Vier communicatietips van Franciscus - Waarheid in tijden van internet (9/15)



Een tijd geleden gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (9/15)

Van Franciscus kan je niet zeggen dat hij progressief is. Ook niet dat hij mensen naar de mond wil praten. Wat hij zegt is vaak zoet noch zacht. Toch luisteren mensen graag naar hem. Ook de willekeurige surfer, welke ook zijn achtergrond is, kan zich aangesproken weten door Franciscus.

Hoe kan je dit duiden? Ik wil vier elementen noemen die de aantrekkingskracht van Franciscus kunnen verklaren.

·      Mensen verstaan Franciscus. Ook Jan met de pet. Ook gewone journalisten. Hij gebruikt geen dure woorden. Zijn zinnen zijn kort. Ervaringsgericht. Hij gebruikt beelden, grappen en voorbeelden. Mogelijks missen zijn uitspraken, door hun eenvoud, soms wat nuance. Maar de toehoorders weten zich persoonlijk aangesproken en dus ook gerespecteerd. Dit maakt dat de uitspraken van Franciscus helemaal geschikt zijn voor de digitale omgeving. Het is te kort door de bocht, maar je zou bijna kunnen zeggen dat Franciscus spreekt in tweets (gekende voorbeelden zijn uitspraken over Kerk als een veldhospitaal, de herder die moet ruiken naar zijn schapen …). Door het feit dat je makkelijk oneliners kan puren uit zijn homilies en toespraken, geeft de paus de journalisten niet alleen gesneden brood. Bovendien snijdt hij zélf het brood. Hij stuurt zijn communicatie zélf aan.

·      Franciscus ontvangt doorlopend staatshoofden en andere beroemdheden. Maar net zo goed gaat hij lunchen met daklozen of trekt hij tijd uit voor een gesprek met gewone Vlaamse jongeren. Hij geeft interviews aan de grote wereldkranten, maar ook aan ons eigen Tertio. Niemand is te min voor Franciscus.

·       Ruimer nog, Franciscus richt zich niet tot de kleine rest, niet enkel tot katholieken of tot christenen. Eigenlijk richt hij zich vaak tot alle mensen van goede wil. Zelf ben ik verantwoordelijk in NL en VL voor het Wereldwijde Gebedsnetwerk van de Paus – het voormalige apostolaat van het gebed (40 miljoen mensen over de hele wereld). Maandelijks vertrouwt de paus gebedsintenties toe aan dit netwerk. Franciscus heeft ervoor gekozen om voortaan die intenties zo te formuleren dat ze raken aan – ik citeer hem –de uitdagingen voor de mensheid.

·      Tot slot, in ethische dossiers is Franciscus strak in de leer. Maar tegelijk is er zijn systematische aandacht voor de barmhartigheid en zijn doorlopende uitnodiging tot pastorale bekering waarbij hij ook niet aarzelt om zichzelf in vraag te stellen (voorbeelden: Wie ben ik om te oordelen - De sacramenten zijn geen beloning voor perfecte gelovigen, maar een krachtig medicijn voor de zwakken)

Reacties

Anoniem zei…
Niemand die op deze analyse reageert.
Ja, want er is hier in onze streken een totale onverschilligheid om de persoon van Paus Franciscus.
Waar horen wij de gebedsintenties van de Paus in de voorbede.
Wat ik wel ervaar dat zijn invulling misbruik wordt in de pers weergave en ook om bepaalde ideologieën ingang te laten vinden.
24 april 2023 om 20:38
Een reactie posten

Meest gelezen

De reis van de Drie Koningen, T.S. Eliot - het mooiste gedicht ooit over de Drie Koningen

