"In alle dingen"

(5/6) J ezus Ik zei het reeds, de ignatiaanse pedagogie valoriseert de persoonlijke ervaring in het algemeen en de persoonlijke gevoelservaring in het bijzonder. Naast het verstand dient dus ook het hart te worden gevormd. Dit kan op veel manieren: kunst, muziek, literatuur en, uiteraard, de grote religieuze en filosofische tradities. Het is belangrijk dat de leerling zijn diepere innerlijkheid leert ontdekken en verfijnen.  Christenen hebben hier een unieke troef. Die heet Jezus. Jezus wordt namelijk, ook door niet-christenen, beschouwd als dé leermeester van de liefde, het hoogtepunt van de gevoelens en van de ruimere menselijke ervaring. Dé ommekeer in het leven van de ambitieuze ridder Ignatius was de ontdekking van Jezus.  Het is een recht voor jonge mensen om over Hem te leren. Op school, en, uiteraard, ook thuis. Wat je niet kent, daar kan je niet voor kiezen. Nikolaas Sintobin sj NB: In mijn boek "Op het kompas van de vreugde. Ignatius van Loyola als levensgids" ga ik...

Voor LFK schreef ik een essay over intuïtie. Hier enkele uittreksels – 4/9 Intuïtie heeft veel te maken met het hart en met de gevoelens die je daar kunt opmerken. In het bijzonder met gevoelens die duurzaam blijken te zijn. Als je enthousiasme voelt bij een project maar dat enthousiasme verdwijnt meteen, dan is dit een veeg teken. Als je diepe rust ervaart bij een bepaald perspectief voor je carrière, en die rust is er opnieuw als je enkele dagen later de zaak wederom oppakt, dan mag je veronderstellen dat die rust een belangrijke richtingwijzer is.   Soms zijn die gevoelens helder en sterk. Vaak zijn ze subtiel en discreet, nauwelijks merkbaar. Wil je op zinvolle en nauwkeurige wijze kunnen lezen in het boek van je hart, dan is het wenselijk om dit met regelmaat te doen. Oefening baart kunst. Die kunst maakt het mogelijk dat je preciezer en fijner kunt luisteren Nikolaas Sintobin sj

Onlangs werd ik geïnterviewd door Maarten van Stee en Marije Brandwijk voor hun podcast Tussen Stenen en Mensen . De aanleiding was het verschijnen van mijn nieuwe boek "God zelf ontmoeten. Retraite met het leven van Jezus. Kokboekencentrum, 2025 . Heel diverse onderwerpen kwamen aan bod. ·       Hoe word je jezuïet ·       Betekenis van ignatiaanse spiritualiteit voor mensen van vandaag ·       Waarom is stilte zo belangrijk, en hoe kan je stilte leren? ·       Bestaan er slechte gevoelens? ·       Wat is echte vrijheid? ·       Verlangen, wat is dat en waarom is het zo belangrijk? ·       Waarom smeekgebed even belangrijk als moeilijk is ·       Waarom het zo belangrijk is voor christenen om te durven twijfelen ·       Hoe het komt dat het buitengewone vooral geb...

Het gebed kan heel tevreden stemmen. Na een moment van stilte, na een moment van vertoeven bij God, kan ik als hernieuwd en herboren de dag verder zetten. Een aangenaam gevoel. Maar het is misleidend als we hiervan het criterium maken voor een goed gebed.  “God is geen god van gemoedstoestanden, maar van waarheid,” zegt Dietrich Bonhoeffer.  Hoe wisselend zijn immers onze gevoelens. Daarom is het goed te bidden met een Bijbeltekst. Het helpt me los te komen van mijn momentane en vluchtige emoties, om te zoeken naar wat de Heer mij zegt. Want ik bid niet dat mijn wil, maar Zijn wil geschiede. Wat we zoeken is de stevige geloofsgrond van het verbond. Geloven heeft precies iets te maken met een stevigheid die vaster is dan ons wisselend gemoed. Stevigheid die we bij God vinden. Hij is steeds dezelfde. “Als u niet standvastig (in Hem) gelooft, dan houdt u geen stand!” schrijft Jesaja – en dan dwarrel je weg op de gevoelens van het moment, zouden we kunnen toevoegen. Bidden ...

