Uitleggen met één woord hoe je kan komen tot volmaakte liefde - het genie van Augustinus - overweging van Nikolaas Sintobin sj (3/7)
Voor de glossy Liefke schreef ik een overweging over liefde. In deze serie bied ik enkele uittreksels aan. (3/7)
De ervaring leert dat liefde niet aangeboren is. Je kan wel
leren liefhebben. Maar hoe? Augustinus van Hippo (354 – 430) beantwoordt deze
vraag met één woord: het Latijnse werkwoord voor beminnen amare. Hij gebruikt hierbij twee vormen van dit Latijnse woord: amare (beminnen) en amari (bemind worden). Augustinus onderscheidt drie trappen in de
liefde.
De eerste trap in de liefde is amare amari: ervan houden bemind te worden. Je ontdekt wat liefde
is door liefde te ontvangen. De baby wordt ingewijd in de ervaring van het
liefhebben omdat zijn ouders hem dag in dag uit liefde geven. In deze eerste
fase van het leerproces is liefde vooral iets wat je krijgt.
De tweede trap is amare
amare: ervan houden te beminnen. Je hebt ervaren hoe prettig en deugddoend het
is om liefde te ontvangen. Je verlangt nu ook zelf liefde te geven. Je vindt
het daarbij belangrijk dat het goed voelt. Dat je liefde gewaardeerd en
beantwoord wordt en dat je er warmte en geborgenheid bij ondervindt. Als het
even kan, meteen. Denk aan een tiener die vlinders in de buik voelt. Hij geniet
met volle teugen van de liefde en vindt het, het heerlijkste dat er bestaat. Ook
deze tweede trap verwijst naar een belangrijk aspect van de liefdeservaring.
Niet enkel voor tieners trouwens: de ervaring dat zelf liefhebben vervullend is.
De derde en laatste trap van de liefde vat Augustinus samen met
enkel nog maar amare: liefde geven.
Je hebt voldoende liefde gekregen om te weten waar het over gaat. Je hebt ook
op jouw beurt ervaren wat het zelf beminnen met je doet. Je weet nu dat het in
het leven aankomt op liefde. In het bijzonder op liefde geven. Je vindt het
aangenaam als die liefde beantwoord wordt en dat je dat warme gevoel kan
ervaren. Maar eigenlijk heb je dat niet meer echt nodig. Je verlangt gewoon om
liefde te geven en dat doe je dan ook. Aan die puber in je gezin waar alles
lijkt op af te ketsen. Of aan je partner die doorheen een crisis gaat.
Wie aan de derde trap gekomen is blijft de vorige trappen
nodig hebben, in het bijzonder de eerste. Je kan niet geven wat je zelf niet
hebt. Maar je liefde hoeft heus niet meer altijd en meteen beantwoord te worden.
De liefde heeft je tot een vrij mens gemaakt. Vrij om onvoorwaardelijk te beminnen.
Zo vrij, dat je enkel nog maar verlangt om lief te hebben.
Nikolaas Sintobin sj
Reacties