Het verschil tussen humor en cynisme of sarcasme - naar de wortels van de lacht (3/3)


Een tijd geleden werd ik voor het weekblad “Kerk en Leven” geïnterviewd over de band tussen humor en spiritualiteit. Ik deel graag enkele uittreksels met u. (3/3)

-       Was Jezus grappig?

Het zou interessant zijn om de huidige visie op humor in dialoog te brengen met Jezus. Misschien zouden we dan nog veel beter begrijpen wat de Blijde Boodschap ons eigenlijk te zeggen heeft. Ik zie humor als een vorm van inculturatie. Ze is bijna onmisbaar geworden, wil je vandaag het geloof doorgeven aan jonge mensen in onze samenleving.

-       Als humor spiritueel is, zijn sarcasme en cynisme dat dan ook?

Ik zie hier toch een fundamenteel verschil. Humor bouwt op, sarcasme en cynisme breken af. In humor zit liefde voor diegene met wie je de spot drijft. Als het destructief wordt, zoek je niet de dialoog, maar jezelf. Cynisme heeft ook iets heel nihilistisch. Het gaat uit van de onzin. In een relatie verwondt sarcasme, maar humor maakt een relatie net sterker.

Een bekende vrijzinnige zei me ooit: “Het leven is een structureel gevecht tegen wanhoop en onzin.” Dat staat lijnrecht tegenover de levensvisie van een christen. Die is er gerust in, gaat vanzelfsprekend uit van de zin van het leven. Als hij iets kapot maakt, is het ook echt kapot. Het is niet allemaal eender. En dan kun je beter iets opbouwen, dat blijft duren.



Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

De reis van de Drie Koningen, T.S. Eliot - het mooiste gedicht ooit over de Drie Koningen

Afbeelding
Vandaag vieren we het feest van de Drie Koningen. Het mooiste gedicht dat ik ken over deze mysterieuze heren is van T.S. Eliot. Hieronder kunt u Elliot zelf zijn gedicht horen voorlezen. De oorspronkelijke tekst in het Engels wordt gevolgd door de virtuoze vertaling van Martinus Nijhoff. Klik hier of op onderstaande afbeelding om TS Eliot te beluisteren. Journey of the Magi ( Nederlandse vertaling hieronder) "A cold coming we had of it, Just the worst time of the year For a journey, and such a long journey: The way was deep and the weather sharp, the very dead of winter." And the camels galled, sore-footed, refractory, lying down in the melting snow. There were times we regretted the summer palaces on slopes, the terraces, And the silken girls bringing sherbet. Then the camel men cursing and grumbling and running away, and wanting their liquor and women, And the night-fires gong out, and the lack of shelters, And the cities hostile and the towns unfriendly ...
Meer lezen

Amerikaanse kardinalen zeggen Trump de wacht aan - Lees hier de tekst (in het Nederlands)

Afbeelding
  Op maandag 19 januari 2026 hebben drie Amerikaanse kardinalen een verklaring gepubliceerd omtrent de buitenlandse politiek van Donald Trump. In deze hoogst uitzonderlijke verklaring stellen zij de buitenlandse politiek van de Amerikaanse president aan de kaak en roepen ze hem op terug te keren naar het "morele kompas". Ze verwijzen daarbij uitvoerig naar paus Leo. Ik vertaalde voor u de oorspronkelijke tekst. Het uitstippelen van een morele visie op het Amerikaanse buitenlands beleid In 2026 is de Verenigde Staten verwikkeld geraakt in het meest diepgaande en aangrijpende debat over de morele grondslag van Amerika’s handelen in de wereld sinds het einde van de Koude Oorlog. De gebeurtenissen in Venezuela, Oekraïne en Groenland hebben fundamentele vragen opgeroepen over het gebruik van militaire macht en over de betekenis van vrede. De soevereine rechten van naties op zelfbeschikking blijken uiterst kwetsbaar in een wereld van steeds grotere vuurhaarden. Het afwegen van het ...
Meer lezen

Drie tips van Nikolaas Sintobin sj om van voornemens "goede" voornemens te maken

Afbeelding
Het was ongetwijfeld een gezellige avond. Ik veronderstel dat er veel is gelachen en dat het eten uitstekend smaakte. Maar, eerlijk gezegd, ik heb daar geen precieze herinneringen meer aan. Het was enkele jaren geleden, op oudejaar. Ik was te gast bij vrienden met vier tieners. Wat ik me wel haarscherp herinner was hoe die kinderen een voor een hun voornemen voor het nieuwe jaar noemden. Onlangs vond ik de opname terug op mijn smartphone. Ik was onder de indruk hoe ernstig ze dit deden en hoe aandachtig ze naar elkaar luisterden.  Voornemens maken voor het nieuwe jaar. Ik geloof erin. Het hoeft geen gebakken lucht te zijn. Voornemens kunnen wel degelijk werken. Als ze ten minste aan bepaalde voorwaarden voldoen. Een voornemen heeft iets van een belofte. Een belofte aan jezelf. Het zegt iets over het feit dat ons leven niet zomaar een aaneenschakeling is van toevalligheden waarvan een mens de machteloze speelbal zou zijn. Tegelijk weten we dat de meeste goede voornemens ...
Meer lezen

