Synode of synodaliteit, wat is dat eigenlijk? Glasheldere uitleg door Jos Moons sj in 300 woorden

 

Jos Moons sj speelde het klaar om in amper 300 woorden duidelijk te maken wat synodaliteit nu precies is. Hij schreef deze tekst voor de nieuwsbrief van het bisdom Breda.

Paus Franciscus spreekt graag over ‘synodaliteit’. Dat is een moeilijk woord voor ‘samen op weg’. (Denk aan synergie.) Daarmee bedoelt hij twee dingen. Ten eerste, we zijn samen kerk. Bij het woord ‘kerk’ denken we spontaan vaak aan bisschoppen en de paus. De hiërarchie, zeggen we ook wel. Kerk in de vorm van een pyramide. Maar wat zou de kerk zijn zonder alle gelovigen? Volgens het Tweede Vaticaans Concilie is de kerk op de eerste plaats: alle gedoopten die door God samengeroepen zijn tot verbondenheid in geloof en in inzet voor de goede zaak.

Ten tweede, we zijn op weg. Net als het Joodse volk op weg was van de slavernij naar het beloofde land, zo is de kerk op een pelgrimstocht. Op een pelgrimstocht is het soms zoeken naar de goede weg: moeten we linksaf, rechtdoor, of gingen we verkeerd? In de loop van de geschiedenis heeft de kerk inderdaad haar visie soms bijgesteld, bijvoorbeeld over slavernij en oecumene.

Samen op weg dus. Met de Heilige Geest als ‘GPS’. Hij leidt de kerk – wat zou de kerk zijn zonder de Geest? Dat doet de Geest niet alleen via bisschoppen en de paus, maar ook via de ‘geloofsgevoeligheid’ (sensus fidei fidelium) van iedereen. Het verleden en de traditie zijn belangrijke bronnen, maar ook de ‘tekens van de tijd’: de Geest spreekt nog steeds. En dus, zo paus Franciscus, is het belangrijk om met elkaar in gesprek te zijn. We kunnen van elkaar leren over wat God ons te zeggen heeft.

Dat is een bijzonder soort gesprek: geen discussie, lobbyen of argumenteren, maar open en ontvankelijk – arm van geest – luisteren naar ‘wat de Geest tegen de kerken zegt’ (Apokalyps). De bisschoppen beslissen uiteindelijk, maar paus Franciscus moedigt hen aan éérst goed te luisteren. Omdat we samen kerk zijn, op pelgrimstocht, met de Geest als GPS.

Jos Moons is jezuïet en promoveerde in Tilburg op de onderwerpen Heilige Geest, Kerk en Tweede Vaticaans Concilie.


Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

De reis van de Drie Koningen, T.S. Eliot - het mooiste gedicht ooit over de Drie Koningen

Afbeelding
Vandaag vieren we het feest van de Drie Koningen. Het mooiste gedicht dat ik ken over deze mysterieuze heren is van T.S. Eliot. Hieronder kunt u Elliot zelf zijn gedicht horen voorlezen. De oorspronkelijke tekst in het Engels wordt gevolgd door de virtuoze vertaling van Martinus Nijhoff. Klik hier of op onderstaande afbeelding om TS Eliot te beluisteren. Journey of the Magi ( Nederlandse vertaling hieronder) "A cold coming we had of it, Just the worst time of the year For a journey, and such a long journey: The way was deep and the weather sharp, the very dead of winter." And the camels galled, sore-footed, refractory, lying down in the melting snow. There were times we regretted the summer palaces on slopes, the terraces, And the silken girls bringing sherbet. Then the camel men cursing and grumbling and running away, and wanting their liquor and women, And the night-fires gong out, and the lack of shelters, And the cities hostile and the towns unfriendly ...
Meer lezen

Drie tips van Nikolaas Sintobin sj om van voornemens "goede" voornemens te maken

Afbeelding
Het was ongetwijfeld een gezellige avond. Ik veronderstel dat er veel is gelachen en dat het eten uitstekend smaakte. Maar, eerlijk gezegd, ik heb daar geen precieze herinneringen meer aan. Het was enkele jaren geleden, op oudejaar. Ik was te gast bij vrienden met vier tieners. Wat ik me wel haarscherp herinner was hoe die kinderen een voor een hun voornemen voor het nieuwe jaar noemden. Onlangs vond ik de opname terug op mijn smartphone. Ik was onder de indruk hoe ernstig ze dit deden en hoe aandachtig ze naar elkaar luisterden.  Voornemens maken voor het nieuwe jaar. Ik geloof erin. Het hoeft geen gebakken lucht te zijn. Voornemens kunnen wel degelijk werken. Als ze ten minste aan bepaalde voorwaarden voldoen. Een voornemen heeft iets van een belofte. Een belofte aan jezelf. Het zegt iets over het feit dat ons leven niet zomaar een aaneenschakeling is van toevalligheden waarvan een mens de machteloze speelbal zou zijn. Tegelijk weten we dat de meeste goede voornemens ...
Meer lezen

Is dit een ontluisterend kerstverhaal? - Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor het kerstfeest

