"In alle dingen"

In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay van enkele tientallen bladzijden kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius en levert hij mijmeringen over wat het kan betekenen om vandaag jezuïet te zijn. In onderstaand uittreksel denkt Rahner na over de toekomst. Je kunt ook in de toekomst over God spreken, als je werkelijk begrijpt wat met dat woord bedoeld wordt, en er zal altijd een mystiek bestaan en een inwijden in het geheim van de onzegbare nabijheid van onze God, die andere wezens buiten zichzelf heeft geschapen om zichzelf daaraan in liefde als eeuwig leven te schenken. Het zal altijd mogelijk zijn aan mensen over te dragen, dat ze de eindige afgodsbeelden die langs hun wegen staan, omverwerpen of er onverschillig aan voorbij gaan; dat ze niets absoluut maken wat ze aan afzonderlijke en bepaalde machten en autoriteiten, ideologieën, doelstellingen en toekomsten tegenkomen; dat ze “indifferent, onverschillig” worden en dat z...

In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn vermaarde « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius van Loyola en levert hij mijmeringen over het betekent vandaag jezuïet te zijn. In dit uittreksel denkt Rahner na over de jezuïtische gehoorzaamheid.  Wie inwendig vrij is, zelfkritiek heeft en bereid is tot stille dienst aan een gemeenschappelijke zaak, wie daarbij nog een beetje humor heeft en mild begrip voor al het dwaze en ontoereikende van de aardse geschiedenis, die zal ook nu geen bijzonder verschrikkelijke problemen hebben met de gehoorzaamheid in een Orde.  Ik heb zelfs de indruk dat een burgerlijke huisvader en werknemer een beperktere ruimte van vrijheid heeft in de profane maatschappij dan jullie in de Orde. In weerwil van dat domme woord in Ignatius' brief over de gehoorzaamheid hoeven jullie geen “kadavergehoorzaamheid” te beoefenen. Wel moeten jullie onbaatzuchtige, nuchtere, dienstvaardige mensen zijn. Er b...

Vandaag, 31 juli, vieren we het feest van de heilige Ignatius van Loyola. Ik zal je, beste lezer, niet verwonderen als ik je verklap dat hij een van mijn favoriete heiligen is. Een van de redenen daarvan is dat ik van hem leerde hoe je kan bidden met de Bijbel. Die ervaring heeft mijn leven grondig op zijn kop gezet, en wel in de heel goede zin. In onderstaande video ga ik in op drie kenmerken van het ignatiaanse Bijbelgebed. Zij kunnen ertoe bijdragen dat je bidden een mystieke dimensie kan krijgen. Klik hier of op onderstaande afbeelding om te kijken naar deze video. Vorig jaar publiceerde ik een boek over "Bidden met de Bijbel".  Voor meer info over dit boek, klik hier of op onderstaande afbeelding.

Waarom zou je bidden met de Bijbel? (4/6) 3. Een leerschool in “Jezus”   Ignatius schrijft dat zijn Geestelijke Oefeningen de mens kunnen brengen tot een rechtstreekse ontmoeting met God. Dat is een gedurfde uitspraak. Net als talloos veel andere mensen, kan ik getuigen, dat dit daadwerkelijk zo is. Die ontmoeting kan heel intens en beklijvend zijn. Meestal is ze discreet en eenvoudig, allesbehalve spectaculair.   Het ignatiaans contemplerend bidden met de evangelieverhalen over Jezus kan je heel dicht brengen bij de levende Heer. Als kind en jonge man wist ik dat Jezus belangrijk was. Toch was Hij voor mij vooral een afstandelijk en onpersoonlijk concept. Als ik me Hem voorstelde, zag ik Jezus van achteren. Het ignatiaanse Bijbelgebed heeft dit geleidelijk aan veranderd. Jezus keerde zich als het ware beetje bij beetje naar mij toe. Hij begon mij aan te kijken en ik kon Hem aankijken, van aangezicht tot aangezicht.   Voor mij was bidden voorheen relatief ritualistisch. ...