Drie vragen over het ondraaglijk realisme van de kindheidsevangelies - Homilie van Nikolaas Sintobin sj - Drie koningen - met wondermooie tekenfilm

Afbeelding
Mt. 2, 1-12 A / Kersttijd / Openbaring van de Heer   De verhalen over het begin van het leven van Jezus spreken tot de verbeelding. Het zijn er heel wat: de aankondiging aan Maria, de droom van Jozef, de geboorte van Jezus in Bethlehem, de episode met de herders, de best ingewikkelde lezing van vandaag over de Wijzen uit het Oosten, de vlucht van het jonge gezin naar Egypte, de opdracht van Jezus in de Tempel, de moord op de onschuldige kinderen en nog andere scènes. Het sprookjesgehalte kan hoog lijken. Het hoeft niet te verwonderen dat ze kinderen zo sterk aanspreken. Ook wij volwassenen zijn er zo mee vertrouwd dat sommige van deze gebeurtenissen ons warm en romantisch lijken. Nochtans is er ontstellend veel drama, geweld, miserie en onmacht in deze taferelen. Het begin van het aardse leven van Jezus is al even heftig als het einde. Hoe onwaarschijnlijk sommige (aspecten van) van die gebeurtenissen ook lijken, tegelijk hebben ze iets dat bijna ondraaglijk realistisch is. Ze verw...
Meer lezen

Wat zou jij doen, was dit de laatste dag van je leven? - Heftig videootje

Afbeelding
Dit reclamefilmpje voor sterke drank wil een voorstelling zijn van het einde der tijden. De meeste mensen, zo toont ons dit filmpje, panikeren en slaan op de vlucht … naar nergens.  S ommigen pakken het heel anders op. Ze weten net zo goed dat het hun laatste momenten zijn. Ze kiezen ervoor om die laatste minuten te besteden aan datgene of diegene wat hen het liefste is. Wat zou jij doen, had je nog maar enkele minuten te leven? Wat? Wie? Waar? Wat is jouw diepste verlangen? Klik hier om dit heerlijk videootje te bekijken of klik op onderstaande afbeelding
Meer lezen

Als denken belangrijker wordt dan voelen - Help, het gaat niet goed met mij (5/13)

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat. (5/13) Geduld en vertrouwen Het is eigen aan de persoon die zich slecht voelt, dat hij ongeduldig wordt. Droefheid is van nature onverenigbaar met geduld. Vandaar dat Ignatius uitnodigt om je bewust te oefenen in geduld. Het is evenwel niet alleen typisch voor de droefheid om ongeduldig te maken. Het is ook eigen aan gevoelens van droefheid en leegte dat ze je doen denken dat ze gaan blijven duren. De hele toekomst wordt zwart. En nochtans mag je er op vertrouwen dat het niet zal blijven duren. Na regen komt zonneschijn. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat dit voor jou niet zou gelden. Ook dit maakt deel uit van het vertrouwen in de werking van de Goede Geest van God die uiteindelijk, als de mens dit toelaat, steeds het la...
Meer lezen

Allereerste verklaring waarom je je niet lekker voelt - Help, het gaat niet goed met mij (6/11)

Afbeelding
Wie Ignatius van Loyola zegt, zegt onderscheiding van de geesten . In deze serie bespreek ik uiteenlopende aspecten van deze ruggengraat van de ignatiaanse spiritualiteit. Meer in  het bijzonder over wat te doen als het je niet goed gaat.  (6/13)  Drie mogelijke verklaringen waarom je je droef voelt (1/3) Eerste mogelijke oorzaak . Het kan zijn dat we te weinig op het scherp van de snee leven. We geven onszelf niet de middelen om door te stoten tot de kern, tot datgene waarin we nochtans geloven en waarvoor we verlangen te kiezen. We leven te zeer in oppervlakkigheid (luiheid, gemakzucht, niet consequent zijn, drukte, mondaniteit, materialisme, …).  Niet echt verwonderlijk dat we hierin weinig voldoening vinden. Ten slotte kan je maar oogsten wat je zaait. Deze eerste oorzaak gaat dus over zaken die we zelf in de hand hebben. Hier gaat het over onze eigen vrijheid en verantwoordelijkheid.
Meer lezen

Een weigering die plezier doet - Citaat van Theresia van Lisieux

Afbeelding
Na Ignatius van Loyola is Theresia van Lisieux mijn favoriete heilige. Onderstaand citaat uit haar autobiografie vind ik heel bijzonder. Het is in de karmel niet altijd mogelijk de woorden van het Evangelie naar de letter in de praktijk te brengen. Soms moet je vanwege je bezigheden wel eens een kleine dienst aan iemand weigeren. Maar als de liefde tot de naaste in de ziel diep wortel geschoten heeft, is dat ook uiterlijk te zien.  Je kunt op een zo minzame manier iets weigeren wat je niet geven kunt, dat die weigering net zoveel plezier doet als de gave.
Meer lezen