Afbeelding
KERSTMIS – 2015 Jes ‪ 52,7-10     Ps  ‪ 98(97), 1-6          Hebreeën ‪ 1,1-6        Joh ‪ 1,1-18. Hieronder vind je mijn homilie voor deze kerstdag 2025 De kerstvieringen zijn de drukst bezochte vieringen van het jaar. Heel wat mensen die maar zelden naar de mis gaan, komen vandaag toch naar de eucharistie. Ook in de families heeft het kerstfeest een heel eigen karakter. Het mag dan commercieel zo uitgebuit worden, in de kerstdagen verlangen we samen te komen met onze dierbaren en te genieten van elkaars aanwezigheid. Ook als het wat spannend is in de familie. En als dat dan niet kan omdat de spanningen te groot zijn, dan voelt die pijn deze dagen een stuk scherper. Waarom eigenlijk? Wat zegt dit over wat we vandaag vieren? Ik zou hierover met u willen nadenken vertrekkend van een uitspraak van Ruth Burrows, een oude Britse slotzuster, een karmelietes. In een interview zei deze moni...
Meer lezen

Drie vragen over het ondraaglijk realisme van de kindheidsevangelies - Homilie van Nikolaas Sintobin sj - Drie koningen - met wondermooie tekenfilm

Afbeelding
Mt. 2, 1-12 A / Kersttijd / Openbaring van de Heer   De verhalen over het begin van het leven van Jezus spreken tot de verbeelding. Het zijn er heel wat: de aankondiging aan Maria, de droom van Jozef, de geboorte van Jezus in Bethlehem, de episode met de herders, de best ingewikkelde lezing van vandaag over de Wijzen uit het Oosten, de vlucht van het jonge gezin naar Egypte, de opdracht van Jezus in de Tempel, de moord op de onschuldige kinderen en nog andere scènes. Het sprookjesgehalte kan hoog lijken. Het hoeft niet te verwonderen dat ze kinderen zo sterk aanspreken. Ook wij volwassenen zijn er zo mee vertrouwd dat sommige van deze gebeurtenissen ons warm en romantisch lijken. Nochtans is er ontstellend veel drama, geweld, miserie en onmacht in deze taferelen. Het begin van het aardse leven van Jezus is al even heftig als het einde. Hoe onwaarschijnlijk sommige (aspecten van) van die gebeurtenissen ook lijken, tegelijk hebben ze iets dat bijna ondraaglijk realistisch is. Ze verw...
Meer lezen

Help, het gaat niet goed met mij! De uitdaging van de standvastigheid (1/13) - Een nieuwe serie van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat. Standvastigheid Echt de droefheid - en dus je diepere affectiviteit - ernstig nemen vraagt dat je ook de gemoedsbewegingen die aan de droefheid vooraf gaan waarde gaat toekennen. Het nú-moment van de droefheid is belangrijk, maar het is niet zinvol je te laten overweldigen door die droefheid zodanig dat al het voorafgaande zou worden weggeveegd. Stel, je voelt je in deze periode in de eerste plaats ongelukkig in je relatie, in je werk, in je studierichting …. Je wil iets doen aan dit onaangename gevoel en wel zo snel mogelijk. Je hebt die keuzes niet om het even hoe gemaakt! Je verkeerde, op het moment van de keuze, eerder in rust en vertrouwen. En binnen die gunstige context heb je een degelijke onderscheiding kunnen maken w...
Meer lezen

Wat zou jij doen, was dit de laatste dag van je leven? - Heftig videootje

Afbeelding
Dit reclamefilmpje voor sterke drank wil een voorstelling zijn van het einde der tijden. De meeste mensen, zo toont ons dit filmpje, panikeren en slaan op de vlucht … naar nergens.  S ommigen pakken het heel anders op. Ze weten net zo goed dat het hun laatste momenten zijn. Ze kiezen ervoor om die laatste minuten te besteden aan datgene of diegene wat hen het liefste is. Wat zou jij doen, had je nog maar enkele minuten te leven? Wat? Wie? Waar? Wat is jouw diepste verlangen? Klik hier om dit heerlijk videootje te bekijken of klik op onderstaande afbeelding
Meer lezen

Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren - Heerlijk videootje over roeping

Afbeelding
Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren, zo leert ons Willem Elschot. Toch is het goed te dromen. Meer in het bijzonder om te luisteren naar je diepste verlangens. Ze zeggen iets over wat je drijft. Ja, ze helpen je om je roeping op het spoor te komen.   Waartoe weet jij je geroepen? Klik hier om dit heerlijk videootje te bekijken of klik op onderstaande foto.
Meer lezen

Het feest van de onschuldige kinderen - een indrukwekkende muzikale interpretatie mét beelden

Afbeelding
We zouden het anders willen. Maar de geboorte van Jezus is geen verhaal van rozengeur en maneschijn. De schriftlezingen van het kerstoctaaf zijn dan ook niet romantisch. Vandaag viert de Kerk het feest van de onschuldige kinderen: de herdenking van een gruwelijke kindermoord, bevolen door koning Herodes. Het “Pie Jesu” uit het Requiem van Andrew Lloyd Webber vraagt dat Jezus, die de zonden draagt van de wereld, de lijdenden eeuwige rust zou geven. De combinatie met de tussengevoegde beelden geeft deze woorden een schreeuwende actualiteit. Klik hier op op onderstaande afbeelding om te luisteren en te kijken naar deze muziek, woorden en beelden. Pie Jesu Qui tollis peccata mundi Dona eis requiem Agnus dei Qui tollis peccata mundi Dona eis requiem Sempiternam Requiem ------------------------------------ Goede Jezus Die de zonden van de wereld draagt Geef hen rust Lam van God Dat de zonden van de wereld draagt Geef hen rust Rust Voor eeuwig
Meer lezen