Het verschil tussen humor en cynisme of sarcasme - naar de wortels van de lacht (3/3)


Een tijd geleden werd ik voor het weekblad “Kerk en Leven” geïnterviewd over de band tussen humor en spiritualiteit. Ik deel graag enkele uittreksels met u. (3/3)

-       Was Jezus grappig?

Het zou interessant zijn om de huidige visie op humor in dialoog te brengen met Jezus. Misschien zouden we dan nog veel beter begrijpen wat de Blijde Boodschap ons eigenlijk te zeggen heeft. Ik zie humor als een vorm van inculturatie. Ze is bijna onmisbaar geworden, wil je vandaag het geloof doorgeven aan jonge mensen in onze samenleving.

-       Als humor spiritueel is, zijn sarcasme en cynisme dat dan ook?

Ik zie hier toch een fundamenteel verschil. Humor bouwt op, sarcasme en cynisme breken af. In humor zit liefde voor diegene met wie je de spot drijft. Als het destructief wordt, zoek je niet de dialoog, maar jezelf. Cynisme heeft ook iets heel nihilistisch. Het gaat uit van de onzin. In een relatie verwondt sarcasme, maar humor maakt een relatie net sterker.

Een bekende vrijzinnige zei me ooit: “Het leven is een structureel gevecht tegen wanhoop en onzin.” Dat staat lijnrecht tegenover de levensvisie van een christen. Die is er gerust in, gaat vanzelfsprekend uit van de zin van het leven. Als hij iets kapot maakt, is het ook echt kapot. Het is niet allemaal eender. En dan kun je beter iets opbouwen, dat blijft duren.



Reacties

Een reactie posten

Meest gelezen

Wat is de echte vreugde? Het onthutsende antwoord van Franciscus van Assisi - citaat

Afbeelding
Morgen vieren we het feest van de heilige Franciscus van Assisi. Onderstaande vertelling komt uit de Fioretti, een bundel van verhalen over het leven van Franciscus. Wat hij hier vertelt over de echte vreugde is adembenemend. De echte vreugde B roeder Leonardus heeft verteld dat de zalige Franciscus bij Maria ter Engelen eens broeder Leo riep en zei: Broeder Leo, schrijf op. Deze antwoordde: Ik sta klaar. Schrijf op, zei hij, wat de echte vreugde is. Er komt een bode die vertelt dat alle professoren uit Parijs tot de orde zijn toegetreden.    Schrijf op: dat is de echte vreugde niet. Ook alle prelaten van over de Alpen, aartsbisschoppen en bisschoppen; ook de koning van Frankrijk en de koning van Engeland. Schrijf op: dat is de echte vreugde niet. Ook vertelt hij dat mijn broeders naar de ongelovigen zijn gegaan en hen allen tot het geloof bekeerd hebben en ook dat ik zo'n grote genade van God heb gekregen dat ik zieken genees en veel wo...
Meer lezen

Waarom je soms beter werkloos toeziet - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj

Afbeelding
Baltasar Gracián  (1601-1658),  was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer   deze verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken. Dingen op hun beloop laten, een tactiek die vooral van belang is bij stormachtige situaties binnens- of buitenshuis. In de menselijke verhoudingen komen maalstromen van hartstocht voor, stormen van emoties: dan is het verstandig zich terug te trekken in de veilige haven van het werkloos toezien. Vaak verslechtert de kwaal door de remedie.  Men moet bij ziekte de natuur de vrije hand geven, en hoog oplaaiende hartstochten laten uitwoeden. lets of niets voorschrijven vergt van een arts evenveel geleerdheid, en soms is het juist de kunst geen medicijnen toe te dienen. Opwinding bij het volk brengt men tot be...
Meer lezen

Onderscheiding van de geesten voor beginners: over welke "geesten" heeft men het? - Joe Tetlow sj(1/3)

Afbeelding
Joe Tetlow sj is een van de grootste hedendaagse specialisten van de Geestelijke Oefeningen van Ignatius van Loyola. In deze mini-serie geeft hij enkele basisprincipes van de Onderscheiding van de geesten. Troost en troosteloosheid Het menselijk doen en laten wordt bepaald door een complex geheel van motieven. Zowel in ons dagdagelijks bezig zijn als bij onze grote beslissingen. Waarom kiest een jonge vrouw ervoor om arts te geworden of een jonge man om ingenieur te worden? Er is van alles dat meespeelt: succes, altruïsme, belangstelling. Of nog, wat beweegt een vrouw die lange jaren gerookt heeft om hiermee te stoppen of een man met overgewicht om slank te worden? Ook hier zijn er allerhande factoren: angst om te sterven, verlangen naar gezondheid, bezorgdheid om de familie. Al die factoren spelen op mekaar in een beweging die er de persoon ten slotte toe brengt om te handelen. Meester Ignatius heeft geleerd om na te denken over die complexe clusters van motieven – beelden, i...
Meer lezen

Waarom keuzes ertoe doen - aangrijpend tekenfilmpje

Afbeelding
  Het gaat allemaal heel snel. De tijd waarover een mens beschikt is beperkt.   Soms ben je blij. Soms ben je droef. Veel heb je niet in de hand. Veel heb je wel in de hand. Je kan wel degelijk keuzes maken. Mensen zijn immers geschapen voor de vreugde.   Welke keuzes maak jij om je leven in de richting te laten gaan die het kompas van de vreugde je wijst? Klik hier  of op onderstaande afbeelding om deze video te bekijken.
Meer lezen