Tweede webinar over de onderscheidingskunst van Pierre Favre sj met Nikolaas Sintobin sj: hoe onderscheiden als het je niet voor de wind gaat? Vervolgens ga ik in op de verschillende wijze waarop je best omgaat met de gevoelens, enerzijds, en met de gedachten, anderzijds. In een tweede deel van deze webinar ga ik in op vragen van de kijkers.  Klik hier om te kijken/luisteren naar deze tweede webinar of klik op het beeldscherm hieronder. Klik hier voor de eerste webinar over het Goede gesprek met Pierre Favre sj

Onlangs ging ik met Jos Douma, predikant, in gesprek over mijn boek "Op het kompas van de vreugde". Het ging over een webinar waarin naast Jos ook de kijkers vragen konden stellen.  De meeste uiteenlopende onderwerpen kwamen aanbod. Ondermeer: waarom ervaren veel mensen zo'n sterke weerstand tegen vreugde, hoe kom je die vreugde op het spoor, waarom is die vreugde zo belangrijk, hoe verhouden gevoelens zich ten aanzien van de tien bovenste centimeter van ons lichaam? Ook heb ik een tipje van de sluier gelicht over de wel heel bijzondere tips die Ignatius van Loyola geeft over hoe je je best kan matigen in eten en drinken. Klik hier of op de foto hieronder om de video te bekijken. Klik hier om de webinar te beluisteren als podcast . Wil je het boek "Op het kompas van de vreugde" bestellen, klik dan hier.

De ignatiaanse traditie heeft iets heel trendy: het grote belang dat zij hecht aan de menselijke gevoelens, de feelings.  Dat horen wij graag, als moderne mensen. De persoonlijke, affectieve ervaring - een van de meest basale niveaus van het menszijn - als vindplaats van God. Dit naar waarde schatten van het gevoelsmatige niveau van de eigen ervaring is evenwel geen doel op zich. Het is niet louter een passief genieten, een “liken” van dat goede gevoel tot als het, om de een of de andere reden, verdwijnt en vervolgens hopen dat het terugkomt, en het omgekeerde voor onaangename gevoelens. Ignatius gaat veeleer leren om op proactieve  wijze om te gaan met die gevoelens. Hij ontdekt dat de diepere affectieve bedding van de ervaring een vindplaats kan worden van Gods verlangen en uitnodiging naar de mens. Het biddende hart, de door het gebed en de dagdagelijkse navolging van Jezus uitgezuiverde hart en gevoeligheid worden niet alleen de plaats bij uitstek waar de mens God gr...

Marc Desmet SJ is lange tijd  palliatief arts geweest in het Virga Jesse ziekenhuis in Hasselt 1. Beschouw oud worden en ziek, en tenslotte sterven niet louter als een triestig gegeven maar ook als je actuele roeping. Kan ik mijn zorg of mijn verzorgd worden beleven als een teken van deze tijd, iets wat betekenis heeft voor onze maatschappij met zijn tekort aan zorgverleners en zijn gebrek aan gemeenschap? Kunnen wij onze afhankelijkheid beleven als ‘een roeping’? 2. Laat je gemengde gevoelens toe en laat je helen. We weten dat er heel wat ontnuchterende ervaringen volgen op die ‘roeping’, zowel voor zorgverleners als bewoners. Het is de gelegenheid voor een nu bejaarde generatie die soms met veel scrupules en gewetensangsten is opgegroeid om te ontdekken dat God werkelijk liefde en vergeving is en dat de waarheid over je leven niet samenvalt met feiten maar met de wonderlijke ervaring dat je die feiten overleefd hebt.

Tien tips om te leren uit je gevoelens (10/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Het is belangrijk om over je gevoelens te praten. Niet met de eerste de beste. Wel met iemand die je goed kent, die van je houdt en die zelf voldoende ervaring heeft. Dit geldt in het bijzonder als er zich ‘vervelende’ gevoelens of gedachten aandienen: zaken die eigenlijk niet horen, waarvoor je je schaamt et cetera. Het eigene van allerhande bekoringen is dat ze bijzonder goed gedijen in het verborgene. Ze worden steeds maar sterker en lijken je hele leven ondersteboven te gooien. Tot je de stilte doorbreekt en ze, in vertrouwen, bespreekbaar maakt. Vaak storten die angstvoorstellingen dan als een kaartenhuis in elkaar. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 pp

Tien tips om te leren uit je gevoelens (9/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Soms voel je van alles tegelijk. Je gevoelens zijn als een jojo. Verwarrend. Je weet niet meer van welk hout pijlen te maken. Je voelt je zus. Je voelt je zo. Je bent in crisis. Behoorlijk onaangenaam. Je voelt je bevraagd op je keuzes. Help!  Ignatius geeft hier een duidelijke raad. Als je in crisis bent en geen vaste grond onder de voeten hebt, dan is het geen goed idee om beslissingen te nemen. Beter is het te wachten tot de rust terugkeert. In afwachting houd je je aan de keuzes die je voordien gemaakt hebt. Toen je nog in rustiger vaarwater verkeerde en je wél op betrouwbare wijze kon onderscheiden. Met andere woorden: even geduld! Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 pp.

