Is waarheid mensenwerk? - Waarheid in tijden van internet (11/15)


Een tijd geleden gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (11/15)

Relationeel en personeel karakter van waarheid 

In onze wereld van netwerking en exponentiële toename van informatieproductie wordt waarheid meer en meer een personeel, relationeel gegeven. We krijgen de info binnen via relationele netwerken en beseffen dat deze geproduceerd wordt door welbepaalde mensen. De identiteit van deze personen, hun authenticiteit en charisma alsook de kwaliteit van de relatie die we, rechtstreeks of onrechtstreeks, met hen onderhouden wordt belangrijker. Waarheid functioneert steeds minder als een objectief gegeven. In de plaats daarvan wordt waarheid meer en meer een personele, relationele dynamiek.

Het wie neemt het over van het wat. De persoonlijke vertrouwensrelatie tussen producent en consument wordt een steeds  belangrijker parameter om de waarachtigheid te beoordelen.

Meer dan gezichtsloze organisaties is het daarom belangrijk dat fysieke personen zich digitaal engageren, in het bijzonder in de sociale media.

Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

Amerikaanse kardinalen zeggen Trump de wacht aan - Lees hier de tekst (in het Nederlands)

Afbeelding
  Op maandag 19 januari 2026 hebben drie Amerikaanse kardinalen een verklaring gepubliceerd omtrent de buitenlandse politiek van Donald Trump. In deze hoogst uitzonderlijke verklaring stellen zij de buitenlandse politiek van de Amerikaanse president aan de kaak en roepen ze hem op terug te keren naar het "morele kompas". Ze verwijzen daarbij uitvoerig naar paus Leo. Ik vertaalde voor u de oorspronkelijke tekst. Het uitstippelen van een morele visie op het Amerikaanse buitenlands beleid In 2026 is de Verenigde Staten verwikkeld geraakt in het meest diepgaande en aangrijpende debat over de morele grondslag van Amerika’s handelen in de wereld sinds het einde van de Koude Oorlog. De gebeurtenissen in Venezuela, Oekraïne en Groenland hebben fundamentele vragen opgeroepen over het gebruik van militaire macht en over de betekenis van vrede. De soevereine rechten van naties op zelfbeschikking blijken uiterst kwetsbaar in een wereld van steeds grotere vuurhaarden. Het afwegen van het ...
Meer lezen

Licht dat leven geeft: Tim van de Veen sj legt uit waarover de komende 40-dagenretraite zal gaan

Afbeelding
Volgende week, aswoensdag, begint onze nieuwe digitale 40-dagenretraite . Auteur is Tim van de Veen sj, de jongste jezuïet uit de Lage Landen. Titel van de retraite is: Licht dat leven geeft. Ben je nog niet ingeschreven, dan kan je dat nu doen door je e-mailadres op te geven via www.ignatiaansbidden.org . Deelname aan de retraite is gratis. Aarzel vooral niet om ook vrienden en kennissen uit te nodigen om zich in te schrijven voor onze retraite! Lees hier de toelichting van Tim bij zijn retraite: Het mysterie van de dood en verrijzenis van Jezus laat zich niet opsluiten in een simpele formule. Jezus’ woorden klinken daarom soms cryptisch, zoals in het vers waaruit de titel van deze retraite is genomen: ‘Ik ben het licht voor de wereld. Wie Mij volgt loopt nooit meer in de duisternis, maar heeft licht dat leven geeft’. We kunnen de betekenis daarvan alleen maar ontdekken door ze zelf te ervaren.  Door betrokken te raken in het geheim van Jezus’ leven, dat Hij het onze wil maken. Ho...
Meer lezen

