"In alle dingen"

  Ieder die trouw probeert te bidden, zal niet alleen vertroosting ervaren, maar ook het tegendeel.   Dorheid, duisternis, verwarring, onrust, zich aangetrokken voelen tot lage en minderwaardige dingen; of ook een innerlijke leegte, saaiheid, volledig gebrek aan concentratie.   De eerste raad in deze situatie is heel moeilijk, nl. niet opgeven en zelfs niet de gebedstijd inkorten. Die raad gaat lijnrecht tegen mijn gevoelens in. Want wat ik ervaar is nu precies dat het allemaal geen zin heeft! En dan toch trouw blijven!! Dat is echt heel moeilijk. Maar ook heel wezenlijk. Behalve dit trouw zijn   moet ik me toch ook   wel een paar vragen stellen: 1. Ben ik misschien te moe? Dan moet ik voor het gebed eerst wat uitrusten, anders is het vechten tegen de bierkaai. 2. Kan het zijn, dat ik God iets weiger, wat Hij duidelijk van mij verlangt? Daar hoef ik echt niet lang over na te denken, want ik weet heel goed dat ik een bepaald iets moet doen of juist ...

Verstrooiingen Geen mens kan bidden zonder verstrooiingen. Ze zijn lastig en vervelend. Maar ze zijn ook onvermijdelijk. Maak je daar geen illusies over. Maar probeer er zo goed mogelijk mee om te gaan. Sommige verstrooiingen zijn als lastige vliegen. Ze komen en ze gaan weer. Laat je daar dan niet op in. Ga gewoon door met je eigen gebed en laat je niet irriteren. Maar er zijn ook verstrooiingen die zich hardnekkig nestelen in je gebed en die je niet kwijt kunt raken. Maak ze dan tot thema van je gebed. Blijkbaar zijn ze zo belangrijk voor je, dat je ze niet kunt afschudden. Dan zijn ze ook de moeite waard om ze met God te delen en ze Hem voor te leggen. Dat kan tot een heel authentiek gebed voeren. Een bemoedigende tekst van de heilige Frans van Sales (1567-1622): “Als je hart afdwaalt, breng het dan voorzichtig terug naar zijn plaats en stel het weer rustig in Gods tegenwoordigheid. En zelfs als je in je hele leven niets anders gedaan hebt dan je hart terug te brengen en ...

Het levensgebed.     Voor Ignatius is dit eigenlijk na de Eucharistieviering de belangrijkste gebedsvorm, en hij schrijft voor dat iedere jezuïet daar twee keer per dag een kwartier tijd voor neemt. Wat is dat? Willi Lambert S.J. heeft er de naam “Gebed van de liefdevolle aandacht” voor bedacht. Met liefdevolle aandacht de voorbijgegane halve dag bekijken. Waar ben ik dankbaar voor? Wat heeft mij echt goed gedaan? Wat heb ik zelf echt goed gedaan? Waar mocht ik iets van God ervaren? Wat heeft mij dichter bij Hem gebracht? Het is dus echt een gebed van dankbaarheid, heel concreet afgestemd op de ervaringen van de laatste halve dag. Je zou ook kunnen zeggen: Gods liefde en zorg ontdekken in het doodgewone gebeuren of misschien ook in het ongewone van deze halve dag. Het is een uiterst positieve en realistische manier van bidden. Maar er zit ook een andere kant aan. Juist in het licht van die positieve ervaring kan ik dan ook duidelijker zien, wat er niet goed was in mij...

Ignatius geeft de raad om na de gebedstijd een korte terugblik te werpen om na te gaan “hoe het mij in de gebedstijd vergaan is”.  Spontaan denk je dan waarschijnlijk   aan de gedachten, die in je opgekomen zijn. Die zijn inderdaad belangrijk, maar niet het belangrijkste. Daarbovenuit gaat: de ervaring van een harmonie tussen God en mij. Ignatius noemt dat “vertroosting”. Het is een innerlijke beweging, waarbij de mens zich bij God geborgen ervaart en de liefde van en tot God in zich voelt ontvlammen. Je kunt deze ervaring niet zelf oproepen. Het moet je gegeven worden; anders is het niet echt. Het is wel belangrijk, er voor open te staan. Welnu, de gedachten, die met zo’n ervaring gepaard gaan, die zijn belangrijk, daar moet je iets mee doen. Vertroosting is eigenlijk elke vermeerdering van hoop, geloof en liefde en elke innerlijke blijdschap, die een oproep en een aantrekking inhoudt tot het goddelijke. Piet van Breemen sj en Hans van Leeuwen sj

