Waarom de wijze nooit driftig wordt - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj



In 2014 werd bij Athenaeum  een nieuwe vertaling gepubliceerd van een boek van Baltasar Gracián (1601-1658) , genaamd “Handorakel en kunst van de voorzichtigheid” in een vertaling van Theo Kars. Baltasar Gracián was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer  deze verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken.

Nooit driftig worden

Een elementair voorschrift voor wijs gedrag. Het is kenmerkend voor een man met een koningshart dat hij zich nooit laat gaan, want alles wat groot is, wordt moeilijk in beweging gebracht. De emoties zijn de sappen van de ziel; bij elke buitensporige gemoedsaandoening wordt het verstand ziek. Stijgt het kwade sap zo hoog dat het de mond uitloopt, dan brengt het ons aanzien in gevaar. 

 Beheers uzelf dus, en wel in die mate dat niemand kan bespeuren wat in u omgaat, of u nu in een gemoedstoestand van opperst geluk of van diepe verslagenheid verkeert. Laat de buitenwereld u liever bewonderen om het feit dat u boven dit alles verheven lijkt. (52)

Baltasar Gracián sj




Reacties

Anoniem zei…
Je leeft niet voor jezelf ……
20 juni 2026 om 10:04
Een reactie posten

Meest gelezen

Hoe kan je weten of je geroepen bent om jezuïet te worden? - Het antwoord van Pedro Arrupe s

Afbeelding
Aan een jonge man die verlangt jezuïet te worden, zou ik het volgende willen zeggen : Begin er niet aan, indien dit idee je verward of zenuwachtig maakt. Kom niet naar ons indien je van de Kerk houdt als van een stiefmoeder, eerder dan als van een moeder. Begin er niet aan als je denkt dat je ons daarmee een gunst doet. Kom als de dienst van Jezus Christus het hart van je leven is. Kom als je schouders hebt die breed en voldoende stevig zijn. Kom als je een open geest hebt, een voldoende open verstand en een hart dat groter is dan de wereld. Kom als je kan grappen en samen met anderen kan lachen en … van tijd tot tijd ook met jezelf kan lachen. Pedro Arrupe sj Algemene Overste van 1965 tot 1983
Meer lezen

Waarom keuzes ertoe doen - aangrijpend tekenfilmpje

Afbeelding
  Het gaat allemaal heel snel. De tijd waarover een mens beschikt is beperkt.   Soms ben je blij. Soms ben je droef. Veel heb je niet in de hand. Veel heb je wel in de hand. Je kan wel degelijk keuzes maken. Mensen zijn immers geschapen voor de vreugde.   Welke keuzes maak jij om je leven in de richting te laten gaan die het kompas van de vreugde je wijst? Klik hier  of op onderstaande afbeelding om deze video te bekijken.
Meer lezen

Danken breekt de toekomst open: danken wat is dat en hoe doe je dat? Webinar met Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
  Deze webinar gaat over dankbaarheid. Aanleiding is het boek: Dankretraite. 31 dagen danken, van Nikolaas Sintobin sj en Romy Kersten. Allerhande aspecten van dankbaarheid worden hier behandeld: wat is dankbaarheid, waarom is danken zo belangrijk, hoe kan het bijdragen tot innerlijke vrijheid en dus tot vertrouwen in God, waarom en hoe je ook kan danken voor moeilijke dingen, wat het wil zeggen dat danken een genade is, waarom het belangrijk is om je te laten verrassen door dankbaarheid, welke rol Jezus bij dit alles speelt. Klik hier of op onderstaande afbeelding om te luisteren naar deze webinar. De tweede druk van het boek Dankretraite, dat ik schreef samen met influencer Romy Kersten, is net uit. Je kan het bestellen op internet via deze link.
Meer lezen

Wat is het verschil tussen een gewoon mens en een heilige? - Een antwoord van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Wat is het verschil tussen een gewoon mens en een heilige? In de Bijbel is heiligheid bij uitstek de eigenschap van God. God ís heilig. In het begin van de Bijbel staat geschreven dat God de mensen zo geschapen heeft ‘dat ze op Hem leken’ 1 . Vandaar dat het logisch is dat die heiligheid van God doorstraalt in de levens van hen die zich door God laten inspireren. Daarom was het in de eerste eeuwen van het christendom de gewoonte dat de priester de gelovigen tijdens de viering aansprak als ‘jullie, de heiligen’. Nog altijd laten christenen zich door God inspireren. Dus hopelijk weerspiegelen zij ook vandaag iets van Gods heiligheid. Bij de meesten gebeurt dit op een onopvallende manier, maar bij sommigen springt het in het oog. Vandaar dat in de Katholieke Kerk de gewoonte bestaat om, na een lang en diepgaand onderzoek, sommige overleden christenen officieel heilig te verklaren. De meeste heiligen zijn en blijven echter onbekend. Behalve voor God dan. Katholieke chr...
Meer lezen

