Is waarheid mensenwerk? - Waarheid in tijden van internet (11/15)


Een tijd geleden gaf ik een voordracht aan de theologiefaculteit van de KULeuven over “Waarheid in het digitale tijdperk”. Enkele uittreksels. (11/15)

Relationeel en personeel karakter van waarheid 

In onze wereld van netwerking en exponentiële toename van informatieproductie wordt waarheid meer en meer een personeel, relationeel gegeven. We krijgen de info binnen via relationele netwerken en beseffen dat deze geproduceerd wordt door welbepaalde mensen. De identiteit van deze personen, hun authenticiteit en charisma alsook de kwaliteit van de relatie die we, rechtstreeks of onrechtstreeks, met hen onderhouden wordt belangrijker. Waarheid functioneert steeds minder als een objectief gegeven. In de plaats daarvan wordt waarheid meer en meer een personele, relationele dynamiek.

Het wie neemt het over van het wat. De persoonlijke vertrouwensrelatie tussen producent en consument wordt een steeds  belangrijker parameter om de waarachtigheid te beoordelen.

Meer dan gezichtsloze organisaties is het daarom belangrijk dat fysieke personen zich digitaal engageren, in het bijzonder in de sociale media.

Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

Nikolaas Sintobin sj: hoe een bekende atheïstische vriend me uitdaagde om christen te worden

Afbeelding
Een tijd geleden werd ik geïnterviewd voor "Visie", het ledenblad van de EO. Hieronder enkele uittreksels. "Destijds was ik kind aan huis bij een studiegenoot van me, Johan Vande Lanotte,” vervolgt Nikolaas. “Een briljante kerel, tegenwoordig een van de bekendste Vlaamse politici. Op een dag zei hij tegen me: ‘Nikolaas, over een jaar sta jij aan onze kant.’ Daarmee bedoelde hij dat ik, net als hij, atheïst zou worden. Het was niet uitdagend bedoeld. Eigenlijk gaf hij mij deze boodschap: ‘Het geloof is helemaal niet stevig bij je; jouw wortels gaan niet diep.’” Had hij dit goed gezien? “Ja, en dat voelde ik terdege. Voor mij was geloven vooral het aanhangen van christelijke waarden en normen. Ik beschouwde mezelf als goed katholiek, ging elke week naar de kerk, vond de liturgie belangrijk, bad voor het slapengaan, enzovoort. Maar een persoonlijke Godsrelatie? Een echte band met Jezus? Ik wist niet wat dat was.” Wat deden zijn woorden met je? ...
Meer lezen

Hoe sluit ik vrede met mijn donkere kanten? - Overweging van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
  Christenen geloven iets ongelofelijks: dat de mens geschapen is naar beeld en gelijkenis van God. Van Jezus geloven christenen zelfs dat Hij zo’n hoogstaand mens is dat Hij tegelijk God is. Tezelfdertijd geloven en weten we dat er een levensgroot verschil is tussen God en alle andere mensen. Wij mensen zijn beperkt en eindig. Bij elk van ons zit er wel iets scheef en verwrongen. Om de haverklap worden we hiermee geconfronteerd. Bij onszelf net zo goed als bij anderen. Daar komt nog bij dat die donkere kanten zich vaak bevinden op plekken waar we het net niet willen. Doorgaans zijn ze ook behoorlijk hardnekkig. Het kan gaan over de eigen zondigheid, moeilijke karaktertrekken, de pijnlijke gevolgen van traumatische ervaringen en nog veel meer. Soms liggen ze aan de bovenkant van ons bewustzijn. Het kan ook dat ze diep weggeborgen lijken maar plots naar omhoog kunnen schieten. Uiteraard steeds op het verkeerde moment. Wat doe je hiermee? Is het mogelijk voor een mens om die donkere ...
Meer lezen

Word je geboren als christen? - Het antwoord van Nikolaas Sintobin sj

Afbeelding
Onderstaande vraag en antwoord komen uit het boek "Wat deed God voor Hij de wereld schiep? En 51 andere vragen over het christelijke geloof", geschreven door Nikolaas Sintobin sj, uitgegeven bij Lannoo - KokBoekencentrum, 2020, derde druk, 14,99€ Word je geboren als christen?   Christen zijn is niet aangeboren of erfelijk. Maar van je ouders krijg je natuurlijk wel veel mee. Jouw gezin heeft een grote invloed op wie je bent en wordt. Dat geldt ook voor wat je gelooft. Toch wordt het christelijk geloof niet zomaar doorgegeven van ouder op kind. Zeker niet in onze westerse cultuur.   Je kiest je moedertaal niet, die ontvang je. Dat wil niet zeggen dat je later geen andere talen kunt leren. Maar de taal waarmee je opgroeit, behoudt altijd iets unieks en definitiefs. Je kunt die niet achter je laten. Voor het geloof ligt dat wat anders. Als je opgroeit in een christelijk gezin kun je ongelovig worden. Omgekeerd kan ook: je bent geboren in een ongelovige o...
Meer lezen