Het is goed om een eigen gebedshoekje in te richten, met bijv. een icoon en een kaars. Dat bevordert de concentratie. De gebedshouding moet ontspannen zijn en tegelijk eerbiedig, want ik bevind me in Gods tegenwoordigheid. Daar ligt de kern van het gebed. Veel mensen ervaren het als een goede hulp, zich eerst even op de ademhaling te richten. Bewust in- en uit-ademen. Niet de adem beïnvloeden, maar alleen waarnemen. Ignatius geeft de raad, om het gebed eerst even voor te bereiden, door bijv. een tekst uit te kiezen en aandachtig te lezen. Dan ga ik naar de plaats waar ik bidden wil. Het eerste dat ik daar doe, is: bedenken hoe God naar mij kijkt. Hij ziet mij graag. Er gaat een heel grote liefde van Hem uit naar mij toe. Me voor die liefde open stellen. Me door Hem laten beminnen. Misschien is dat wel de belangrijkste vorm van gebed; niet wat IK doe, maar wat GOD aan mij doet. Me door God laten beminnen beantwoordt ook het duidelijkst aan Gods bedoeling.  Liefde wil waarg...

Gebedstip, geschreven door Piet van Breemen sj en Hans van Leeuwen sj     In de psalmen drukt het volk van Israël zijn geloof uit in zijn Bevrijder. Gelovig wordt onder woorden gebracht wat zij met die Bevrijder hebben meegemaakt. Allerlei menselijke gevoelens komen daarbij aan bod: dankbaarheid, verlangen, twijfel, wanhoop en vertrouwen, vragen en smeken. Je kunt die woorden overnemen, ze na-zeggen omdat ze ook ons geloof verwoorden. Maar je kunt ook proberen dicht bij je eigen ervaring te blijven en je eigen woorden daarvoor te vinden. Kijk bijv. eens naar Psalm 136, een dankpsalm waarin heel de geschiedenis wordt opgehaald. Probeer eens naar je eigen geschiedenis te kijken, naar wat jij met God hebt meegemaakt. Breng het je te binnen, feit voor feit. Breng het kort onder woorden. En herhaal het refrein: eeuwig duurt zijn trouw! Schrijf het op. Dit is jouw psalm. Bid hem zo nu en dan.

Wat verhoop ik van het gebed? Uit een serie van tien gebedstips, geschreven door Piet van Breemen sj en Hans van Leeuwen sj Als ik ga bidden, heb ik daar altijd een bedoeling mee. Soms is die me duidelijk bewust. Maar er kunnen ook onbewuste verwachtingen een rol spelen. Ik ben op zoek. Misschien is er een nood, bij me zelf of bij mensen die me dierbaar zijn. Ik wil God bidden om hulp en uitkomst. “Vraag en er zal je gegeven worden, zoek en je zult vinden, klopt en er zal worden opengedaan”, zegt Jezus in de bergrede (Mt 7,7). Ja, maar misschien wordt je gebed wel op een heel andere manier verhoord dan je verwacht had. God is altijd groter dan wij denken. We hebben Hem niet in onze greep; we kunnen Hem niet be-grijpen. Ik kan ook gaan bidden, omdat ik dichter bij God wil komen, Hem zou willen ervaren, althans enigszins. Of omdat ik meer aan zijn bedoeling wil beantwoorden. Wat heeft Hij eigenlijk voor bedoeling met mijn leven en mijn persoon? Daar wil ik me op inlaten e...