Ups en downs, voorwaarde voor geestelijke groei. Hoezo?! - Uitleg van Nikolaas Sintobin sj bij bijzondere vaststelling in Ignatius' autobiografie

Afbeelding
In deze videoclip geef ik uitleg bij een opvallende passage in de autobiografie van Ignatius van Loyola. Een tijdje na zijn bekering stelt hij vast dat hij zich niet langer steeds in de zevende hemel bevindt. In tegendeel, tot zijn verbazing ervaart hij nu allerhande innerlijke bewegingen. Het is een keerpunt in zijn geestelijke groei. Dit boek bevat de spirituele autobiografie van Ignatius van Loyola (1491 – 1556). In zijn oude dag beschrijft de stichter van de jezuïeten via talloze anecdotes zijn zoektocht naar God: herkenbaar, schokkend, ontroerend, grappig. Het is een unieke inwijding in de onderscheidingswijsheid van Ignatius: met je verstand lezen in je hart om te achterhalen waartoe God je uitnodigt, met de vreugde als kompas. Klik hier om deze clip te bekijken of klik op onderstaande afbeelding. Klik hier om het boek te bestellen (22,99€)
Meer lezen

Hoe onderscheidend omgaan met je gevoelens? - Onderscheiding voor beginners (2/3)

Afbeelding
Joe Tetlow sj is een van de grootste specialisten van de Geestelijke Oefeningen van Ignatius van Loyola. In deze mini-serie geeft hij enkele basisprincipes voor de Onderscheiding van de geesten. Hoe omgaan met gevoelens Sommige richtlijnen kan je eigenlijk ook zelf bedenken. Als je, bijvoorbeeld, een goede beslissing hebt genomen om God te dienen en na een tijdje dient er zich troosteloosheid aan, dan  is het geen goed idee om je beslissing in vraag te gaan stellen. Het zal hier maar hoogst uitzonderlijk gaan over een beweging die komt van  een goede geest. Als je je down voelt, doe je er goed aan om een beetje meer te bidden en om je meer in te zetten voor anderen.  Indien je, plotsklaps en zonder enige voorafgaande bijzondere bezigheid, getroost wordt door liefde voor God vóór alles, dan mag je er zeker van zijn dat dit het werk is van de goede geest (zeker als je gemoed vol schiet).  Maar als je aan het bidden bent of je bent met iets bezig en d...
Meer lezen

Hoe kan je weten of je geroepen bent om jezuïet te worden? - Het antwoord van Pedro Arrupe s

Afbeelding
Aan een jonge man die verlangt jezuïet te worden, zou ik het volgende willen zeggen : Begin er niet aan, indien dit idee je verward of zenuwachtig maakt. Kom niet naar ons indien je van de Kerk houdt als van een stiefmoeder, eerder dan als van een moeder. Begin er niet aan als je denkt dat je ons daarmee een gunst doet. Kom als de dienst van Jezus Christus het hart van je leven is. Kom als je schouders hebt die breed en voldoende stevig zijn. Kom als je een open geest hebt, een voldoende open verstand en een hart dat groter is dan de wereld. Kom als je kan grappen en samen met anderen kan lachen en … van tijd tot tijd ook met jezelf kan lachen. Pedro Arrupe sj Algemene Overste van 1965 tot 1983
Meer lezen

Waarom christenen niet geloven in de God van Plato en Aristoteles - Homilie voor deze zondag

Afbeelding
Dit is mijn homilie voor deze zondag Jes. 5, 1-7; Phil. 4, 6-9; Mt 21, 33-43   Het is geweten dat de Griekse filosofie eeuwenlang een grote invloed heeft uitgeoefend op het zich ontwikkelende christendom. Zowel in zijn beginperiode, als tijdens de middeleeuwen. Het is daarom des te interessanter om zien hoe groot de verschillen zijn tussen het Griekse godsbeeld en dat van de joods-christelijke openbaring.   In het godsbegrip van Plato en Aristoteles is de liefde heel belangrijk. Het gaat er evenwel over de liefde van alles wat niet god is naar god toe. De schoonheid en volmaaktheid van god zijn danig groot dat elk wezen onweerstaanbaar door hem wordt aangetrokken. De Griekse godheid zelf, evenwel, is ongenaakbaar en bekommert zich in de verste verten niet om wat buiten hem om bestaat. Liefde of andere gevoelens voor iets of iemand anders dan hemzelf zijn volledig vreemd aan de god van Plato en Aristoteles.   De teksten die we vandaag gehoord hebben, maken duidelijk dat di...
Meer lezen

Podcast met Nikolaas Sintobin sj over zijn commentaar op "Het verhaal van de pelgrim", de autobiografie van Ignatius van Loyola

Afbeelding
In deze podcast met journalist Joop van der Elst vertel ik uitvoerig over het wellicht meest verbazende geschrift van Ignatius, waarbij ik een commentaar schreef.  In zijn "Verhaal van de pelgrim" vertelt Ignatius van Loyola de ene anecdote na de ander. Het is het ontroerende verhaal van zijn ontdekking van hoe je kan Gods wil op het spoor kan komen in je leven. Dat is bij hem gegaan met indrukwekkende en soms verbijsterende horten en stoten. Die kunnen verbazen en soms zelfs schokken. Vandaar dat ik tussen de tekst in een honderdtal stukjes commentaar en uitleg geef bij al die anecdotes. Klik hier of op onderstaande afbeelding om dit gesprek te beluisteren. Klik hier om dit boek te bestellen .
Meer lezen