Paus Franciscus . Altijd vreugde. Hoezo? - Een overweging van Nikolaas Sintobin sj (1/2)

 

‘In het hart van de christen is er vreugde. Altijd. Vreugde die onthaald wordt als een gave en die gekoesterd wordt om haar te kunnen delen met anderen.’ Dit citaat van paus Franciscus verscheen op 24 februari 2017 op zijn twitteraccount. Een dergelijke absolute uitspraak over vreugde kan verwondering oproepen.

Om dit citaat goed te kunnen duiden, is het belangrijk te weten dat paus Franciscus jezuïet is. Preciezer nog: hij is een meester in de spiritualiteit van de jezuïeten, ook de ignatiaanse spiritualiteit genoemd, naar Ignatius van Loyola, de stichter van de jezuïeten. In die spiritualiteit staat de ‘onderscheiding van de geesten’ centraal, waartoe God ons uitnodigt. Vreugde is daarbij een van de belangrijkste instrumenten. De acht andere gevoelens uit Galaten 5:22 behoren daar ook toe.

 Altijd blij?

Wat bedoelt paus Franciscus als hij stelt dat er altijd vreugde is in het hart van de christen? Het is geen veroordelende of moraliserende uitspraak. Zoiets als: Jij noemt je christen en je voelt je droef. Foei, jij bent niet goed bezig. Daar gaat het beslist niet om. Ieder mens, christen of niet, weet uit ervaring maar al te goed dat verdriet, ergernis of angst iedereen overkomen. Nee, het is een geloofsuitspraak. Eentje met heel tastbare gevolgen voor het leven van alledag.

De ignatiaanse mensvisie is uitgesproken optimistisch. God is geen afstandelijke God. Hij woont in de mens. Gods Geest leeft in onze ziel. In contact komen met die goddelijke aanwezigheid maakt de weg open voor zijn vruchten. Ook als het aan de buitenkomt stormt. Ook als het je objectief niet echt niet goed gaat. Die vreugde – Gods aanwezigheid – is er immers ook dan. 

Voorbeelden hiervan zijn legio: mannen en vrouwen die in soms onmogelijke omstandigheden de vreugde van het Evangelie weten te beleven en uit te stralen. Heel wat martelaren, vroeger net zo goed als nu, hebben deze genade op bijzondere wijze weten te verwelkomen. Maar het kan ook veel gewoner. Je hebt misschien een ellendige dag gehad met je puberende zoon. Je bent bekaf en geërgerd. Tegelijk kun je, diep in je hart, rust en vertrouwen voelen. Je weet dat je goed bezig bent. Je biedt weerstand aan de grillen van je kind en geleidelijk aan komt er licht aan de opvoedingshorizon.