"In alle dingen"

In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn intussen vermaarde « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay van enkele tientallen bladzijden kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius en levert hij mijmeringen over wat het kan betekenen om vandaag jezuïet te zijn. In dit citaat denkt Rahner na over wie Jezus eigenlijk is. Let op: in onderstaande tekst verwijzen ik, mij en mijn naar Ignatius van Loyola! Voor mij was sedert mijn bekering Jezus zonder meer degene in wie God zich naar de wereld en naar mij boog. In die beweging van God is de onbegrijpelijkheid van het zuivere geheim geheel aanwezig en komt de mens tot zijn eigen volheid. De uniciteit van Jezus, de noodzaak Hem in een beperkte schat van voorvallen en woorden te zoeken, met het doel in dit kleine de oneindigheid te vinden van het onuitsprekelijke geheim, heeft mij nooit gestoord. De reis naar Palestina stelde ik mij werkelijk voor als een reis naar God in wie geen wegen zijn. En niet ik, maar jullie zijn on...

In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn vermaarde « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius van Loyola en levert hij mijmeringen over het betekent vandaag jezuïet te zijn. In dit uittreksel denkt Rahner na over de jezuïtische gehoorzaamheid.  Wie inwendig vrij is, zelfkritiek heeft en bereid is tot stille dienst aan een gemeenschappelijke zaak, wie daarbij nog een beetje humor heeft en mild begrip voor al het dwaze en ontoereikende van de aardse geschiedenis, die zal ook nu geen bijzonder verschrikkelijke problemen hebben met de gehoorzaamheid in een Orde.  Ik heb zelfs de indruk dat een burgerlijke huisvader en werknemer een beperktere ruimte van vrijheid heeft in de profane maatschappij dan jullie in de Orde. In weerwil van dat domme woord in Ignatius' brief over de gehoorzaamheid hoeven jullie geen “kadavergehoorzaamheid” te beoefenen. Wel moeten jullie onbaatzuchtige, nuchtere, dienstvaardige mensen zijn. Er b...

Ik geloof in de heilige Geest. Ik geloof, dat Hij mijn vooroordelen kan afbreken. Ik geloof, dat Hij de sleur kan doorbreken. Ik geloof, dat Hij mijn onverschilligheid kan overwinnen. Ik geloof, dat Hij mij vindingrijk in de liefde kan maken. Ik geloof, dat Hij mij kan waarschuwen voor het kwaad. Ik geloof, dat hij mij de moed tot het goede kan geven. Ik geloof, dat Hij mijn droefheid weet om te buigen. Ik geloof, dat Hij mij liefde voor het woord van God kan geven. Ik geloof, dat Hij mijn minderwaardigheidsgevoelens kan wegnemen. Ik geloof, dat Hij mij kracht kan geven in mijn lijden. Ik geloof, dat Hij mij een broeder kan geven, die mij steunt. Ik geloof, dat Hij mijn wezen kan doordringen. Karl Rahner sj

In de lezingendienst van het brevier vinden we op Stille Zaterdag een boeiende uitleg van Karl Rahner sj over Stille Zaterdag. Enkele uittreksels. “Als we denken aan Stille Zaterdag, valt iets merkwaardigs op: in ons godsdienstig leven slaan we deze dag over. We vieren Goede Vrijdag en Pasen, … Wat er tussen deze twee dagen ligt, namelijk Stille Zaterdag, slaan we over. … Toch belijden we, telkens als we de apostolische geloofsbelijdenis … uitspreken: Hij is nedergedaald ter helle . En dit is de tekst die bij Stille Zaterdag hoort. … Het betekent op de eerste plaats: Jezus is waarlijk gestorven. … De dood heeft Jezus vastgehouden als in banden. Hij was in de dood. … Omdat wij uit hetzelfde hout gesneden zijn en ook midden in het leven reeds onze dood sterven, kunnen wij zijn lot niet enkel van buiten af begrijpen, maar wij kunnen het delen. Gelovend ervaren wij dat zijn nederdaling in de machteloosheid van  ons mens-zijn alle paaszaterdag-uren van ons leven geheiligd ...

