De oorsprong van alle kwaad


Onderstaande overweging verschijnt vandaag op www.gewijderuimte.org.
Ignatius was van mening dat een speciaal soort van onwetendheid de oorzaak is van de zonde. De dodelijkste zonde, zei hij, is de ondankbaarheid. Zij is ‘oorzaak, begin en oorsprong van alle kwaad en zonde.’ Als je honderd mensen zou vragen om de zonde te noemen die de oorsprong van alle kwaad is, dan durf ik te wedden dat niemand naar de ondankbaarheid verwijst. Zij zouden hoogmoed, of ongehoorzaamheid, of hebzucht, of woede vermelden. De idee dat wij zondigen omdat wij ons niet voldoende bewust zijn van Gods goedheid, zal waarschijnlijk bij niet veel mensen opkomen.
Dankbaarheid had in Ignatius’ tijd wel een andere betekenis dan degene die wij er vandaag onder verstaan. Voor ons betekent dankbaarheid een dankwoordje sturen voor een kerstgeschenkje. Of buren danken als ze ons een handje hebben toegestoken. Ondankbaarheid is voor ons iets als een vorm van onbeleefdheid.
Dankbaarheid was in Ignatius’ laatmiddeleeuwse wereld een veel ernstigere zaak. Zij behelsde een georganiseerde reeks van wederzijdse verplichtingen, met een eigen sociale en politieke hiërarchie. Iedereen moest op de hoogte zijn van ieder anders inbreng. Dankbaarheid was de lijm die mensen met elkaar verbond. Maar culturele verschillen zijn maar een deel van het verhaal. Door zo de nadruk op dankbaarheid te leggen zei Ignatius iets over het wezen van God. God is de vrijgevige Schenker, die ons overlaadt met zijn zegeningen zoals de zon over de aarde straalt. Als we dit echt zouden inzien, dan zouden we Gods liefde met liefde beantwoorden. We zouden niet zondigen. Dankbaarheid is een goed woord voor dit fundamentele kenmerk van onze verhouding met God. Onze ondankbaarheid is blindheid voor wie God echt is, is dus de oorsprong van alle kwaad.

Jim Mannaey

Reacties

Meest gelezen

"Ik zal blij zijn als ik andermaal sterf" - een gedicht-overweging van T.S. Eliot over de drie Koningen

Ignatiaans bidden met psalmen: hoe en waarom - Podcast met Nikolaas Sintobin sj

Knip hem door, nu het nog kan ...

Waarom het gebed vaak "niet lukt"

Houdt God in het bijzonder van mij persoonlijk? - Piet van Breemen sj

Als de Sint-Pietersbasiliek doet denken aan de synagoge van Nazareth - Homilie Nikolaas Sintobin sj