Hoe ga je het best om met mensen van wie je iets kan leren - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj


In 2014 werd bij Athenaeum  een nieuwe vertaling gepubliceerd van een boek van Baltasar Gracián (1601-1658) , genaamd “Handorakel en kunst van de voorzichtigheid” in een vertaling van Theo Kars. Baltasar Gracián was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer  deze verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken.

Omgaan met mensen van wie wij iets kunnen leren 

Laat de omgang met vrienden een leerschool van beschaving zijn en onze conversatie met hen verfijnd onderwijs. Wij dienen van onze vrienden leraren te maken, het nut van het leren verenigen met het genoegen van het vriendschappelijk verkeer. Onder intelligente mensen is dit genot wederkerig: de een vindt bijval voor wat hij zegt, de ander leert van wat hij hoort. 

Gewoonlijk drijft eigenbelang ons naar iemand, maar in dit geval is het veredeld. Een verstandig man is een veel gezien bezoeker van de huizen van vooraanstaande mensen, plaatsen die eerder een forum van grootheid dan paleizen van ijdelheid zijn. Er bestaan mannen, befaamd om hun wijsheid, die niet alleen zelf door hun voorbeeld en gedrag een richtsnoer voor grootheid zijn, maar bovendien zijn omringd door een uitgelezen gezelschap dat een academie van beschaving en verfijnde zeden vormt. (11)

Baltasar Gracián sj




Reacties

Anoniem zei…
Mannenpraat…..?
23 juni 2026 om 09:05
Een reactie posten

Meest gelezen

Nikolaas Sintobin sj: hoe een bekende atheïstische vriend me uitdaagde om christen te worden

Afbeelding
Een tijd geleden werd ik geïnterviewd voor "Visie", het ledenblad van de EO. Hieronder enkele uittreksels. "Destijds was ik kind aan huis bij een studiegenoot van me, Johan Vande Lanotte,” vervolgt Nikolaas. “Een briljante kerel, tegenwoordig een van de bekendste Vlaamse politici. Op een dag zei hij tegen me: ‘Nikolaas, over een jaar sta jij aan onze kant.’ Daarmee bedoelde hij dat ik, net als hij, atheïst zou worden. Het was niet uitdagend bedoeld. Eigenlijk gaf hij mij deze boodschap: ‘Het geloof is helemaal niet stevig bij je; jouw wortels gaan niet diep.’” Had hij dit goed gezien? “Ja, en dat voelde ik terdege. Voor mij was geloven vooral het aanhangen van christelijke waarden en normen. Ik beschouwde mezelf als goed katholiek, ging elke week naar de kerk, vond de liturgie belangrijk, bad voor het slapengaan, enzovoort. Maar een persoonlijke Godsrelatie? Een echte band met Jezus? Ik wist niet wat dat was.” Wat deden zijn woorden met je? ...
Meer lezen

Hoe sluit ik vrede met mijn donkere kanten? - Overweging van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
  Christenen geloven iets ongelofelijks: dat de mens geschapen is naar beeld en gelijkenis van God. Van Jezus geloven christenen zelfs dat Hij zo’n hoogstaand mens is dat Hij tegelijk God is. Tezelfdertijd geloven en weten we dat er een levensgroot verschil is tussen God en alle andere mensen. Wij mensen zijn beperkt en eindig. Bij elk van ons zit er wel iets scheef en verwrongen. Om de haverklap worden we hiermee geconfronteerd. Bij onszelf net zo goed als bij anderen. Daar komt nog bij dat die donkere kanten zich vaak bevinden op plekken waar we het net niet willen. Doorgaans zijn ze ook behoorlijk hardnekkig. Het kan gaan over de eigen zondigheid, moeilijke karaktertrekken, de pijnlijke gevolgen van traumatische ervaringen en nog veel meer. Soms liggen ze aan de bovenkant van ons bewustzijn. Het kan ook dat ze diep weggeborgen lijken maar plots naar omhoog kunnen schieten. Uiteraard steeds op het verkeerde moment. Wat doe je hiermee? Is het mogelijk voor een mens om die donkere ...
Meer lezen

