Kunnen "verstervingen" helpen om Gods liefde meer te ervaren? Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor aswoensdag

Hieronder vind je mijn homilie voor deze aswoensdag 

Je hoort het soms bij een uitvaart. Bij de absoute gebeurt het dat de voorganger voor de kist staan en zegt dan“Gedenk, o mens, dat gij van stof zijt en tot stof zult weerkeren”. Dit zinnetje gaan we vandaag in de liturgie ook gebruiken. Het kan luguber klinken. Ah mens, wat je ook doet, het is toch allemaal voor niets. De uiteindelijke overwinnaar is Pietje de dood.

 

Ook nu, in de veertigdagentijd, ttz, de voorbereiding van het Paasfeest is het weer zover. We worden opgeroepen om te vasten, of het te zeggen met een oude uitdrukking, om verstervingen te doen. Dat woord kan akelig klinken. Zou het dan zo zijn dat christenen een wat macabere obsessie hebben voor alles wat te maken heeft met dood en lijden?

 

Wat is vasten? Wat is daar de bedoeling van?  Hoe kunnen “verstervingen” voorbereiden op het Paasfeest,  het hoogtepunt van de openbaring van Gods liefde.

 

Als we even teruggaan naar de woorden van Jezus in het Evangelie volgens Matteüs, dan zien we dat Hij ons drie vormen van vasten voorhoudt.

 

1. Ons bewust en vrijwillig onthouden van bepaalde leuke dingen.
2. Meer delen met anderen.
3. Meer tijd uittrekken voor gebed.

 

Het zijn drie zaken die bewuste inspanning vragen,  die we niet zo maar spontaan gaan doen, waar we weerstand kunnen tegen voelen. Ascese,  solidariteit en gebed. Eigenlijk raken die aan drie belangrijke pillers van ons leven: de verhouding tot ons lichaam (ascese), ons omgaan met de materie, met eigendom, met geld (solidariteit), en ten slotte, onze affectiviteit (gebed, t.t.z. onze persoonlijke relatie met de Heer).

 

Laat er geen misverstand bestaan. We worden hier niet uitgenodigd om die pijlers te gaan verwaarlozen en om de komende tijd met hoogmoedige minachting op al die aardse dingen neer te kijken. Welintegendeel. We worden net aangespoord om, doorheen kleine beslissingen, te ontdekken en te ervaren dat ons lichaam, onze welvaart en onze affectiviteit ons dichter bij God kunnen brengen en bij de ware vreugde die Hij alleen ons kan aanbieden.

 

Daarom hoeven we echt ons lichaam, onze welvaart of onze affectiviteit niet kapot te maken, te doen sterven. De veertigdagentijd is wel een bevoorrechte tijd om intenser en bewuster te ervaren dat wij geroepen zijn tot méér. Een gevulde maag, voldoende materiële veiligheid en een rijk relationeel leven zijn een geschenk. Wie ze ongewenst moet ontberen weet dit maar al te goed. Maar Jezus is gekomen om ons te openbaren dat er nog meer is in dit leven. Precies dit méér onderscheidt ons van alle andere schepsels.

 

1. Door ons lichaam voldoende alert te houden en het bewust te laten verlangen naar meer, kunnen we makkelijker God op het spoor komen. Dáár gaat christelijke ascese over.

 

2. De vreugde van het delen laat toe om vrijer te worden tav je materiële rijkdom. Het is dé weg bij te uitstek om te ontdekken dat materiële welvaart een genade is die mensen tot meer leven kan brengen.

 

3. Meer tijd nemen voor gebed is meer energie investeren in de relatie met God en met de Heer. Het maakt dat je ook in de andere relaties meer liefde zal kunnen geven en ontvangen.

 

Inderdaad, bij elke vorm van vasten verzekert Jezus ons dat God zelf het ons zal belonen. De verstervingen van de vasten zijn dus duidelijk geen ziekelijke manier om te sterven aan het leven. Het zijn wel paradoxale snelwegen naar  groei in leven. Want dat is het waar het in ons geloof over gaat. Onze sterfelijkheid en beperktheid zijn geen noodlot. Ze zijn veeleer een voorsmaak en een wipplank naar steeds méér leven.

 

Vasten is dus eigenlijk een houding die de Kerk ons voorstelt om te sterven aan die verkramptheid die ons zo vaak in haar macht heeft als het gaat over ons omgaan met lichaam, materie en affectiviteit. Zulk een versterving wordt dan des te meer authentiek christelijk in de mate dat we proberen ze te ervaren als een weg om te groeien in meer liefde tot God en onze naaste.

 

Tot slot nog een bedenking rond de geheimhouding waarop Jezus telkens weer terugkomt. We weten hoe gevoelig wij mensen zijn voor vergelijking, opschepperij, afgunst, hypocrisie en nog meer van die fraaie dingen. Het oog van de anderen kán helpen, maar het kan ook alles vervalsen. Bovendien is het per definitie  eigen aan deze “verstervingen” dat ze, willen ze zinvol zijn, strikt persoonlijk zijn. Ze krijgen maar betekenis binnen de eigen unieke context van elkeen.

 

Voor de een kan een gift van 10€ betekenisvol zijn, terwijl voor de ander 1000€ eigenlijk maar een schaamlap is. Als de een er goed aan doet tijdens de vasten minder voedsel tot zich te nemen, kan het voor een ander zinvol zijn om net wat meer te eten … enzovoort.

 

Ook deze dimensie van het vasten is niet meteen zichtbaar voor het menselijk oog. Het is onze Vader, die zelf ook in het verborgene is en ziet, die het ons zal belonen. Dat is meer waard dan al het andere.