Afbeelding
Vandaag vieren we het feest van de Drie Koningen. Het mooiste gedicht dat ik ken over deze mysterieuze heren is van T.S. Eliot. Hieronder kunt u Elliot zelf zijn gedicht horen voorlezen. De oorspronkelijke tekst in het Engels wordt gevolgd door de virtuoze vertaling van Martinus Nijhoff. Klik hier of op onderstaande afbeelding om TS Eliot te beluisteren. Journey of the Magi ( Nederlandse vertaling hieronder) "A cold coming we had of it, Just the worst time of the year For a journey, and such a long journey: The way was deep and the weather sharp, the very dead of winter." And the camels galled, sore-footed, refractory, lying down in the melting snow. There were times we regretted the summer palaces on slopes, the terraces, And the silken girls bringing sherbet. Then the camel men cursing and grumbling and running away, and wanting their liquor and women, And the night-fires gong out, and the lack of shelters, And the cities hostile and the towns unfriendly ...
Meer lezen

Drie tips van Nikolaas Sintobin sj om van voornemens "goede" voornemens te maken

Afbeelding
Het was ongetwijfeld een gezellige avond. Ik veronderstel dat er veel is gelachen en dat het eten uitstekend smaakte. Maar, eerlijk gezegd, ik heb daar geen precieze herinneringen meer aan. Het was enkele jaren geleden, op oudejaar. Ik was te gast bij vrienden met vier tieners. Wat ik me wel haarscherp herinner was hoe die kinderen een voor een hun voornemen voor het nieuwe jaar noemden. Onlangs vond ik de opname terug op mijn smartphone. Ik was onder de indruk hoe ernstig ze dit deden en hoe aandachtig ze naar elkaar luisterden.  Voornemens maken voor het nieuwe jaar. Ik geloof erin. Het hoeft geen gebakken lucht te zijn. Voornemens kunnen wel degelijk werken. Als ze ten minste aan bepaalde voorwaarden voldoen. Een voornemen heeft iets van een belofte. Een belofte aan jezelf. Het zegt iets over het feit dat ons leven niet zomaar een aaneenschakeling is van toevalligheden waarvan een mens de machteloze speelbal zou zijn. Tegelijk weten we dat de meeste goede voornemens ...
Meer lezen

Is dit een ontluisterend kerstverhaal? - Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor het kerstfeest

Afbeelding
KERSTMIS – 2015 Jes ‪ 52,7-10     Ps  ‪ 98(97), 1-6          Hebreeën ‪ 1,1-6        Joh ‪ 1,1-18. Hieronder vind je mijn homilie voor deze kerstdag 2025 De kerstvieringen zijn de drukst bezochte vieringen van het jaar. Heel wat mensen die maar zelden naar de mis gaan, komen vandaag toch naar de eucharistie. Ook in de families heeft het kerstfeest een heel eigen karakter. Het mag dan commercieel zo uitgebuit worden, in de kerstdagen verlangen we samen te komen met onze dierbaren en te genieten van elkaars aanwezigheid. Ook als het wat spannend is in de familie. En als dat dan niet kan omdat de spanningen te groot zijn, dan voelt die pijn deze dagen een stuk scherper. Waarom eigenlijk? Wat zegt dit over wat we vandaag vieren? Ik zou hierover met u willen nadenken vertrekkend van een uitspraak van Ruth Burrows, een oude Britse slotzuster, een karmelietes. In een interview zei deze moni...
Meer lezen

Drie vragen over het ondraaglijk realisme van de kindheidsevangelies - Homilie van Nikolaas Sintobin sj - Drie koningen - met wondermooie tekenfilm

Afbeelding
Mt. 2, 1-12 A / Kersttijd / Openbaring van de Heer   De verhalen over het begin van het leven van Jezus spreken tot de verbeelding. Het zijn er heel wat: de aankondiging aan Maria, de droom van Jozef, de geboorte van Jezus in Bethlehem, de episode met de herders, de best ingewikkelde lezing van vandaag over de Wijzen uit het Oosten, de vlucht van het jonge gezin naar Egypte, de opdracht van Jezus in de Tempel, de moord op de onschuldige kinderen en nog andere scènes. Het sprookjesgehalte kan hoog lijken. Het hoeft niet te verwonderen dat ze kinderen zo sterk aanspreken. Ook wij volwassenen zijn er zo mee vertrouwd dat sommige van deze gebeurtenissen ons warm en romantisch lijken. Nochtans is er ontstellend veel drama, geweld, miserie en onmacht in deze taferelen. Het begin van het aardse leven van Jezus is al even heftig als het einde. Hoe onwaarschijnlijk sommige (aspecten van) van die gebeurtenissen ook lijken, tegelijk hebben ze iets dat bijna ondraaglijk realistisch is. Ze verw...
Meer lezen