Word je geboren als christen? - Het antwoord van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Onderstaande vraag en antwoord komen uit het boek "Wat deed God voor Hij de wereld schiep? En 51 andere vragen over het christelijke geloof", geschreven door Nikolaas Sintobin sj, uitgegeven bij Lannoo - KokBoekencentrum, 2020, derde druk, 14,99€ Word je geboren als christen?   Christen zijn is niet aangeboren of erfelijk. Maar van je ouders krijg je natuurlijk wel veel mee. Jouw gezin heeft een grote invloed op wie je bent en wordt. Dat geldt ook voor wat je gelooft. Toch wordt het christelijk geloof niet zomaar doorgegeven van ouder op kind. Zeker niet in onze westerse cultuur.   Je kiest je moedertaal niet, die ontvang je. Dat wil niet zeggen dat je later geen andere talen kunt leren. Maar de taal waarmee je opgroeit, behoudt altijd iets unieks en definitiefs. Je kunt die niet achter je laten. Voor het geloof ligt dat wat anders. Als je opgroeit in een christelijk gezin kun je ongelovig worden. Omgekeerd kan ook: je bent geboren in een ongelovige o...
Meer lezen

Nieuw boek Nikolaas Sintobin sj: een commentaar op "Het verhaal van de pelgrim"

Afbeelding
Dit boek bevat de spirituele autobiografie van Ignatius van Loyola (1491 – 1556). In zijn oude dag beschrijft de stichter van de jezuïeten via talloze anecdotes zijn zoektocht naar God: herkenbaar, schokkend, ontroerend, grappig. Het is een unieke inwijding in de onderscheidingswijsheid van  Ignatius: met je verstand lezen in je hart om te achterhalen waartoe God je uitnodigt, met de vreugde als kompas. In onderstaande video-clip vertel ik een onwaarschijnlijke anecdote die Ignatius verhaalt en die, hoe vreemd ook, een keerpunt werd in zijn innerlijk groeiproces. Klik hier om deze clip te bekijken of klik op onderstaande afbeelding. Klik hier om het boek te bestellen (22,99€)
Meer lezen

Geen seks, geen gegniffel - Een getuigenis zoals een ander

Afbeelding
Een groepje jonge studenten. Ze vertellen over wat hun ter harte gaat, de een na de ander. Het gesprek gaat naar de diepte. Een meisje toont de ring die ze aan haar vinger draagt. Ze legt heel sereen uit dat ze die gekregen heeft tijdens een eucharistieviering. Hij symboliseert de verbintenis die ze aangegaan is om geen seksuele betrekkingen te hebben voor het huwelijk. De anderen luisteren aandachtig. Geen spoor van gegniffel. Het is een keuze zoals een ander. Dat respecteer je.
Meer lezen

Ken jij het machtigste wapen tegen wanhoop?

Afbeelding
Dankbaarheid is hoogstwaarschijnlijk het machtigste wapen dat God ons heeft gegeven tegen wanhoop. Wanneer we de tijd nemen om dankbaar te zijn, dan keert onze blik zich eerder naar het licht dan naar de duisternis. Het thema   van de dankbaarheid tijdens de meest sombere momenten is terug te vinden op vele plaatsen in de Bijbel. Wanneer de apostelen hun dienstwerk begonnen, werden ze vervolgd, afgeranseld en bedreigd. Hun antwoord hierop was wonderlijk. In plaats van de te verwachten angst, ervoeren ze wonderwel vreugde. De apostelen beseften dat het de moeite waard was om de schande te ondergaan omwille van God. Ze aanschouwden het licht midden in de duisternis. Ze ontvingen al het noodzakelijke om hun dienstwerk verder te zetten.  In het Evangelie volgens Lucas wordt Jezus tijdens het Laatste Avondmaal voorgesteld als ongeduldig. Maar Hij spreekt toch de dankzegging tijdens de maaltijd uit. Dit was een uitzonderlijke daad, want Jezus wist dat dit zijn laatste maalti...
Meer lezen

Wat je óók te horen krijgt in de biecht - citaat met commentaar van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
In zijn mémoires, « Antimémoires » genoemd, vertelt André Malraux over een lang gesprek dat hij had met een oude priester. Hij stelde hem de vraag : « Wat heeft de biecht u geleerd over de mens ? » Het antwoord van de priester luidde als volgt : « De biecht leert niets. Of misschien toch … Vooreerst, de mensen zijn veel ongelukkiger dan men denkt. En eigenlijk komt alles hier op neer dat er geen grote mensen zijn. » Best mogelijk dat Malraux de woorden van de man juist heeft weergegeven. Maar ik ben bijna zeker dat de priester nog meer heeft gezegd. In de biecht krijg je namelijk niet alleen toegang tot de schaduwzijde van de mens. « Kleine mensen maakt Hij groot », zingt Maria in het Magnificat.
Meer lezen