Hoe ga je het best om met mensen van wie je iets kan leren - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj


In 2014 werd bij Athenaeum  een nieuwe vertaling gepubliceerd van een boek van Baltasar Gracián (1601-1658) , genaamd “Handorakel en kunst van de voorzichtigheid” in een vertaling van Theo Kars. Baltasar Gracián was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer  deze verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken.

Omgaan met mensen van wie wij iets kunnen leren 

Laat de omgang met vrienden een leerschool van beschaving zijn en onze conversatie met hen verfijnd onderwijs. Wij dienen van onze vrienden leraren te maken, het nut van het leren verenigen met het genoegen van het vriendschappelijk verkeer. Onder intelligente mensen is dit genot wederkerig: de een vindt bijval voor wat hij zegt, de ander leert van wat hij hoort. 

Gewoonlijk drijft eigenbelang ons naar iemand, maar in dit geval is het veredeld. Een verstandig man is een veel gezien bezoeker van de huizen van vooraanstaande mensen, plaatsen die eerder een forum van grootheid dan paleizen van ijdelheid zijn. Er bestaan mannen, befaamd om hun wijsheid, die niet alleen zelf door hun voorbeeld en gedrag een richtsnoer voor grootheid zijn, maar bovendien zijn omringd door een uitgelezen gezelschap dat een academie van beschaving en verfijnde zeden vormt. (11)

Baltasar Gracián sj




Reacties

Anoniem zei…
Mannenpraat…..?
23 juni 2026 om 09:05
Een reactie posten

Meest gelezen

Waarom katholieken heiligen vereren

Afbeelding
Sinds ik in NL woon heb ik het genoegen om steeds vaker om te gaan met protestantse christenen. Ook om met hen in gesprek te gaan. Onlangs stelde Arne me de volgende vraag: Hoe komt het toch dat katholieken Maria, de Paus en heiligen vereren?" Een heldere vraag, waarop ik een helder antwoord kon geven. Eerst en vooral heb ik een misverstand uit de weg geholpen. Katholieken vereren de Paus niet. Wij hebben wel een bijzonder respect voor hem. En als opvolger van Petrus kennen we hem een bijzonder gezag toe. Maar dat is nog iets anders dan vereren. Dat doen we wel met de heiligen. En de eerste onder heiligen, na God zelf die de Heilige bij uitstek is, is Maria. Wat zijn dan heiligen? En waarom behoren zij tot de grote schatten die de Katholieke Kerk aanbiedt aan de mensheid? Wie of wat zijn, met andere woorden, de heiligen. Heiligen zijn mannen of vrouwen waarvan de Kerk oordeelt, na een lang en diepgaand onderzoek, dat zij tot voorbeeld kunnen gesteld worden voor alle kat...
Meer lezen

Deze blog en de blogger gaan er even tusssenuit, maar laten je niet alleen

Afbeelding
  Deze blog en de blogger gaan in zomerslaap. Die zal duren tot 31 juli. Wellicht heb je zin om je intussen af en toe wat te laven aan de ignatiaanse wijsheid. Ik geef je enkele tips. Op deze blog vind je bijna 5.000 bijdragen. Aarzel niet om daarin wat te scrollen. Wellicht ben je een lezer. Klik hier om ignatiaans geïnspireerde boeken te bestellen . Ken je mijn website www.verderkijken.org ? Daar vind je ruim 700 korte video's, vaak verrassend en knotsgek, met suggesties om op je eentje of samen met anderen even de diepte in te gaan. Op onze gebedswebsite www.biddenonderweg.org  vind je een dagelijkse gebedspodcast en ook allerhande series, luisterboeken en audio-retraites. Op YouTube heb je een hele serie video's waarin ik diverse aspecten van de ignatiaanse spiritualiteit uitvoerig toelicht.
Meer lezen

Gebed is niet nuttig. Wat is het dan wel?

Afbeelding
Gebed betekent zich vrijmaken voor God, zich leeg maken voor God, een vakantiedag voor God.  De tijd die je aan gebed besteedt is tijd die vérder gaat dan iets dat voor jezelf nuttig is. Gebed is niet nuttig, het is van een andere orde. Wat jij tot je gebed bijdraagt is alleen jezelf en je tijd en je verlangen om met God samen te zijn. Je stelt je beschikbaar voor God.  Als jij, wat jou betreft, je minder druk of zelfs passief opstelt, dan laat dit al zien dat God de hoofdacteur in je gebed is. En wat er verder in je gebed gebeurt is een kwestie van Gods agenda. God is de artiest, jij bent het doek of het ruwe houtblok dat door de  goddelijke werking omgevormd zal worden.  Finbarr Lynch sj
Meer lezen

Ignatius van Loyola: de moed om te kiezen voor het onzekere - anecdote - animatiefilm