Karl Rahner sj over de toekomst van Katholieke Kerk - citaat

Afbeelding
In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay van enkele tientallen bladzijden kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius en levert hij mijmeringen over wat het kan betekenen om vandaag jezuïet te zijn. In onderstaand uittreksel denkt Rahner na over de toekomst. Je kunt ook in de toekomst over God spreken, als je werkelijk begrijpt wat met dat woord bedoeld wordt, en er zal altijd een mystiek bestaan en een inwijden in het geheim van de onzegbare nabijheid van onze God, die andere wezens buiten zichzelf heeft geschapen om zichzelf daaraan in liefde als eeuwig leven te schenken. Het zal altijd mogelijk zijn aan mensen over te dragen, dat ze de eindige afgodsbeelden die langs hun wegen staan, omverwerpen of er onverschillig aan voorbij gaan; dat ze niets absoluut maken wat ze aan afzonderlijke en bepaalde machten en autoriteiten, ideologieën, doelstellingen en toekomsten tegenkomen; dat ze “indifferent, onverschillig” worden en dat z...
Meer lezen

Ken jij het machtigste wapen tegen wanhoop?

Afbeelding
Dankbaarheid is hoogstwaarschijnlijk het machtigste wapen dat God ons heeft gegeven tegen wanhoop. Wanneer we de tijd nemen om dankbaar te zijn, dan keert onze blik zich eerder naar het licht dan naar de duisternis. Het thema   van de dankbaarheid tijdens de meest sombere momenten is terug te vinden op vele plaatsen in de Bijbel. Wanneer de apostelen hun dienstwerk begonnen, werden ze vervolgd, afgeranseld en bedreigd. Hun antwoord hierop was wonderlijk. In plaats van de te verwachten angst, ervoeren ze wonderwel vreugde. De apostelen beseften dat het de moeite waard was om de schande te ondergaan omwille van God. Ze aanschouwden het licht midden in de duisternis. Ze ontvingen al het noodzakelijke om hun dienstwerk verder te zetten.  In het Evangelie volgens Lucas wordt Jezus tijdens het Laatste Avondmaal voorgesteld als ongeduldig. Maar Hij spreekt toch de dankzegging tijdens de maaltijd uit. Dit was een uitzonderlijke daad, want Jezus wist dat dit zijn laatste maalti...
Meer lezen

Wat een brabbelende peuter je kan leren over geloven in Jezus

Afbeelding
Hier vind je mijn homilie voor deze zondag. 21 ste zondag door het jaar (A) Jes 22,19-23     Ps 138(137),1-2a.2bc-3.6.8bc           Rom 11,33-36           Mt 16,13-20 Spreken is iets wat je leert. Het begint vroeg en duurt lang. Een baby begint te brabbelen aan drie maand. Tussen twee en drie jaar begint de peuter persoonlijke voornaamwoorden te gebruiken. Hij zegt niet meer “eten”, maar “ ik eten”. Het kindje begint te beseffen dat het bestaat los van mama of papa en laat dat duidelijk blijken. Op sommige ogenblikken kan het erop lijken dat het woord “ik” het belangrijkste woord is dat er bestaat en dat “jij” of “wij” niet bestaan. Later komt er nog een andere etappe. Een die heel lang kan duren. Die van het gebruik van men en ze : “ men zegt dat” of “ ze vinden dat”. Eerder dan te vertrouwen op het eigen aanvoelen, denken of geloven, gaan we veel aandacht geven ...
Meer lezen

Bidden op het feest van Maria Geboorte met de Brugse jezuïeten van 1762

Afbeelding
Onderstaand Maria-gebed werd in 1762 geschreven in de jezuïetengemeenschap van Brugge Moeder Maria, wees mijn voorbeeld van overgave en inzet. Verkrijg voor mij een hart dat eerlijk is en zuiver, een hart dat ruimte biedt aan allen, een hart dat moedig en groot is om de moeilijkheden te overwinnen, een hart dat nederig genoeg is om steeds te herbeginnen dat alles verwacht van Jezus, uw Zoon, onze Heer. Amen
Meer lezen