Over een blind kind dat ontdekt dat het opnieuw kan zien, maar dan anders - Het verhaal van Jacques Lusseyran (1)

Afbeelding
Jacques Lusseyran werd geboren 1924 in Parijs. Amper 8 jaar oud wordt hij,  door een ongeval, blind. Snel ontdekt hij een nieuwe bron van licht. Het laat hem toe om   op een andere manier te kijken naar de werkelijkheid. Dieper en scherper dan voorheen. Tijdens de oorlog ging hij in het verzet en kwam aan het hoofd te staan van een netwerk van meer dan 600 mensen. Hij kwam in Buchenwald terecht en overleefde. In zijn autobiografie “ Et la lumière fut » (Editions du Félin, 2005) doet hij zijn verhaal. Aangrijpend door de levensdrang en de authentieke   menselijkheid. Ook door de spiritualiteit waarvan het getuigt. Ik deel graag enkele uittreksels met u waarin deze uitzonderlijk begenadigde man vertelt hij hoe kijkt naar het leven en de mensen (de vertaling is van mijn hand). In 2007 werd een Nederlandse vertaling gepubliceerd (Het teruggevonden licht) bij uitgeverij Christofoor. "Met de jaren is de eigenlijke lichtbron nog sterker geworden. Op 8-jarige leeftijd gaf de...
Meer lezen

Waarom je het verleden beter loslaat - Wijsheid van Anthony de Mello sj

Afbeelding
           “Hoe zal ik het eeuwige leven krijgen?” “Het eeuwige leven is nu. Leef in het nu.” “Maar ik ben toch in heden, of niet soms?” “Nee” “Hoezo niet?” “Omdat je je verleden nog niet hebt afgelegd.” “Waarom zou ik dat doen? Niet alles met betrekking tot mijn verleden is slecht.” “Het verleden moet niet worden afgelegd omdat het slecht is, maar omdat het dood is.” Anthony de Mello sj Anthony de Mello sj (1931 – 1987) was een  Indisch jezuïet en psychotherapeut. Hij had veel aandacht voor de dialoog tussen de ignatiaanse spiritualiteit en de Indische wijsheidstraditie.  De Mello is bekend om zijn korte verhaaltjes.
Meer lezen

Wat is de echte vreugde? Het onthutsende antwoord van Franciscus van Assisi - citaat

Afbeelding
Morgen vieren we het feest van de heilige Franciscus van Assisi. Onderstaande vertelling komt uit de Fioretti, een bundel van verhalen over het leven van Franciscus. Wat hij hier vertelt over de echte vreugde is adembenemend. De echte vreugde B roeder Leonardus heeft verteld dat de zalige Franciscus bij Maria ter Engelen eens broeder Leo riep en zei: Broeder Leo, schrijf op. Deze antwoordde: Ik sta klaar. Schrijf op, zei hij, wat de echte vreugde is. Er komt een bode die vertelt dat alle professoren uit Parijs tot de orde zijn toegetreden.    Schrijf op: dat is de echte vreugde niet. Ook alle prelaten van over de Alpen, aartsbisschoppen en bisschoppen; ook de koning van Frankrijk en de koning van Engeland. Schrijf op: dat is de echte vreugde niet. Ook vertelt hij dat mijn broeders naar de ongelovigen zijn gegaan en hen allen tot het geloof bekeerd hebben en ook dat ik zo'n grote genade van God heb gekregen dat ik zieken genees en veel wo...
Meer lezen

Wat een blind kind voor heeft op andere kinderen - Jacques Lusseyran (2)

Afbeelding
  Jacques Lusseyran werd geboren 1924 in Parijs. Amper 8 jaar oud werd hij, door een ongeval, blind. Snel ontdekt hij een nieuwe bron van licht. Het laat hem toe om   op een andere manier te kijken naar de werkelijkheid. Dieper en scherper dan voorheen. Tijdens de oorlog ging hij in het verzet en kwam aan het hoofd te staan van een netwerk van meer dan 600 mensen. Hij kwam in Buchenwald terecht en overleefde. In zijn autobiografie “ Et la lumière fut » (Editions du Félin, 2005) doet hij zijn verhaal. Aangrijpend door de levensdrang en de authentieke   menselijkheid. Ook door de spiritualiteit waarvan het getuigt. Ik deel graag enkele uittreksels met u waarin deze uitzonderlijk begenadigde man vertelt hij hoe kijkt naar het leven en de mensen (de vertaling is van mijn hand). In 2007 werd een Nederlandse vertaling gepubliceerd (Het teruggevonden licht) bij uitgeverij Christofoor. "We zijn allen – blind of niet – verschrikkelijk hebzuchtig. We willen alles voor ons z...
Meer lezen