In een boek van Richard Lennan over de ecclesiologie van Karl Rahner sj vond ik onderstaande overwegingen over oecumene.  Door het feit dat geloven vandaag moeilijk is, neigen de gelovigen ertoe om zich toe te leggen op de fundamentele geloofsinhouden van het christendom. De perifere aspecten zullen minder en minder belangrijk worden. Tegelijkertijd verbeteren de perspectieven voor het  oecumenisme . De grote uitdaging is thans gemeenschappelijk voor al de christelijke Kerken en gaat over het antwoord dat we moeten geven aan de vragen van onze tijdsgenoten.  Dit betekent geenszins dat Rahner de taaiheid wil ontkennen van de historische geschillen tussen de Kerken. Maar hij wilde zich niet al te zeer concentreren op problematieken van de 16 de  eeuw die weinig vandoen hadden met de problemen waarmee wij thans geconfronteerd worden. Om die reden meende Rahner dat de verdeeldheid van de christelijke Kerken niet meer te rechtvaardigen is. Hij meende dan ook dat de Kerken...

“ O God, geef me de moed en de kracht om het waard te zijn  christen genoemd te wor den.”                                                                     Karl Rahner sj

  Een nieuw jaar is begonnen.  Ook dit jaar gaan alle wegen van het Oosten naar het Westen door de woestijnen van het leven eindeloos voorbij aan de vergankelijkheid. Maar langs die wegen kan men de gezegende pelgrimstocht maken naar het Absolute, de reis naar God.  Breek open, mijn hart en ga op stap! De ster schijnt. Onderweg kun je niet veel meenemen. En op de wegen zal veel voor je verloren gaan. Laat het gaan.  Goud van liefde, wierook van verlangen, mirre van pijn heb je bij je.  God zal ze aanvaarden. En we zullen Hem vinden. Karl Rahner sj

In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay van enkele tientallen bladzijden kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius en levert hij mijmeringen over wat het kan betekenen om vandaag jezuïet te zijn. Hieronder een reflectie over zijn houding ten aanzien van de Kerk. Men noemt mij met nadruk een man van de Kerk, Marcuse noemt mij een soldaat van de Kerk. Ik schaam me bepaald niet voor deze kerkelijke gezindheid. Ik wilde met mijn hele bekeerde leven de Kerk dienen, met dien verstande dat deze dienst uiteindelijk God en de mensen geldt en niet een instituut dat zichzelf zoekt. De Kerk heeft oneindige dimensies, want zij is de gemeenschap van gelovige mensen, die in hoop op weg zijn, die God en hun medemensen liefhebben en die vervuld zijn van de geest van God.  Maar - en voor mij is dat vanzelfsprekend – de Kerk is ook sociologisch bepaald. Ze is een concrete kerk in onze geschiedenis, een kerk van de instituties, van het mens...

Onlangs vond ik mijn aantekeningen terug over een studie van Richard Lennan over de ecclesiologie van Karl Rahner sj. Graag deel ik met u enkele highlights die mij hielpen/helpen om onze Kerk vandaag en van morgen beter te snappen. Door het feit dat geloven vandaag moeilijk is, neigen de gelovigen ertoe om zich toe te leggen op de fundamentele geloofsinhouden van het christendom. De perifere aspecten zullen minder en minder belangrijk worden. Tegelijkertijd verbeteren de perspectieven voor het oecumenisme . De grote uitdaging is thans gemeenschappelijk voor al de christelijke Kerken en gaat over het antwoord dat we moeten geven aan de vragen van onze tijdsgenoten.  Dit betekent geenszins dat Rahner de taaiheid wil ontkennen van de historische geschillen tussen de Kerken. Maar hij wil zich niet al te zeer concentreren op problematieken van de 16 de eeuw die weinig vandoen hebben met de problemen waarmee wij thans geconfronteerd worden. Om die reden meent Rahner dat de ve...

Onlangs vond ik mijn aantekeningen terug over een studie van Richard Lennan over de ecclesiologie van Karl Rahner sj. Graag deel ik met u enkele highlights die mij hielpen/helpen om onze Kerk vandaag en van morgen beter te snappen. Een ander kenmerk van de Kerk van morgen – eigenlijk is het nu al aanwezig – is dat zij gekarakteriseerd wordt door wat Rahner de cryptogame ketterij noemt. Cryptogamie is een neologisme dat hij ontleent aan de plantenkunde. Het is de toestand van een onvruchtbare plant. Zij kan zich niet voorplanten. Het gaat dus over een ketterij die helemaal niet gesystematiseerd is. Zij probeert niet de plaats in te nemen van de leer van de Kerk. Zij plant zich dus niet voort. Ze wordt niet doorgegeven door de ene persoon aan de andere. De cryptogame ketterij is het rechtstreekse gevolg van het pluralisme van de moderniteit dat de persoonlijke mening van de individuele gelovige privilegieert. Concreet betekent het dat geen enkele gelovige nog kan zeggen dat ...