Tien tips om te leren uit je gevoelens (8/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Soms voel je niets. Je hebt van die dagen – soms maanden – dat je weinig merkt van vreugde of enthousiasme in je relatie, je gezin, je beroepsleven. Het is je allemaal om het even.  Juist omdat gevoelens zo belangrijk en betrouwbaar zijn, heb je ze niet altijd nodig. Je mag vertrouwen hebben in wat je voordien gevoeld hebt en wat je tot bepaalde keuzes heeft gebracht. Het is normaal dat gevoelens op en neer gaan. Je kunt je niet altijd goed voelen, en dat hoeft ook niet. Het is niet nodig om mee te gaan in de ‘dictatuur van het goede gevoel’. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 pp

Tien tips om te leren uit je gevoelens (7/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Gevoelens zijn verschillend van idealen, waarden en normen. Onder deze laatste vallen bijvoorbeeld vredelievendheid, solidariteit, inzet voor de naaste… Die zijn algemeen en objectief. Ze zijn de grootste gemene deler van de ervaring van vele generaties mensen. De persoonlijke gevoelservaring spreekt veeleer over de beleving van die waarden en normen binnen de eigen context. Dit verklaart waarom ik me slecht kan voelen bij iets wat moreel hoogstaand is: bijvoorbeeld een engagement dat perfect past bij mijn idealen en waarden. Ik kan het er echter niet meer bij hebben omdat ik vol zit. Mocht ik hier mijn gevoel terzijde schuiven, dan dreig ik mezelf vast te zetten. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Altiora, Zoetermeer/Averbode, 2015, 96 pp

Tien tips om te leren uit je gevoelens (6/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Onderscheiding gaat in de eerste plaats uit van de eigen gevoelens. Het gaat over wat jij opmerkt in je eigen hart. Niet in dat van je huisgenoten, ouders of vrienden. Het is waardevol om te weten hoe mensen die van je houden zich voelen bij wat je al of niet doet. Ook om onderscheid te maken tussen jouw verlangens en hun verlangens. Hun aanvoelen kan waardevolle informatie zijn. De enige plek waar al die informatie uiteindelijk samenkomt, is echter je eigen hart. Het gaat over jouw leven. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 pagina's

Tien tips om te leren uit je gevoelens (5/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Soms neemt het kwaad de vorm aan van   de engel van het licht . Anders gezegd, niet alle aangename gevoelens komen van God. Stel, je hebt een belangrijke taak af te werken. Maar je hebt er helemaal geen zin in. Computerspelletjes zeggen je gewoonlijk niets. Nu vind je er plots het grootste plezier in: ze brengen je tot rust, geven je een goed humeur… urenlang. En intussen tikt de klok verder en werk je niet aan wat je eigenlijk moet doen. Dat ‘valse’ goede gevoel zal uiteraard plotsklaps omslaan in een heel slecht gevoel. ‘De duivel herken je aan zijn staart.’ Een tip van Ignatius hierbij: enkel de goede Geest van God kan duurzame innerlijke rust geven. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 pp.

Tien tips om te leren uit je gevoelens (4/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Verdring je negatieve gevoelens niet. Ook al lijken die in onze voel-je-goed-cultuur geen plaats te hebben. Gevoelens van haat, droefheid, irritatie, boosheid, leegte… zijn op zich niet goed of slecht. Ze bestaan gewoon. De vraag is hoe je ermee omgaat. Merk ze op en probeer te achterhalen waar ze vandaan komen. Ze wijzen vaak naar een doodlopend spoor. Het is belangrijk dit vast te stellen om er vervolgens je conclusies uit te trekken. Voed die negatieve gevoelens niet. Blijf er niet in hangen. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 p

Tien tips om te leren uit je gevoelens (3/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Geef vooral aandacht aan positieve gevoelens zoals vreugde, rust, gedragenheid, vertrouwen, openheid, hoop enzovoort. Spontaan richt een mens zich vaak op wat pijn doet of onaangenaam is. Maar positieve gevoelens, Ignatius spreekt van troost , verwijzen meestal naar waar je vaste grond onder de voeten hebt. Het is belangrijker te weten waartoe je wel dan waartoe je niet wordt uitgenodigd. God heeft de mens geschapen om vreugdevol te zijn. Je meer bewust worden van de, vaak heel bescheiden, bronnen van vreugde in je leven brengt je bij je ware zelf. Het opent toekomst. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode

