"In alle dingen"

Gedurende de maand augustus 2013 mocht Antonio Spadaro sj Paus Franciscus interviewen. Hieronder een uittreksel: ‘Als een christen droomt van restauratie of legalistisch is, of als hij alles helder en zeker wil hebben, dan vindt hij niets. De traditie en het geheugen van het verleden moeten ons echter wel helpen om met moed nieuwe ruimten open te stellen voor God. Wie vandaag steeds disciplinaire oplossingen zoekt, wie op een overdreven manier naar doctrinaire ‘zekerheid’ neigt, wie hardnekkig het verloren verleden zoekt te recupereren, heeft een statische visie die de klok terugdraait. Op die manier verwordt het geloof tot een van de vele ideologieën. 

Bij Lethielleux en DDB verscheen enkele jaren gelden een boeiend boek: “De Mgr Lefebre à Mgr Williamson. Anatomie d’un schisme”. Florian Michel, historicus, en Bernard Sesboüé sj, theoloog, denken erin na over de historische achtergrond en de theologische en ecclesiologische uitdagingen die het schisma van Lefebre stelt. Beide geleerden geven serene en goed leesbare analyses ten beste van een heel complex dossier. Interessant is te zien hoe Michel aantoont dat Lefebre en zijn volgelingen, tegen wil en dank, heel postmodern zijn: grote argwaan tov het (pauselijke) gezag. Hij spreekt van een “mei 68” van rechts. Eigen aan de traditionalisten is dat ze hun ongehoorzaamheid ten aaanzien van het hoogste gezag in de Kerk rechtvaardigen door beroep te doen op een nog hogere gehoorzaamheid aan de aloude Traditie. Met dien verstande dat ze zélf beslissen welke de inhoud is van die Traditie waaraan ze willen gehoorzamen. Maar het eigene van de christelijke gehoorzaamheid is net dat je gehoorzaa...

Vandaag verscheen op de website "Broodje Paap" een uitvoerig interview met mij. "Broodje Paap" is een heerlijke website van enkele jonge Amsterdamse katholieken. Met kruidige humor worden er regelmatig kwaliteitsvolle bijdragen over het katholieke geloof gepubliceerd. Hieronder vindt u alvast de inleiding van het interview.   "Een voormalig overste van de jezuïeten vertelde me ooit: ‘Als je in dit leven op zoek bent naar huiselijkheid, rust en comfort’ moet je in elk geval geen jezuïet worden. De Sociëteit van Jezus is een dynamische orde: volgens de Formula Instituti uit 1540 is de ‘voortplanting van het geloof’ één van de voornaamste roepingen van een jezuïet. Voor een jezuïet is de gemeenschap het centrum van zijn afwezigheid. Jezuïeten zijn, zo is mijn indruk, altijd onderweg en ik ben er nog nooit in geslaagd met een fotocamera een jezuïet in een toestand van stilstand vast te leggen (de ene keer dat ik dacht dat ik een primeur had, was later ...

Paus Franciscus  blijft het nieuws halen. Meestal met positieve ondertoon. Soms klinken er ook kritische geluiden. Niet zozeer uit “wereldse” hoek. Eerder uit christelijke rangen. Onlangs bestempelde Mgr. Fellay, van het schismatieke Pius X broederschap, Franciscus als een modernist . Zowat het ergste verwijt dat een aanhanger van Lefebvre kan bedenken. Meer subtiele, al of niet openlijke, kritische geluiden komen er ook van binnen de katholieke Kerk. Sommige kritiek betreft de nieuwe accenten die Franciscus legt inzake liturgie, seksuele moraal, oecumene en dergelijke. Dit zijn pastorale keuzes. Het is van alle tijden dat deze verschillend worden onthaald.   Andere kritiek betreft zijn communicatie. Franciscus is de eerste paus in de geschiedenis van de katholieke Kerk die niet communiceert via encyclieken en tot in de puntjes geredigeerde voordrachten. Wel via korte, soms geïmproviseerde toespraakjes,  tweets, interviews en telefoongesprekken. Hierdoor weet...

In Le Monde stond gisteren een merkwaardige analyse te lezen van de hele Willamson-crisis. Auteur is Jean-Pierre Denis, hoofdredacteur van “La vie”, een Frans katholiek weekblad met hoge oplage. Zijn analyse geldt in de eerste plaats voor Frankrijk. Hij stelt dat de enorme opschudding en verontwaardiging, opgewekt door de opheffing van de excommunicatie van de 4 traditionalistische bisschoppen, een teken kan zijn, a contrario, van de geleidelijke heropleving van het christendom, en meer in het bijzonder van het katholicisme. Met pijnlijke barensweeën, zo stelt Denis, wijzen deze hevige reacties op een opnieuw groeiende betrokkenheid van heel verschillende groepen en categorieën uit onze samenlevingen op hun spirituele traditie van oorsprong. Weliswaar vaak à la carte, vrijblijvend en kritisch op afstand. Maar toch. Een verrassende en uitdagende hypothese. En wat met de andere Europese landen?