    Een van Ignatius’ aanwijzingen voor ons gebed is een plaatsvoorstelling te maken: ‘met mijn innerlijk aanschouwingsvermogen de concrete plaats zien’. Niet beginnen met onze verstandelijke vragen. De scene in mij toelaten. Horen wat er gezegd wordt, zien wat er gedaan wordt. Kan ik deel uitmaken van deze scene? Welke relatie heb ik ermee? Wat is mijn plaats erin? Waar het om gaat: je verbeelding gebruiken om je in te leven in het tafereel waarover je nu gaat bidden. De passage uit het Evangelie die het gebed ondersteunt is niet alleen maar de vrome herinnering aan een gebeurtenis uit het verleden. Het is het mysterie van een voorval uit Jezus’ leven, dat voor degene die het beschouwt iets wordt dat nu gebeurt. Piet van Breemen sj en Hans van Leeuwen sj

Het begin van het gebed is heel belangrijk. Daar hangt de kwaliteit van het gebed in hoge mate van af. Veel gebedstijd gaat verloren, omdat we geen serieus begin gemaakt hebben. Het is kostbaar als je een klein eigen ritueel hebt gevonden, om echt in het gebed binnen te gaan.    Het beste begin is waarschijnlijk je heel bewust open te stellen voor Gods onvoorwaardelijke liefde voor mij zoals ik feitelijk ben (en niet zoals ik zou moeten zijn!). Na enige tijd kan ik dan van mijn kant uit ook reageren op die verrassende en weldadige liefde.  Zo kan ik bijv. bidden, dat al mijn doen en laten eerlijk en oprecht op deze liefde afgestemd moge zijn. Of ik kan me heel bewust aan God toevertrouwen; mijn leven, mijn toekomst, mijn zorgen, mijn vreugden in zijn handen leggen. Het is ook goed om te luisteren naar wat er in mijn hart omgaat en dat tot een gebed te maken. De dingen waar ik mee bezig ben, de verlangens, de zorgen en de pijn die in mij leven, ik kan ze allem...

Bidden is luisteren Bidden is voor ons spontaan: op zoek gaan naar God, met gedachten, met woorden. In gesprek gaan met Hem. Maar de belangrijkste ontdekking is misschien, dat niet wij op zoek zijn naar God, maar dat God allereerst op zoek is naar ons. Ons geloven wordt van veel kramp bevrijd, als we gaan zien dat het begin van alles is, dat God op ons betrokken is, nog voor wij op Hem betrokken zijn. Als dat waar is, mogen we alle zoekende activiteit loslaten. Het gaat erom stil te worden, open te gaan, te wachten. Niet zoeken, maar je laten vinden. Ruimte maken voor Hem die je zoekt. Dat verandert heel ons bidden. Het is niet meer zo actief, het zoeken naar woorden, het vormen van gedachten. Het is stil worden, open gaan, luisteren, ontvangen. Aan je laten doen. Zien waar Hij je in je leven wil ontmoeten. En met alles wat je hebt en bent ingaan op zijn uitnodiging, als Hij je roept bij je naam. ‘Spreek Heer, uw dienaar luistert.’ Piet van Breemen sj en Hans van Leeuwe...

Liefde die kan overstromen naar onze medemens Als Jezus gevraagd wordt naar het grootste gebod, antwoordt Hij onmiddellijk: de liefde. En wel: de liefde tot God, en –even belangrijk- de liefde tot de medemens (Mt. 22, 37-39). Dat tweede noemt Hij :”heb je naaste lief als jezelf” . Die woorden ontleent Hij aan het Oude Testament (Lev. 19, 18). Maar op de laatste avond van zijn leven, na de voetwassing, drukt Hij die liefde tot de medemens anders uit: “zoals Ik jullie heb liefgehad. Zo moeten jullie elkaar liefhebben” (Joh. 13, 34) We hoeven niet lang na te denken om te beseffen dat we die nieuwe opdracht op eigen kracht niet kunnen volbrengen. Dat weet Jezus ook heel goed. Hij moet het doen in ons. Wij moeten ons laten volstromen met zijn liefde, zodat die kan overstromen naar onze medemens. Trouwens, als Paulus de liefde beschrijft (1 Kor. 13, 4-7) dan doet hij eigenlijk niets anders dan een portret van Jezus tekenen. Daar heb je de liefde ten voeten uit, in levenden l...

Over enkele dagen gaat de nieuwe digitale 40-dagenretraite van de jezuïeten van start. Inschrijven kan via www.ignatiaansbidden.org . Lees hier een interview met de schrijver van de teksten, Hans van Leeuwen sj over hoe en waarom van deze ignatiaanse retra ite.