Op 1 oktober 2013 publiceerde de Italiaanse krant La Republica onderstaand interview/gesprek van Paus Franciscus met Eugenio Scalfari, stichter van diezelfde krant en atheïstisch intellectueel. Deze dagen bied ik u graag enkele uittreksels aan. Gevraagd naar zijn persoonlijke ervaring met mystiek vertelt Paus Franciscus wat er zich precies in hem afspeelde gedurende de eerste minuten na de pausverkiezing Vooraleer ik aanvaardde (nvdr: de verkiezing door het conclaaf) vroeg ik om me enkele minuten terug te trekken in de kamer naast de kamer met het balkon dat uitzicht geeft op het plein. Mijn hoofd was helemaal leeg en ik werd gegrepen door een grote angst. Om die weg te jagen en tot rust te komen sloot ik mijn ogen en liet ik alle gedachten verdwijnen, zelfs de gedachte om de functie te aanvaarden of te weigeren, zoals de liturgische voorschriften voorschrijven. Ik sloot mijn ogen en alle angst en emotie verdween. Op een bepaald ogenblik werd ik vervuld met een groot licht...

Tijdens een radio-interview zei een journalist aan Karl Rahner sj dat hij nooit een godservaring had gehad. Rahner had zijn antwoord meteen klaar. “Ik geloof u niet. Ik kan het hier gewoon niet mee eens zijn. Het kan best zijn dat u nooit een godservaring gehad heeft die u als dusdanig benoemd heeft. Maar u heeft zeker ooit, mogelijks zelfs nu, een godservaring gehad. Ik ben er trouwens van overtuigd dat dit geldt voor elke mens.” Rahner wilde gerust toegeven dat het bijna altijd moeilijk is om zo’n godservaring te omschrijven. “Er zijn heel wat dingen die moeilijk zijn om uit te drukken of om over na te denken: liefde, trouw, diep verlangen, echte verantwoordelijkheid … Als we erover willen spreken, beginnen we vaak te stamelen. We vinden dat onze woorden vreemd klinken, ontoereikend zijn, enkel maar voorlopig. Maar dit wil helemaal niet zeggen dat je geen ervaringen van trouw, verantwoordelijkheid, vreugde, waarheid, liefde … hebt gehad. Met de godservaring is het niet ande...

De meeste jezuïeten lopen niet te koop met hun innerlijk leven. Ze zijn  eerder terughoudend als het gaat over hun persoonlijk geloofsleven. Geestelijke dagboeken van jezuïeten zijn er weinig te vinden in onze archieven. Soms blijken er ineens vonken onder de as van het verleden aanwezig. Hieronder kan je het getuigenis lezen van een Nederlandse jezuïet uit de vorige eeuw. (3/3) Daarna bleef ik nog geruime tijd zitten. Mijn sigaartje was uitgegaan, en ik stak het na een tijdje weer op. Ik rookte rustig verder, en heb ook veel gebeden; wat precies weet ik niet meer. Ik herinner me nog, dat ik dacht hoe veilig ik bij Hem was voorgoed. En steeds maar weer: “Dit is vriendschap”. En ook hoe er geen zinnelijkheid bij in het spel was. [...]  En duidelijk was ook dit: Dit gaat boven ons toedoen uit, en je moet er niet zelf om vragen, voor jezelf niet. Onverdiend. Toen ben ik stil naar bed gegaan. En sliep spoedig. Ik zie dit als een grote gebeurtenis.  Vandaag - 8 jan...

De meeste jezuïeten lopen niet te koop met hun innerlijk leven. Ze zijn  eerder terughoudend als het gaat over hun persoonlijk geloofsleven. Geestelijke dagboeken van jezuïeten zijn er weinig te vinden in onze archieven. Soms blijken er ineens vonken onder de as van het verleden aanwezig. Hieronder kan je het getuigenis lezen van een Nederlandse jezuïet uit de vorige eeuw. (2/3) Ik wist terstond dat Hij het was. Alleen Hij. Hijzelf persoonlijk. Binnen 15 seconden was Hij in volle werking in me. Vlakbij binnen in mijn hele borst over de hele breedte. En absoluut niet buiten mij. Geen ogenblik van schrik. Ik bleef rustig zitten, met mijn armen op de leuning, kalm naar achteren geleund. Ik liet alles in mij gebeuren en behoefde niets te doen. Er kwam geen enkel idee naar voren, ik kreeg helemaal geen ‘opdracht’. Er werd niets gevormd, bewogen ergens heen. Volkomen stationair.  Maar wat gebeurde was volkomen duidelijk. Hij was er strikt alleen voor mij, apart om mij. Met...