Help, het gaat niet goed met mij! De uitdaging van de standvastigheid (1/13) - Een nieuwe serie van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat. Standvastigheid Echt de droefheid - en dus je diepere affectiviteit - ernstig nemen vraagt dat je ook de gemoedsbewegingen die aan de droefheid vooraf gaan waarde gaat toekennen. Het nú-moment van de droefheid is belangrijk, maar het is niet zinvol je te laten overweldigen door die droefheid zodanig dat al het voorafgaande zou worden weggeveegd. Stel, je voelt je in deze periode in de eerste plaats ongelukkig in je relatie, in je werk, in je studierichting …. Je wil iets doen aan dit onaangename gevoel en wel zo snel mogelijk. Je hebt die keuzes niet om het even hoe gemaakt! Je verkeerde, op het moment van de keuze, eerder in rust en vertrouwen. En binnen die gunstige context heb je een degelijke onderscheiding kunnen maken w...
Meer lezen

Wat zou jij doen, was dit de laatste dag van je leven? - Heftig videootje

Afbeelding
Dit reclamefilmpje voor sterke drank wil een voorstelling zijn van het einde der tijden. De meeste mensen, zo toont ons dit filmpje, panikeren en slaan op de vlucht … naar nergens.  S ommigen pakken het heel anders op. Ze weten net zo goed dat het hun laatste momenten zijn. Ze kiezen ervoor om die laatste minuten te besteden aan datgene of diegene wat hen het liefste is. Wat zou jij doen, had je nog maar enkele minuten te leven? Wat? Wie? Waar? Wat is jouw diepste verlangen? Klik hier om dit heerlijk videootje te bekijken of klik op onderstaande afbeelding
Meer lezen

Als denken belangrijker wordt dan voelen - Help, het gaat niet goed met mij (5/13)

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat. (5/13) Geduld en vertrouwen Het is eigen aan de persoon die zich slecht voelt, dat hij ongeduldig wordt. Droefheid is van nature onverenigbaar met geduld. Vandaar dat Ignatius uitnodigt om je bewust te oefenen in geduld. Het is evenwel niet alleen typisch voor de droefheid om ongeduldig te maken. Het is ook eigen aan gevoelens van droefheid en leegte dat ze je doen denken dat ze gaan blijven duren. De hele toekomst wordt zwart. En nochtans mag je er op vertrouwen dat het niet zal blijven duren. Na regen komt zonneschijn. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat dit voor jou niet zou gelden. Ook dit maakt deel uit van het vertrouwen in de werking van de Goede Geest van God die uiteindelijk, als de mens dit toelaat, steeds het la...
Meer lezen

Het feest van de onschuldige kinderen - een indrukwekkende muzikale interpretatie mét beelden

Afbeelding
We zouden het anders willen. Maar de geboorte van Jezus is geen verhaal van rozengeur en maneschijn. De schriftlezingen van het kerstoctaaf zijn dan ook niet romantisch. Vandaag viert de Kerk het feest van de onschuldige kinderen: de herdenking van een gruwelijke kindermoord, bevolen door koning Herodes. Het “Pie Jesu” uit het Requiem van Andrew Lloyd Webber vraagt dat Jezus, die de zonden draagt van de wereld, de lijdenden eeuwige rust zou geven. De combinatie met de tussengevoegde beelden geeft deze woorden een schreeuwende actualiteit. Klik hier op op onderstaande afbeelding om te luisteren en te kijken naar deze muziek, woorden en beelden. Pie Jesu Qui tollis peccata mundi Dona eis requiem Agnus dei Qui tollis peccata mundi Dona eis requiem Sempiternam Requiem ------------------------------------ Goede Jezus Die de zonden van de wereld draagt Geef hen rust Lam van God Dat de zonden van de wereld draagt Geef hen rust Rust Voor eeuwig
Meer lezen