Wat is het belangrijkst: Jezus of het Heilig Sacrament - Anthony de Mello sj

Afbeelding
Anthony de Mello sj vertelde de volgende anekdote: Het gevaar van wat religie kan aanrichten komt heel mooi naar voren in een verhaal verteld door kardinaal Martini, aartsbisschop van Milaan. Het verhaal gaat over een Italiaans koppel dat gaat trouwen. Zij hadden een afspraak met de pastoor om een kleine receptie te houden op de binnenplaats vlak naast de parochiekerk. Maar het begon te regenen en ze konden de receptie niet buiten houden. Toen zeiden ze tegen de priester: "Is het goed wanneer we de receptie in de kerk houden?"   Het idee van een receptie in de kerk beviel meneer pastoor niet, maar het jonge stel zei: "We eten een stukje taart, zingen een liedje, drinken een beetje wijn en gaan dan naar huis." Zo werd de pastoor overgehaald. Maar, levenslustige Italianen als ze waren, dronken ze een beetje wijn, zongen een liedje, dronken toen nog wat meer wijn en zongen nog meer liedjes en binnen een half uur was er een groot feest in de kerk. Iedereen had het naar ...
Meer lezen

De kunst van het luisteren: interview met Nikolaas Sintobin sj over geestelijke begeleiding (video-gesprek)

Afbeelding
  In deze aflevering van Kloostergesprekken gaat Leo Fijen in gesprek met jezuïet Nikolaas Sintobin over geestelijke begeleiding en de ignatiaanse wegwijzers voor het pastoraat. Aanleiding is het verschijnen van het boek Geestelijke begeleiding, Ignatiaanse wegwijzers voor het pastoraat , waarin helder en toegankelijk uiteen wordt gezet wat geestelijke begeleiding werkelijk is: een praktijk binnen de geloofsgemeenschap die zo oud is als de Kerk zelf. Geestelijke begeleiding gaat niet over catechese of therapie, en ook niet over het geven van kant-en-klare antwoorden. Het is samen op weg zijn, mede-gelovigen ondersteunen in hun eigen zoektocht naar God en naar een levende relatie met Jezus. Niet sturen, maar helpen luisteren: wat zegt God, hier en nu, in mijn leven? Nikolaas Sintobin laat zien hoe vertrekken vanuit concrete ervaringen een sleutel is in deze weg. Bidden is daarbij de voedingsbron waarin Godsverbondenheid vorm krijgt — in stilte, in woorden, in aandachtig luisteren. H...
Meer lezen

Hoe ervaring van zwakte je sterker kan maken - Help, het gaat niet goed met mij (10/13)

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat. (10/13) Het “goed gevoel”: deugddoend maar niet onontbeerlijk. Ignatius relativeert sterk het belang van het “goede gevoel”. En wel op twee manieren. Ten tweede , en samengaand met de eerste : je bent tot meer in staat dan je wel denkt. Er zit meer kracht in je dan je durft te vermoeden. Je bent sterker dan je je misschien wel zelf voelt. Plus est en vous ! De Geest is steeds werkzaam, ook al voel je Hem niet.  Dit is geen aansporing tot onverantwoorde krachtpatserij of om zomaar over je grenzen te gaan. Maar wel een uitnodiging van Ignatius om erop te vertrouwen dat je de nodige kracht zult krijgen en dat het belangrijk is om hierin te durven geloven, ook al voel je je zwak en kwetsbaar. Nikolaas Sintobin sj
Meer lezen

Wat voor soort mensen roept Jezus eigenlijk? - Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor deze zondag

Afbeelding
3de   ZONDAG DOOR HET JAAR A Jes. ‪ 8,23.9,1-3   -   Ps. ‪ 27(26),1.4.13-14.     -     1 Kor ‪ 1,10-13.17   -   Matteüs ‪ 4,12-23 Een tijd geleden gaf ik een driedaagse bezinning in de abdij van Postel aan een klas van laatstejaars uit een Vlaams jezuïetencolleges. Jongens en meisjes van 17-18 jaar, die op het punt staan om hun vleugels uit te slaan en die zich de vraag stellen van hun studiekeuze en ook van hun verdere leven. Al tijdens de eerste kennismaking vroeg een van de meisjes, Anna, mij om te vertellen over mijn roeping. Dat overkomt me vaker. Mensen snappen het niet dat je ervoor kan kiezen om priester of religieus te worden. Het lijkt iets heel apart. Je moet wel een heel bijzondere ervaring gehad hebben om zo’n levenskeuze te maken. Is dat zo? Uiteraard begrijp ik wat die mensen bedoelen. Ik heb zelf lange tijd een soort van magische voorstelling   gehad van het geroepen worden. Wat is dat eigenlijk, ...
Meer lezen