De meeste jezuïeten lopen niet te koop met hun innerlijk leven. Ze zijn  eerder terughoudend als het gaat over hun persoonlijk geloofsleven. Geestelijke dagboeken van jezuïeten zijn er weinig te vinden in onze archieven. Soms blijken er ineens vonken onder de as van het verleden aanwezig. Hieronder kan je het getuigenis lezen van een Nederlandse jezuïet uit de vorige eeuw. (1/3) ‘ Als ik trouw was in mijn werk, kende ik daarna vaak vreugde erover. Voor veel dingen was ik Hem bewust dankbaar, en dat gaf mij vreugde. Vaak kleine dingen, die ik zag als zijn geschenk, terwijl ik Hem voor grote dingen soms vergat te danken. Vaak kende ik echt - naar aanleiding van een gesprek, een gebaar van een ander die hielp, van een feest - de innerlijke troost die mij tot Hem bracht. Want ik wist dat Hij het mij gaf. Nooit heeft Hij mij als een vuile lap van zich weggeworpen. Een Schriftuur-woord gaf mij dikwijls vreugde. Ook retraites op het einde.  Maar steeds kwam de vreugde naar aanl...

  In dit romannetje  (Ten Have Baarn, 2003)  beschrijft Maurice Bellet, priester, theoloog en psychoanalist, hoe meneer Périer, een onbeduidend burgermannetje, zonder het zelf te beseffen, een mystieke ervaring krijgt. Geleidelijk aan gaat dit zijn grijze leven van binnen uit veranderen. In dit derde uittreksel beschrijft Bellet, aan het einde van de roman, het nieuwe zelfbewustzijn van meneer Périer. Hij ziet. Hij … ziet een stralend visioen. En hij ziet dat hij ziet. Niet dat hij nadenkt of zich aan bespiegelingen overgeeft. Allerminst. Er is geen enkele afstand,  hij zit er middenin, hij bevindt zich binnen de blik die hij op alle dingen werpt, dingen die door zijn liefdevolle blik langzaam ontwaken, zodat Jean Périer helemaal lichtend wordt – want het oog is de lamp van het lichaam. Natuurlijk ziet hij wat hij altijd gezien heeft: de waterpartij, de fontein … de kinderen die hollen en de moeders die opletten, en vlak bij hem de ezels die terugkomen. Maar wat hij ...

  In dit romannetje  (Ten Have Baarn, 2003)  beschrijft Maurice Bellet, priester, theoloog en psychoanalist, hoe meneer Périer, een onbeduidend burgermannetje, zonder het zelf te beseffen, een mystieke ervaring krijgt. Geleidelijk aan gaat dit zijn grijze leven van binnenuit veranderen. In dit tweede uittreksel beschrijft Bellet de nieuwe blik van meneer Périer aan de hand van een voorbeeld. Hij ging dus met lijn 39 van zijn wijk naar de rechteroever van de Seine. … toen een jonge vrouw tegenover hem kwam zitten. Dadelijk bekoorde ze hem. Niet dat hij erotische gedachten mbt haar koesterde; het was iets veel ernstigers. Hij voelde zich sterk tot haar aangetrokken. Hij keek haar aan; en dit gezicht bracht hem zo in vervoering dat hij niet merkte dat hij haar langdurig strak aankeek. De jonge vrouw wendde haar hoofd naar rechts en naar links, toen keek ze hem recht in zijn gezicht en zei ten slotte op koele toon: “Wat is er met me aan de hand?” “Wat bedoelt u” zei...