Afbeelding
Vandaag herdenken we de heilige Ignatius van Loyola. Petro de Ribadenera sj, een naaste medewerker van Ignatius van Loyola, beschrijft een gesprek dat plaatsvond tussen Ignatius en diegene die zijn opvolger zou worden als generale overste van de SJ, Diego Laniez sj.   “Meester Lainez, indien God u zou zeggen: mocht je zo meteen sterven, dan beloof ik je de eeuwige heerlijkheid; maar mocht je er voor kiezen om te blijven leven, dan kan ik je niet garanderen dat je de genade van de volharding krijgt. Wat zou uw keuze zijn?” “Meteen sterven,” zei Lainez, “dan zou ik zeker zijn.” Ignatius antwoordde: “Wat mij betreft, ik zou een andere keuze maken. Indien ik zou denken dat ik door in leven te blijven ik het een of het ander groot werk voor God zou kunnen verrichten, dan zou ik Hem smeken mij op aarde te laten tot zolang dit voltooid zou zijn. Ik zou mijn blik richten op God en niet op mezelf. Ik zou geen rekening houden met persoonlijk gevaar of met mijn veiligheid.” Hieronder onz...
Meer lezen

Wonder

Is dit een wonder? Wat is een wonder? Zeker is dat een groot deel van de 155 passagiers begon te bidden op het ogenblik dat het vliegtuig, na verlies van beide motoren, snel hoogte verloor. Zeker is dat de dankbaarheid achteraf heel groot was. Zeker is ook dat een groot deel van die mensen nu in wonderen gelooft.
Meer lezen

Een vreemd mannetje waar iets heel bijzonders van uitgaat - feest van de gedaanteverandering - verrassende tekenfilm

Afbeelding
Vandaag lezen we in de liturgie het verhaal van de gedaanteverandering van Jezus. Het is een van mijn favoriete passages. Ik smaak er iets in van wat de leerlingen ervaren hebben in hun dagelijkse omgang met Jezus: onzegbare goedheid en schoonheid. Onderstaande tekenfilm (klik op de afbeelding hieronder), hoewel puur profaan, geeft hier iets van weer. Roepen dit verhaal en/of deze tekenfilm de een of de andere herinnering of ervaring op bij jou?
Meer lezen

Onderscheiding voor fijnproevers: Pierre Favre sj: "Voelen dat je begrijpt"

Afbeelding
Pierre Favre : onderscheiden van gevoelens én gedachten Op de dag van het feest van de heilige Pierre Favre sj, een illustratie van zijn uitzonderlijke inzicht in de kunst van de ignatiaanse onderscheiding. Als ervaringsdeskundige, kan Pierre Favre ons veel leren over de praxis van de onderscheiding van de geesten. In zijn geschriften vinden we verfijnde beschouwingen over de verhouding tussen gevoel en verstand en over hoe om te gaan met beide bij het zoeken naar Gods verlangen in ons leven. In een brief aan jonge medebroeders schrijft hij : “J e mag de geest van het heilige voelen niet uitdoven met de geest van de kennis ” …“Christus verlangt dat we zijn geest krijgen, niet alleen voor het voelen van het hart , maar ook voor de kennis en het begrijpen .”   Favre stelt het intellectuele en het affectieve niet tegenover mekaar. Ze sluiten mekaar niet uit. Welintegendeel, ze zijn complementair. Een woord dat hij in deze context vaak gebruikt is het Spaanse “sentir”, da...
Meer lezen

Doet God aan marketing? Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor deze zondag

Afbeelding
  18 de zondag (A): Jes. 55, 1-3; Rom. 8, 35.37-39; Mat 14, 13-21 Ik heb een aantal jaren economieles gegeven. Ik moest mijn leerlingen onder meer inwijden in de marketing. Welnu, een van de basisbeginselen van de marketing   die ik hen moest bijbrengen gaat over het belang van de prijs. Hoe hoger de prijs, zo denkt de klant, hoe beter het product. Sommige klanten wensen enkel maar te kopen wat behoort tot een hogere prijsklasse. Een typisch voorbeeld hiervan zijn de panty’s. Dames, vaak zijn de panty’s van de duurdere prijsniveaus exact dezelfde als de goedkopere. Enkel maar de verpakking en de naam zijn anders. Maar sommigen onder u hebben blijkbaar alleen maar vertrouwen in wat voldoende duur is. De treinreizigers onder u weten het ook. De gratis metrokrant zie je overal rondslingeren. Maar het is zeldzaam dat betalende kranten in de trein worden achtergelaten. Iets wat geld kost, daar draag je zorg voor. Waardevol is datgene wat je kan kopen voor veel geld. Omgekeerd, hoe...
Meer lezen