Waarom de wijze nooit driftig wordt - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj



In 2014 werd bij Athenaeum  een nieuwe vertaling gepubliceerd van een boek van Baltasar Gracián (1601-1658) , genaamd “Handorakel en kunst van de voorzichtigheid” in een vertaling van Theo Kars. Baltasar Gracián was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer  deze verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken.

Nooit driftig worden

Een elementair voorschrift voor wijs gedrag. Het is kenmerkend voor een man met een koningshart dat hij zich nooit laat gaan, want alles wat groot is, wordt moeilijk in beweging gebracht. De emoties zijn de sappen van de ziel; bij elke buitensporige gemoedsaandoening wordt het verstand ziek. Stijgt het kwade sap zo hoog dat het de mond uitloopt, dan brengt het ons aanzien in gevaar. 

 Beheers uzelf dus, en wel in die mate dat niemand kan bespeuren wat in u omgaat, of u nu in een gemoedstoestand van opperst geluk of van diepe verslagenheid verkeert. Laat de buitenwereld u liever bewonderen om het feit dat u boven dit alles verheven lijkt. (52)

Baltasar Gracián sj




Reacties

Anoniem zei…
Je leeft niet voor jezelf ……
20 juni 2026 om 10:04
Een reactie posten

Meest gelezen

Onderscheidend luisteren en spreken - Nikolaas Sintobin sj over de subtiele rijkdom van het luistergesprek

Afbeelding
Het luistergesprek of gesprek in de Geest is een toepassing van het onderscheidend luisteren en spreken in groep. Het is de gebruikelijke wijze van met elkaar in gesprek gaan binnen de Gemeenschap van christelijk leven (GCL). GCL is een wereldwijde ignatiaanse lekengemeenschap, die teruggaat op de tijd van Ignatius van Loyola. In deze voordracht geeft Nikolaas Sintobin sj uitleg bij de tweede ronde van het luistergesprek. Het is een toepassing van de onderscheidingswijsheid van Ignatius op de uitwisseling in groep. Klik hier of op onderstaande foto om te luisteren naar deze webinar Misschien vind je deze video ook wel interessant over  "Luistervriendelijk spreken: vier tips van Ignatius van Loyola"
Meer lezen

Een exclusieve ignatiaanse wijze om je zomer nóg beter in te gaan - Schrijf je in voor deze webinar met Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
  Webinar met Nikolaas Sintobin sj op donderdag 25 juni om 20.00 uur. De zomer brengt voor veel mensen wat meer ruimte. De dagen zijn lang, het gewone ritme verandert en misschien ontstaat er tijd om stil te staan bij de voorbije maanden. Maar hoe blik je zo terug dat het meer wordt dan een opsomming van wat er is gebeurd? Hoe ontdek je wat je ervaringen je kunnen leren over jezelf, over God en over de weg die voor je ligt? Tijdens dit korte webinar laat jezuïet Nikolaas Sintobin zien hoe je vanuit de ignatiaanse spiritualiteit op een zinvolle manier kunt terugblikken. Hij maakt daarbij gebruik van het levensgebed, een eenvoudige manier van bidden waarin je samen met God kijkt naar wat je hebt meegemaakt. Luisteren naar wat je ervaring je leert In de ignatiaanse spiritualiteit is je ervaring een belangrijke plaats om God op het spoor te komen. Waar voelde je vreugde, verbondenheid of nieuwe energie? Wat bleef schuren of trok juist het leven uit je weg? En welke patronen worden zich...
Meer lezen

Een zomerse terugblik, een ignatiaanse specialiteit: bekijk de webinar met Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
In dit webinar legt Nikolaas Sintobin sj uitvoerig uit hoe en waarom het zinvol is om  tijdens de zomer ruim te tijd te blikken op de voorbije tijd. In dit webinar worden verschillende formats en methodes voorgesteld. Ook wordt op gedetailleerde wijze uitgelegd hoe je dit concreet kan aanpakken. Klik hier of op onderstaande afbeelding om de webinar te bekijken. Op "Bidden Onderweg" staat een nieuwe podcast die je bij de hand neemt om deze zomerse terugblik te doen. Klik hier om te luisteren.
Meer lezen

Deze blog en de blogger gaan er even tusssenuit, maar laten je niet alleen

Afbeelding
  Deze blog en de blogger gaan in zomerslaap. Die zal duren tot 31 juli. Wellicht heb je zin om je intussen af en toe wat te laven aan de ignatiaanse wijsheid. Ik geef je enkele tips. Op deze blog vind je bijna 5.000 bijdragen. Aarzel niet om daarin wat te scrollen. Wellicht ben je een lezer. Klik hier om ignatiaans geïnspireerde boeken te bestellen . Ken je mijn website www.verderkijken.org ? Daar vind je ruim 700 korte video's, vaak verrassend en knotsgek, met suggesties om op je eentje of samen met anderen even de diepte in te gaan. Op onze gebedswebsite www.biddenonderweg.org  vind je een dagelijkse gebedspodcast en ook allerhande series, luisterboeken en audio-retraites. Op YouTube heb je een hele serie video's waarin ik diverse aspecten van de ignatiaanse spiritualiteit uitvoerig toelicht.
Meer lezen

