In alle dingen"

Karl Rahner sj was een van de meest invloedrijke theologen van de tweede helft van de 20ste eeuw. Zo geleerd als hij was, hij was ook een biddend en diep spiritueel man. Getuige hiervan onderstaand citaat waarin hij peilt naar de kern van het priesterzijn in de 21ste eeuw. Door het feit dat de Kerk niet langer een “macht” zal zijn, zal de priester van morgen een man zijn met naakte handen. Maar met een hart dat voldoende moedig is om te geloven dat het leven verder gaat dan de dood en dat de liefde, de zelfvergetenheid, de taal van het kruis en Gods genade volstaan om het enige te bewerkstelligen dat uiteindelijk telt: zich overgeven aan het ondoorgrondbare mysterie van   het bestaan.  Wetend, in geloof en hoop dat dit mysterie onderworpen is aan de wet van een ander ondoorgrondbaar mysterie: dat van God die redt; dat van zijn liefde die vergeeft en die zichzelf meedeelt aan de mens.

Onlangs vond ik mijn aantekeningen terug over een studie van Richard Lennan over de ecclesiologie van Karl Rahner sj. Graag deel ik met u enkele highlights die mij hielpen/helpen om onze Kerk vandaag en van morgen beter te snappen. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat voor Karl Rahner sj de belangrijkste toekomstige bestaansvorm van de Kerk die is van de diaspora in een cultuur die helemaal niet meer bepaald wordt door het christendom. Het christen-zijn wordt in groeiende mate het resultaat van een persoonlijke keuze veel meer dan dat het de vrucht is van een cultuur of een opvoeding.  Hieruit volgt dat de christen zijn identiteit niet meer kan bouwen op het prestige van de grote instellingen van de Kerk. Zijn geloof zal ook minder afhankelijk zijn van de cultuur, de traditie of van sociale normen. Het geloof zal meer afhankelijk worden van een persoonlijk engagement en van de zielenkracht van de persoon.

In deze serie bied ik tien beschouwingen aan over opvoeden tot vrijheid. Ze zijn alle rechtstreeks of onrechtstreeks geïnspireerd aan de ignatiaanse traditie.  (10/10)   Vrijheid en autonomie groeien best binnen duidelijke structuren : duidelijke afspraken en regels in huis inzake opvoeding, eten, slapen gaan, vrije tijd, studeren, muziek, omgangsvormen, relaties …. Eigenlijk verlangen kinderen daarnaar. Structuur schept veiligheid, geeft identiteit, helpt om de chaos te overwinnen. De wet bevrijdt. Je kan pas op een verantwoorde wijze het risico van de vrijheid nemen, als er duidelijke structuren zijn. Dit laat toe op veilige wijze te botsen, en het is maar door te botsen en te experimenteren dat je een eigen identiteit kan opbouwen! Het kind durven sanctioneren betekent eigenlijk dat je het kind helpt om te leren omgaan met de beperkingen en dat je het zo helpt om te groeien in de vrijheid. Sanctie duidt aan – want laat voelen – waar de grens ligt. De straf  ...

Verlang ernaar dat iedereen je helemaal mag kennen, zowel van binnen als van buiten. Ignatius van Loyola

Paus Franciscus brengt de kern van het christelijke leven scherp in beeld. Waar voorheen de nadruk meer lag op de Kerk als instituut met zijn dogma’s en zijn discipline, ligt nu de nadruk duidelijk op de persoon van Jezus. Wie zijn wij, christenen?  Wij zijn meer dan een club met zijn eigen regels en reglementen. Onze diepste identiteit of eigenheid wordt ook niet bepaald door ons al of niet regelmatig bijwonen van kerkdiensten, of door onze bekwaamheid die of die leerstelling te verdedigen. Onze identiteit berust op het wezenskenmerk van een ander persoon, iemand van wie wij geloven dat Hij de zoon van God is, levend tussen ons. Wij mogen verschillen in onze opvattingen over de pauselijke onfeilbaarheid, over geboortebeperking of de wijding van vrouwen. Wij mogen bidden op een wijze die iedereen in verwarring brengt. Maar we weten dat wij alleen maar naar Jezus kijken en willen worden zoals Hij is. Wij zijn als leerlingen  die zich verzamelen rond Hem die wij liefhe...

  Waar kies je voor?  Je opsluiten in de verwachtingen van de anderen?  Of echt gaan voor je eigen identiteit?  Wat is jouw roeping?

Zou dit ideaal enkel maar gelden voor jezuïeten? “De jezuïet is iemand wiens denken onvolledig is, in die zin dat het een open einde heeft.”  Paus Franciscus

  Deze heren hechten veel aandacht aan hun snor. Het lijkt wel hun diepste identiteit. Het leidt nergens toe.   Wat is jouw diepste identiteit? Doe je daar iets mee in je dagdagelijkse leven? Of laat je die kapen door dingen die er niet toe doen?

Wat toon je van jezelf. Wat toon je niet. Hoe ga je om met je kwetsuren? Naar jezelf toe, naar anderen toe.

Voor het tijdschrift “Liefke” schreef ik een overweging over “Trots die dankbaar maakt”. Hier vind je uittreksels (3/8) Voorwaarde voor trots als bron van levenskracht is dat die trots te maken heeft met je ware zelf en niet met een fake versie van jezelf, of van de ander op wie je trots bent. Al te vaak sluipt in trots ook een element van leugen binnen, een vals imago. Iets dat je is aangepraat of dat je jezelf, om welke reden ook, hebt aangemeten. Het lijkt mooi en aantrekkelijk omdat het blinkt, beantwoordt aan de laatste modetrend of gewoon omdat je toch zo graag zou willen dat het waar is.  Uiteindelijk verwijdert het je echter van je eigenlijke kern en kan het je zelfs beletten om daar dichter bij te komen doordat het je blind maakt voor de schoonheid die er wel is.  Bovendien is deze, misplaatste, trots vaak een hopeloze energievreter en bron van angst om ontmaskerd te worden. Het vraagt om steeds weer te investeren, in wat jij niet bent. Het is verloren...

Wie ben je? Toon jij je zoals je bent, of doe je al het mogelijke of je eigenlijke zelf te verbergen? Waarom doe je het een of het ander? Wat wil je eigenlijk verbergen? Is dat de beste wijze om daarmee om te gaan?