In dit romannetje  (Ten Have Baarn, 2003)  beschrijft Maurice Bellet, priester, theoloog en psychoanalist, hoe meneer Périer, een onbeduidend burgermannetje, zonder het zelf te beseffen, een mystieke ervaring krijgt. Geleidelijk aan gaat dit zijn grijze leven van binnenuit veranderen (1/3). In dit eerste uittreksel beschrijft Bellet de mystieke ervaring. Wat ziet hij? Monsters, hersenschimmen, goden die uit de hemel neerdalen? …  Niets van dat alles. Nee, meneer Périer ziet wat iedereen ziet: de ronde waterpartij, de fontein, de mensen op de stoelen, een ventje dat achter een wegvliegende duif aanholt, … En hij ziet de open hemel. Wat meneer Périer ziet is zo onverwacht, hij is er zo slecht op voorbereid, het heeft zo weinig gemeen met al wat er mogelijk in zijn hoofd omgaat dat hij niet eens weet dat hij een visioen heeft. Hij heeft slechts een wonderlijk gevoel van warmte, zachtheid en alomvattende welwillendheid; het licht lijkt weldadiger en scherper ...

Onderstaand getuigenis werd gevonden in de nalatenschap van een Nederlandse jezu. ‘ Als ik trouw was in mijn werk, kende ik daarna vaak vreugde erover. Voor veel dingen was ik Hem bewust dankbaar, en dat gaf mij vreugde. Vaak kleine dingen, die ik zag als zijn geschenk, terwijl ik Hem voor grote dingen soms vergat te danken. Vaak kende ik echt - naar aanleiding van een gesprek, een gebaar van een ander die hielp, van een feest - de innerlijke troost die mij tot Hem bracht. Want ik wist dat Hij het mij gaf. Nooit heeft Hij mij als een vuile lap van zich weggeworpen. Een Schriftuur-woord gaf mij dikwijls vreugde. Ook retraites op het einde. Maar steeds kwam de vreugde naar aanleiding van een oorzaak vooraf, die duidelijk aanwijsbaar was. Wat ik gisteravond meemaakte was iets geheel anders en een voor mij nieuwe ervaring in mijn leven. Er is geen vergissing mogelijk. Ik was geheel wakker en rustig, na een douche, in mijn pyjama in de gemakkelijke leunstoel op mijn kamer g...

Geloven, in paradoxen (3/7) Geloven, wat is dat eigenlijk? Aan de hand van de 3 paradoxen probeer ik daar in deze serie van 7 posts iets over uit te leggen.   Paradox nr 2 (a): Geloven is een ervaring;  je kan geloven zonder onmiddellijke ervaring a.       Geloof kan gepaard gaan met een ervaring   ð Ignatius, in de inleidende aantekeningen van de Geestelijke Oefeningen (GO), schrijft dat de GO de mens kunnen brengen tot een rechtstreekse, bijna zintuiglijke ervaring/ontmoeting van God zelf.   In zijn autobiografie beschrijft hij vb een persoonlijke gebedservaring van hem in de buurt van de Cardoner - rivier. Hij zegt ervan dat die ervaring zo sterk was dat, zelfs al was er helemaal geen Bijbel, hij toch bereid zo zijn om zijn leven helemaal te geven om op te komen voor die geloofservaring die hij meegemaakt had. Die ervaring is niet in de eerste plaats intellectueel of verstandelijk. Ze kan wel geduid worden met de r...

Ignatius van Loyola was ervan overtuigd dat het ervaren van God op een rechtstreekse en onmiddellijke wijze geen bijzondere gunst was, voorbehouden aan enkele bevoorrechte mystici. Als God bereid was rechtstreeks te spreken met een zondaar zoals hij, dan zou God verlangen met iedereen spreken – met iedereen die tenminste bereid is tijd te nemen om stil te worden, te luisteren en te bidden. Als mensen bereid zijn een wat ruimere tijd te besteden aan eenzaamheid en gebed, mijmerend over Jezus zoals hij, Ignatius, dat in Loyola en Manresa had gedaan, dan zou hij ze kunnen helpen God te ervaren en Gods plan omtrent hun leven te leren kennen. Hij was ervan overtuigd dat God hem deze zending had toevertrouwd: mensen begeleiden bij het doen van de Geestelijke Oefeningen en hen zo helpen Gods aanwezigheid te ervaren en Gods verlangen te leren kennen. Ronald Modras Ignatius’ kijk was heel optimistisch. God wil iedereen aanspreken – het doet er niet toe hoe gewond, gebroken of...