Tien tips om te leren uit je gevoelens (2 /10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Bij de ignatiaanse onderscheiding gaat het over gevoelens die zich spontaan aandienen in het leven van een mens. Niet over kunstmatig opgewekte gevoelens of over kickervaringen. Het gaat over de diepere laag van de gevoelens, eerder dan over de oppervlakkige, voortdurend veranderende gevoelens die weinig of geen spoor nalaten. Het is vooral in de diepere affectieve bedding van het hart dat je Gods stem op het spoor kunt komen. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 pagina's, 14,5€ Klik hier om dit boek te bestellen vanuit Vlaanderen Klik hier om dit boek te bestellen vanuit Nederland

Tien tips om te leren uit je gevoelens ( 1/10) Deze tips van Nikolaas Sintobin sj zijn geïnspireerd door de onderscheidingskunst van Ignatius. Neem je gevoelens ernstig. Veel mensen vegen zomaar hun gevoelens van tafel als het wat spannend wordt. Als het gaat over belangrijke aangelegenheden lijkt alleen de ratio betrouwbaar. Ten onrechte. Ook dan blijft het hart een belangrijke informatiebron voor je diepste verlangen. Besteed hierbij niet enkel aandacht aan sterke gevoelsbewegingen. Die zijn uitzonderlijk. Vaak blijken subtiele, soms nauwelijks merkbare gevoelens uiteindelijk belangrijker. Je leven is er namelijk vol van. Zij kunnen je helpen om scherper te zien wat je dag in dag uit gelukkig dan wel ongelukkig maakt. Dit citaat komt uit:  Nikolaas Sintobin, Leven met Ignatius, Meinema/Averbode, 2015, 96 pagina's, 14,5€ Klik hier om dit boek te bestellen vanuit Vlaanderen Klik hier om dit boek te bestellen vanuit Nederland

Voor het tijdschrift Liefke schreef ik een overweging over dankbaarheid. Hier kan je ze lezen in 11 stukjes – 6/11     Dankbaarheid is een deugddoend gevoel dat je niet zomaar op bevel kan oproepen. Toch heeft het, ook, te maken met aandacht: aandacht voor wie of wat gedurende een gewone dag in je ziel vreugde, rust, vertrouwen, blijheid, verbondenheid, openheid, gedrevenheid, enzovoort teweegbrengt. Soms sterk. Meestal subtiel en nauwelijks merkbaar. Die aandacht is iets wat je kan oefenen. Gewoon je eens of tweemaal per dag de vraag stellen: waar heb ik de voorbije uren iets ervaren van die deugddoende gevoelens. Oefening baart kunst. Ook inzake innerlijke gevoeligheid en dus vermogen tot dankbaarheid. Het is zinvol om bij zo’n aandachtsonderzoek niet zozeer te focussen op feiten dan wel op gevoelens. Eerst dus de positieve gevoelens zelf opzoeken, en pas in een tweede beweging die gaan linken aan de feiten die ze hebben veroorzaakt. Dan kan je ontdekken dat er in...

In hun boekje “Ignatius achterna. Leven van creatieve spanningen.” schetsen William Barry sj en Robert Doherty sj het ideaal van de jezuïetenspiritualiteit. Voor mij een voortdurende oproep om de lat voldoende hoog te leggen. Graag enkele citaten die je hopelijk kunnen inspireren (2/4) "Toen Iñigo aan zijn geestelijke reis begon was hij theologisch en spiritueel zo goed als ongeschoold. Hij kon in zichzelf geen reden vinden waarom God hem had uitverkoren. Hij was niet geleerd, noch uitzonderlijk vroom of heilig. Dat bracht hem tot de overtuiging dat iedereen door God wordt geroepen tot dienen en liefhebben (“servir y amar”). Jezuïetenspiritualiteit gaat uit van de optimistische verwachting dat God iedereen in zijn nabijheid en zijn dienst wil. Tevens besefte Iñigo dat God via gebeurtenissen in zijn leven werkt. Dit God in alles zoeken en vinden vormt mede de basis van de jezuïetenspiritualiteit. Iñigo vond God door aandacht te besteden aan wat er in zijn hoofd en hart omging wa...