Over een onbeduidend nonnetje dat het leven van miljoenen mensen veranderde - homilie van Nikolaas Sintobin sj voor deze zondag

Afbeelding
Hieronder vind je mijn homilie voor deze zondag. 12e zondag door het jaar A Jer. 20, 10-13              Ps. 69              Rom. 5, 12-15             Mt. 10, 26-33 In september 1897 lag een piepjonge zuster op haar sterfbed, ergens in een klooster in Normandië. Ze was al anderhalf jaar ziek. Het einde naderde. Op een middag stond de deur van haar kamer op een kier. Twee andere zusters wandelden door de gang en piepten even naar binnen. Ze dachten dat de zieke sliep en zegden tegen elkaar: onze medezuster zal weldra sterven. Wat zullen, in godshemelsnaam, op haar doodsprentje kunnen schrijven. Over dat brave wicht valt nu echt eens echt niets te vertellen . Die beide karmelietessen wisten niet dat, tijdens haar ziekte, dat zustertje, op vraag van de priorin, haar autobiografie had geschrev...
Meer lezen

Onverwachte dankbaarheid - Mijmering van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
In een gezin waar ik te gast was geweest voor het avondmaal, zaten we nog even na te keuvelen. Plots merkten we dat de oudste dochter achter de computer aan het wenen was. De huistaak waar ze verschillende uren aan gewerkt had was door een verkeerde bewerking opgelost in het niets. Geen reservecopie of wat dan ook. Er was maar één oplossing : opnieuw beginnen. Niet leuk als je dat overkomt zondagavond om 8 uur. Discreet ging de moeder naast haar panikerende kind zitten en bood haar hulp aan. Eerst kwam er weinig reactie. Maar de vriendelijke rust van de moeder bracht het jonge meisje op haar beurt tot rust. Weldra waren beiden naast mekaar druk bezig antwoorden aan het verzamelen. Het leek wel bijna gezellig. Toen ik ‘s avonds mijn dag overschouwde kwam deze anecdote als eerste naar voor in mijn terugblik. Ik voelde me warm en dankbaar.
Meer lezen

Hoe vind je stille tijd? Twee tips van Nikolaas Sintobin sj om je te oefenen in stilte

Afbeelding
  Ik ben jezuïet en priester.  Toch krijgt de hectiek van het dagelijkse leven ook mij makkelijk in zijn macht. Vreemd toch. Ik kan zo verlangen naar stilte. Tegelijk merk ik dat ik sterk word aangetrokken door social media, podcasts, videoclips en ander moois dat me net belet om die stilte binnen te gaan. Van Ignatius van Loyola, de stichter van de jezuïeten, heb ik twee bijzondere gebedsmethodes geleerd. Ze helpen me om de stilte in te gaan en daar een tijdlang te blijven. Meer nog, geloof het of niet, ik heb geleerd om in die stilte God te ontmoeten. Ja, dat heb je goed gehoord. God zelf ontmoeten. In deze column wil ik iets zeggen over die twee manieren van bidden. Het gaat over het ignatiaanse bijbelgebed en over het levensgebed . Over het bijbelgebed heb ik een tijd geleden een boek gepubliceerd. Dat heet, hoe raad je het: God zelf ontmoeten . De ondertitel is: Retraite met het leven van Jezus . In dit boek vind je tien bijbelteksten, vooral evangelieteksten. Bij e...
Meer lezen

Karl Rahner sj over wie Jezus eigenlijk is - citaat

Afbeelding
In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn intussen vermaarde « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay van enkele tientallen bladzijden kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius en levert hij mijmeringen over wat het kan betekenen om vandaag jezuïet te zijn. In dit citaat denkt Rahner na over wie Jezus eigenlijk is. Let op: in onderstaande tekst verwijzen ik, mij en mijn naar Ignatius van Loyola! Voor mij was sedert mijn bekering Jezus zonder meer degene in wie God zich naar de wereld en naar mij boog. In die beweging van God is de onbegrijpelijkheid van het zuivere geheim geheel aanwezig en komt de mens tot zijn eigen volheid. De uniciteit van Jezus, de noodzaak Hem in een beperkte schat van voorvallen en woorden te zoeken, met het doel in dit kleine de oneindigheid te vinden van het onuitsprekelijke geheim, heeft mij nooit gestoord. De reis naar Palestina stelde ik mij werkelijk voor als een reis naar God in wie geen wegen zijn. En niet ik, maar jullie zijn on...
Meer lezen