In dit romannetje  (Ten Have Baarn, 2003)  beschrijft Maurice Bellet, priester, theoloog en psychoanalist, hoe meneer Périer, een onbeduidend burgermannetje, zonder het zelf te beseffen, een mystieke ervaring krijgt. Geleidelijk aan gaat dit zijn grijze leven van binnen uit veranderen. In dit derde uittreksel beschrijft Bellet, aan het einde van de roman, het nieuwe zelfbewustzijn van meneer Périer. Hij ziet. Hij … ziet een stralend visioen. En hij ziet dat hij ziet. Niet dat hij nadenkt of zich aan bespiegelingen overgeeft. Allerminst. Er is geen enkele afstand,  hij zit er middenin, hij bevindt zich binnen de blik die hij op alle dingen werpt, dingen die door zijn liefdevolle blik langzaam ontwaken, zodat Jean Périer helemaal lichtend wordt – want het oog is de lamp van het lichaam. Natuurlijk ziet hij wat hij altijd gezien heeft: de waterpartij, de fontein … de kinderen die hollen en de moeders die opletten, en vlak bij hem de ezels die terugkomen. Ma...

In zijn homilie voor het huwelijk van Harry and Meghan, verwees bisschop Michael Curry uitvoerig naar de Franse jezuïet Teilhard de Chardin. Hieronder lees de vertaling. Wijlen de Franse jezuïet Pierre Teilhard de Chardin was tegelijkertijd wetenschapper, rooms-katholieke priester, theoloog, en een echte mysticus. Hij was een van de grote geesten en geesten van de 20e eeuw. Hij suggereerde dat de ontdekking en het gebruik van vuur een van de grote technologische ontdekkingen van de menselijke geschiedenis was. Het vuur maakte het mogelijk om voedsel te koken en daardoor verminderde het de verspreiding van ziekte. Vuur maakte het mogelijk om zich te verwarmen in koude klimaten, waardoor migratie van mensen mogelijk werd. Vuur maakte de bronstijd, de ijzertijd, de industriële revolutie mogelijk. Als u vanochtend naar hier reed, was dat deels te wijten aan het vuur van de harnasgordel. Ik vloog hierheen vanuit de VS dankzij gecontroleerde verbranding van vuur. Vuur is betrokken bij d...

In onderstaand video-gesprek getuigt medebroeder en huisgenoot Matthias Kramm sj over wat jezuïet zijn voor hem betekent. Aangrijpend is zijn verhaal over de mystieke ervaring die aan de grondslag ligt van zijn roeping als jezuïet. Ook de heel persoonlijke inkijk die hij geeft in zijn gebedsleven.

Dienstbaarheid is het kernidee van het charisma van Ignatius. Het is een idee waarvan de dynamiserende kracht in het leven en de spiritualiteit van Ignatius zijn volledige realisatie bereikte – zelfs in zijn mystieke fase: onvoorwaardelijke en grenzeloze dienstbaarheid, dienstbaarheid die grootmoedig en nederig is.  Men zou kunnen zeggen dat zelfs de trinitaire ‘lichten’, die zijn mystieke leven verrijkten, in plaats van te leiden tot een passieve en contemplatieve kalmte, hem aanzetten tot een grotere dienst aan deze God die hij overwoog met zo'n grote liefde en eerbied. Pedro Arrupe sj

Vandaag verschijnt onderstaand citaat op   www.gewijderuimte.org Diep in mij bewoog er iets. Ik voelde het kloppen en smeken om erkend en vrijgelaten te worden. Ik kon er geen naam aan geven, maar het voelde als iets dat na een lange rustperiode ontwaakt was. In feite had dit knagende gevoel zich gedurende langer dan een jaar opgebouwd; maar die dag op de dijk worstelde ik met deze krachtige aanwezigheid die in mij aan het werk was. Ik had geen woorden voor deze honger die mij vroeg om meer. Het enige wat ik kon doen was proberen om stil te zijn en het bestaan   ​​ervan te erkennen. Ik haalde diep adem en keek naar God boven mij en smeekte om hulp bij wat voelde als een hopeloze opdracht: stilzitten en rustig zijn. Langzaam, terwijl ik doorging met diep ademhalen, kwam de innerlijke stilte. Ik begon mijn omgeving op te merken. Op dat moment zag ik alles zoals het was – mooi, heilig, Gods gave. Mijn hart liep over en ik dacht dat het uit mijn borst zou springen. Ik ...