Karl Rahner sj was een van de meest invloedrijke theologen van de tweede helft van de 20ste eeuw. Zo geleerd als hij was, hij was ook een biddend en diep spiritueel man. Getuige hiervan onderstaand citaat waarin hij peilt naar de kern van het priesterzijn in de 21ste eeuw. Door het feit dat de Kerk niet langer een “macht” zal zijn, zal de priester van morgen een man zijn met naakte handen. Maar met een hart dat voldoende moedig is om te geloven dat het leven verder gaat dan de dood en dat de liefde, de zelfvergetenheid, de taal van het kruis en Gods genade volstaan om het enige te bewerkstelligen dat uiteindelijk telt: zich overgeven aan het ondoorgrondbare mysterie van   het bestaan.  Wetend, in geloof en hoop dat dit mysterie onderworpen is aan de wet van een ander ondoorgrondbaar mysterie: dat van God die redt; dat van zijn liefde die vergeeft en die zichzelf meedeelt aan de mens.

Onlangs vond ik mijn aantekeningen terug over een studie van Richard Lennan over de ecclesiologie van Karl Rahner sj. Graag deel ik met u enkele highlights die mij hielpen/helpen om onze Kerk vandaag en van morgen beter te snappen. Het spreekt voor zich dat de bijdrage die de Kerk zal kunnen leveren aan de wereld minder massief en alomvattend zal zijn dan vroeger. Toch meent Rahner niet dat de Kerk zich voortaan zou moeten terugtrekken uit de wereld. 1.  Volgens hem moet de taak van de Kerk van morgen gedefinieerd worden in termen van bevordering van het Rijk van God. 2. Rahner benadrukt sterk dat er een valkuil is die de Kerk moet vermijden: dit risico omschrijft hij als het worden van “een winkel van heiligheid”: een club die zich in de eerste plaats bekommert om het zielenheil van haar selecte leden. 3. Integendeel, het is de eerste taak van de Kerk om te delen in de hoop, de vreugde, de zorgen en de angsten van de mensen van onze tijd. Meer in het bijzonder ple...

Onlangs vond ik mijn aantekeningen terug over een studie van Richard Lennan over de ecclesiologie van Karl Rahner sj. Graag deel ik met u enkele highlights die mij hielpen/helpen om onze Kerk vandaag en van morgen beter te snappen. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat voor Karl Rahner sj de belangrijkste toekomstige bestaansvorm van de Kerk die is van de diaspora in een cultuur die helemaal niet meer bepaald wordt door het christendom. Het christen-zijn wordt in groeiende mate het resultaat van een persoonlijke keuze veel meer dan dat het de vrucht is van een cultuur of een opvoeding.  Hieruit volgt dat de christen zijn identiteit niet meer kan bouwen op het prestige van de grote instellingen van de Kerk. Zijn geloof zal ook minder afhankelijk zijn van de cultuur, de traditie of van sociale normen. Het geloof zal meer afhankelijk worden van een persoonlijk engagement en van de zielenkracht van de persoon.

Onlangs vond ik mijn aantekeningen terug over een studie van Richard Lennan over de ecclesiologie van Karl Rahner sj. Graag deel ik met u enkele highlights die mij hielpen/helpen om onze Kerk van vandaag en van morgen beter te snappen.                   Voor Rahner was de toestand waarin de Katholieke Kerk zich bevond tijdens de Middeleeuwen, ttz die van de christianitas, een anomalie . Deze zeer vergaande verwevenheid van de structuren van de maatschappij met die van de Kerk zegt volgens hem meer over het gesloten karakter van de middeleeuwse samenleving, dan over het bijzondere genie van het christendom. Vermits de Kerk niet het Koninkrijk van God is maar enkel maar de belofte, het teken ervan, is het eerder normaal dat de Kerk wordt tegengesproken door de wereld. Zulk een gang van zaken is bevorderlijk voor het duidelijk worden van de ware aard van de Kerk.  Haar irrelevantie in de sam...

0p de vraag « Voelt u zich vandaag goed in de Kerk » gaf Karl Rahner sj   het volgende antwoord: “Ik ben niet in de Kerk om mij er meer of minder lekker te voelen. Maar wel omdat het in de Kerk is dat je de uitnodiging van Jezus te horen krijgt. Maar dit verandert niets aan het feit dat ik pieker over sommige concrete vormen van de Kerk en ook dat ik, indien nodig, in het publiek mijn kritische bedenkingen kenbaar maak.”

Onderstaand citaat komt van Karl Rahner sj. Het dateert uit … 1965. Als de bisschop werkelijk dienstbaar wordt in zijn bestuur, bescheidener dan tot nu toe, als de priester zuiverder het Woord van God en de sacramenten doorgeeft – of hij nu succes heeft of niet –, als de leek minder zeurt en zich meer inzet, als ieder zijn kruis geduldiger draagt in navolging van Christus, als ieder eerlijk erkent dat hij zondig is en toch vertrouwt op Gods genade, dan heeft het allemaal zin. Als de Kerk in de toekomst beter bestuurd wordt, een mooiere liturgie kent en een meer diepzinnige theologie, maar niet méér geloof, hoop en liefde, dan is het allemaal voor niets.   Karl Rahner   

Tot het dagelijks leven behoort ook - het is althans te hopen dat dit zo is - niet slechts de ernst van de dagelijkse ar­beid, maar ook het lachen. Het lachen is een zeer ernstige zaak. Want het verraadt de mens dikwijls meer dan zijn woor­den. Wanneer wij hier over het lachen spreken, bedoelen wij het goede lachen. Weliswaar bestaat er ook een lachen van dwazen en zon­daars, zoals de wijze Sirach ons leert, een la­chen waarover de Heer zijn vervloeking uitspreekt (Lc. 6, 25). Dit lachen is hier niet bedoeld. Wij bedoelen dat be­vrijdende lachen, dat uit een kinderlijk en blij hart komt. Zo kan slechts hij lachen, die door de liefde tot alles en ieder de spon­tane en zich vrij uitende sympathie heeft, die alles nemen kan en zien zoals het is: het grote groot, het kleine klein, het ernstige ernstig en het lachwekkende lachend. En omdat dit alles bestaat, en het juist zo door God gewild is, daarom moet het ook genomen worden zoals het is, moet niet alles op een zelfde wi...

  De voornaamste oorzaak van atheïsme zijn de christenen zelf: zij die Hem met de mond belijden, maar Hem met hun daden verloochenen. Dat is wat een ongelovige wereld werkelijk ongelooflijk vindt. Karl Rahner sj

Tijdens een radio-interview zei een journalist aan Karl Rahner sj dat hij nooit een godservaring had gehad. Rahner had zijn antwoord meteen klaar. “Ik geloof u niet. Ik kan het hier gewoon niet mee eens zijn. Het kan best zijn dat u nooit een godservaring gehad heeft die u als dusdanig benoemd heeft. Maar u heeft zeker ooit, mogelijks zelfs nu, een godservaring gehad. Ik ben er trouwens van overtuigd dat dit geldt voor elke mens.” Rahner wilde gerust toegeven dat het bijna altijd moeilijk is om zo’n godservaring te omschrijven. “Er zijn heel wat dingen die moeilijk zijn om uit te drukken of om over na te denken: liefde, trouw, diep verlangen, echte verantwoordelijkheid … Als we erover willen spreken, beginnen we vaak te stamelen. We vinden dat onze woorden vreemd klinken, ontoereikend zijn, enkel maar voorlopig. Maar dit wil helemaal niet zeggen dat je geen ervaringen van trouw, verantwoordelijkheid, vreugde, waarheid, liefde … hebt gehad. Met de godservaring is het niet ande...

Onderstaand citaat komt van Karl Rahner sj. Het dateert uit … 1965. Wat we ook doen aan sacramenten, aan verkondiging, organiseren en reorganiseren - het is een dienst, een hulp voor iets anders. Het gaat uiteindelijk om geloof, hoop en liefde in de harten van de mensen.  Het is als het winnen van het element Radium. Je moet een ton uraniumerts verwerken om 0,14 gram Radium te vinden. Al het kerkelijk gedoe van besturen, overleggen, theologiseren, les geven, en het apparaat dat daarbij hoort, dat is als de tonnen erts die nodig zijn opdat in onze harten een klein beetje geloof, hoop en liefde ontstaat.  Dat is het enige waar het om gaat. Onze plannen en inzet zijn zinloos en zelfs pervers, als ze daar niet voor werken en dus alleen maar zichzelf zoeken. Dan wordt het een verfoeilijk theater en afgoderij van de mens of van de Kerk.  Karl Rahner sj